Tíu fróðleiksmolar um faraldurinn á Íslandi

1.

Enginn Íslend­ingur yngri en sex­tíu ára hefur lát­ist vegna COVID-19 í þeim þremur bylgjum far­ald­urs­ins sem gengið hafa yfir. 29 hafa lát­ist úr sjúk­dómnum á Íslandi, þar af einn erlendur ferða­maður á fer­tugs­aldri. Sam­an­lagt hafa 833 ein­stak­lingar 60 ára eða eldri greinst með veiruna inn­an­lands.

Rúmt ár er liðið frá því að fyrsta inn­an­lands­smitið greind­ist á Íslandi.

2.

Í gær var aðeins einn í ein­angrun vegna smits sem greinst hafði inn­an­lands. Svo fáir hafa ekki verið í ein­angrun vegna COVID-19 síðan í lok júlí. Þann 5. apríl, á hátindi fyrstu bylgj­unnar, voru 1.096 sam­tímis í ein­angrun með sjúk­dóm­inn. Fyrstu sex dag­ana í apríl voru yfir þús­und í ein­angrun.

[adspot]

3.

Í þeirri þriðju sem gekk yfir í haust og upp­hafi vetrar voru mest 1.186 í ein­angrun á sama tíma. Það var þann 16. októ­ber. Í heila ell­efu daga, 12.-22. októ­ber, voru yfir þús­und í ein­angrun.

4.

Frá ára­mótum hafa 104 greinst með kór­ónu­veiruna inn­an­lands. Aðeins ell­efu greindust í febr­úar. Ekkert smit hefur nú greinst í fjóra daga.

Af þeim 368 dögum sem liðnir eru frá fyrsta smiti hér á landi hafa 104 dagar reynst smit­lausir. Lengsta „smit­leysið“ varði í tutt­ugu daga í júlí. Í sex daga á því tíma­bili var eng­inn í ein­angrun vegna inn­an­lands­smits.

5.

Rúmlega 1.800 manns fengu COVID-19 í fyrstu bylgj­unni og tíu manns lét­ust. Sú þriðja var enn skæð­ari og í henni lét­ust nítján. Rekja má þau dauðs­föll til hóp­sýk­ingar sem upp kom á Landa­koti. 53 ein­stak­lingar hafa þurft á inn­lögn á gjör­gæslu­deild að halda vegna alvar­leika veik­inda sinna.

6.

Frá upp­hafi far­ald­urs­ins var mark­mið sótt­varna­yf­ir­valda að verja við­kvæma hópa fyrir sýk­ingum. Árangur þeirra aðgerða má m.a. sjá í fjölda smita eftir aldri en hættan á alvar­legum veik­indum eykst eftir því sem hann hækkar. Sé horft til fjölda smita á hverja þús­und íbúa í til­teknum ald­urs­hópum er ljóst að hlut­falls­lega flest smit greindust hjá fólki á aldr­inum 18-29 ára (18,5/1.000). Hlut­fallið er mun lægra hjá fólki á milli 70 og 79 ára og aðeins um 7 af hverjum þús­und íbúum á þeim aldri sýkt­ust.

Hlut­fallið hækkar hins vegar í elsta ald­urs­hópnum, níu­tíu ára og eldri, sem aðal­lega skýrist af hóp­sýk­ing­unni á Landa­koti. 34 ein­stak­lingar á þessum aldri sýkt­ust af kór­ónu­veirunni og sex þeirra lét­ust eða tæp átján pró­sent.

7.

713 hafa greinst með virkt smit í sýna­töku á landa­mær­unum frá því að fyr­ir­komu­lagið var tekið upp um miðjan júní. Mikill meiri­hluti eða rúm­lega 75 pró­sent, hafa greinst í fyrri sýna­töku. Af þeim sem greinst hafa jákvæðir á landa­mær­unum hafa 467 reynst vera með mótefni og því ekki smit­andi.

8.

Í febr­úar var byrjað að skylda ferða­menn að fram­vísa nei­kvæðu COVID-prófi við kom­una til lands­ins. Nið­ur­staðan má ekki vera meira en 72 klukku­stunda gömul. Sótt­varna­læknir hefur sagt að nú sé hafið reynslu­tíma­bil til að kanna hvernig slík nei­kvæð próf og sýna­tökur á landa­mær­unum spila saman. Reynist fyr­ir­komu­lagi vel er mögu­legt að sýna­tökum hjá ferða­mönnum verði fækkað í eina og að sótt­kví sem er nú skylda á milli skim­ana verði úr sög­unni.

Núver­andi fyr­ir­komu­lag á landa­mær­unum gildir til 1. maí.

[adspot]

9.

Mun strang­ari reglur eru nú á landa­mær­unum en voru í kjöl­far fyrstu bylgj­unnar í júní í fyrra þegar aðeins ein sýna­taka var fram­kvæmd og ýmsar und­an­þágur leyfðar. Þó að hættan á því að smit „leki yfir landa­mærin“ sé alltaf fyrir hendi hafa yfir­völd á síð­ustu mán­uðum aflað sér mik­illar þekk­ingar og beitt reynsl­unni til að lág­marka hætt­una á að slíkt ger­ist.

10.

Meira en helm­ingi fleiri lands­menn eru nú full­bólu­settir á Íslandi, eða um 12.700 manns, en sýkst hafa af kór­ónu­veirunni. Um 11.000 til við­bótar hafa fengið fyrri skammt bólu­efn­is­ins. Um 74 pró­sent níu­tíu ára og eldri eru full­bólu­settir og tæp 30 pró­sent 80-89 ára. Lang­flestir hafa fengið bólu­efni frá Pfizer-BioNTech eða rúm­lega 15.500 lands­menn.

Um 8,2 pró­sent fólks sextán ára og eldra hefur fengið að minnsta kosti fyrri skammt bólu­efn­is­ins. Stefnt er að því að allir eldri en 80 ára og til við­bótar um helm­ingur fólks á átt­ræð­is­aldri verði ýmist orðið full­bólu­sett fyrir lok mars eða búið að fá fyrri skammt­inn. Stjórn­völd binda vonir til þess að mik­ill meiri­hluti lands­manna verði bólu­settur fyrir lok júní. Engar dreif­ing­ar­á­ætl­anir hafa hins vegar enn borist frá lyfja­fyr­ir­tækj­unum fyrir annan árs­fjórð­ung.