Ekkert mat gert á því hvort aflandseignaskýrsla varðaði almannahag

Ekkert mat fór fram á því hvort að efni skýrslu um eignir Íslend­inga á aflands­svæðum varð­aði almanna­hag. Ástæða þess var sú að skýrslan var unnin að frum­kvæði Bjarna Bene­dikts­sonar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, og því var birt­ing hennar „því alger­lega án utan­að­kom­andi kvaða eða mats á því hvort þær ættu við sam­kvæmt siða­reglum.“

[links]Þetta kemur fram í svari Bjarna við fyr­ir­spurn Björns Leví Gunn­ars­sonar, þing­manns Pírata, um birt­ingu gagna sem var birt á vef Alþingis í dag.

Samkvæmt siða­reglum ráð­herra á ekki að leyna upp­lýs­ingum sem varða „almanna­hag nema lög bjóði eða almanna­hags­munir krefj­ist þess að öðru leyti“. Í svari Bjarna kemur fram að hann telur siða­reglur ráð­herra ekki eiga við um birt­ingu skýrsl­unnar.

Björn Leví spurði einnig hvaða verk­lags­reglur gildi um birt­ingu gagna sem fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið hefur og varða almanna­hag. Í svar­inu segir að fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið kapp­kosti að birta almenn­ingi „allt það efni sem því ber skylda til og annað efni sem það hefur undir höndum bæði á vef­síðu ráðu­neyt­is­ins og öðrum vefjum, svo sem á opn­ir­reikn­ingar.is, rík­is­reikn­ingur.is og rsk.is, í frétta­til­kynn­ingum og á hvern þann hátt sem tal­inn er heppi­leg­astur hverju sinni.“

Skýrslan tilbúin í október en ekki birt fyrr en í janúar

Í byrjun jan­úar 2017 var gerð opin­ber skýrsla starfs­hóps sem skoð­aði umfang aflandseigna Íslend­inga og áætl­aði hversu miklu eig­endur slíkra eigna hefðu stungið undan skatti.

Skýrslan var unnin sem við­bragð við opin­berun Panama­skjal­anna svoköll­uðu. Bjarni Bene­dikts­son, þáver­andi og núver­andi fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, greindi frá því í maí 2016 að sér­stöku teymi, með aðkomu utan­að­kom­andi sér­fræð­inga, yrði falið að „gera mat á umfangi fjár­magnstil­færslna og und­an­skota á aflands­svæðum sam­hliða því að áætla tekju­tap hins opin­bera af slíkri starf­sem­i.[...]Við höfum skyldur til þess að draga fram og skýra hvert umfang skattsvikanna var. Hvert er umfang vand­ans? Hversu mikið tap­ast? Hversu algengt var að þetta félaga­form, þessi lönd, þessi svæði, væru nýtt til þess að skjóta sér undan íslenskum lög­um? Það finnst mér sjálf­sagt og eðli­legt að kanna. Mér finnst það frum­skylda okkar að gefnu þessu til­efni núna að taka það út sér­stak­lega og verður það meg­in­verk­efni þessa sér­staka teymis sem ég hyggst fela þetta hlut­verk þannig að við getum haft betri grund­völl undir umræðu um umfang vand­ans.“

[adspot]Þessi hópur starf­aði frá vor­inu 2016 undir for­mennsku Sig­urðar Ing­ólfs­sonar hag­fræð­ings. Og hann skil­aði skýrslu til fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins í sept­em­ber sama ár, rúmum mán­uði fyrir kosn­ing­arnar sem haldnar voru fyrr en áætlað var vegna aflands­fé­laga­op­in­ber­anna Panama­skjal­anna.

Skýrslan var kynnt fyrir Bjarna Bene­dikts­syni, þáver­andi fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, í byrjun októ­ber sama ár, nokkrum vikum fyrir kosn­ingar sem fram fóru undir lok þess mán­aðar.

Skýrslan var hins vegar ekki birt fyrr en 6. jan­ú­ar, eftir að Kjarn­inn hafði ítrekað spurst fyrir um afdrif henn­ar.

Svandís sendi skriflega fyrirspurn til umboðsmanns

Svandís Svav­ars­dóttir, þáver­andi þing­flokks­for­maður Vinstri grænna og núver­andi heil­brigð­is­ráð­herra, óskaði eftir því skrif­lega í fyrra að umboðs­maður Alþingis myndi fjalla um hvort Bjarni hefði brotið gegn 6. grein siða­reglna ráð­herra með því að birta ekki skýrslu um aflands­fé­lög fyrr en nokkrum vikum eftir að hún lá fyr­ir.

Umboðs­maður til­kynnti síðar um að ekki væri til­efni til að taka til athug­unar hvort Bjarni hefði brotið gegn siða­reglum ráð­herra með því að birta ekki skýrslu um eignir Íslend­inga í aflands­fé­lögum fyrr en raun bar vitni.

Ástæðan var fyrst og fremst að Bjarni hafði við­ur­kennt að það hafi verið mis­tök af hans hálfu að birta ekki skýrsl­una mun fyrr en gert var.