Frank Jensen, þáverandi yfirborgarstjóri Kaupmannahafnar, lét ofangreind orð falla á fundi með fréttamönnum árið 2012. Tilefni fundarins var undirritun samkomulags borgarstjórna Kaupmannahafnar og Malmö um að ráðast í könnun á hugsanlegri Metro tengingu yfir Eyrarsund. Frank Jensen hafði þá verið yfirborgarstjóri (borgarstjórarnir eru sjö) í tvö ár. Hann var áhugasamur um skipulagsmál og beitti sér mjög í þeim efnum. Á borgarstjóraárum hans urðu miklar breytingar á Kaupmannahöfn, ekki síst á gömlu hafnarsvæðunum, Norður- og Suðurhöfninni. Frank Jensen hafði sömuleiðis mikinn áhuga á aukinni samvinnu við borgaryfirvöld í Malmö og lagði mikla áherslu á samvinnu „yfir sundið“ eins og hann komst gjarna að orði.
Á áðurnefndum fréttamannafundi sagði yfirborgarstjórinn að Metro lestarkerfið væri frábær samgöngubót. En „þetta væri bara byrjunin“ sagði yfirborgarstjórinn. Þetta var löngu áður en línurnar M3 „hringlínan“ og M4, sem liggur í Norðurhöfnina, voru teknar í notkun. Á hringlínunni eru 17 stöðvar, þar á meðal Ráðhústorgið og Aðal- járnbrautarstöðin (Hovedbanegården). Á M4 línunni eru nú 8 stöðvar en árið 2024 bætast 5 nýjar stöðvar við.
Ekki ofmælt
Frank Jensen yfirborgarstjóri tók ekki of djúpt í árinni þegar hann hældi Metro í hástert. Kerfið hefur reynst vel, ferðirnar eru mjög tíðar, á hánnatíma einungis 90 sekúndur á milli lesta, annars oftast einungis 2-3 mínútur, leiðakerfið auðskilið og greiðslukerfið einfalt. Þær ganga allan sólarhringinn, ferðir eru strjálli á nóttinni. Metro lestirnar byrjuðu að renna eftir teinunum 19. október árið 2002, og slógu strax í gegn ef svo mætti að orði komast.
Daglega ferðast að jafnaði hátt í 200 þúsund manns með lestunum og fjölgar sífellt. Metro hefur margoft verið valið besta borgarlestakerfi í heimi og víða um lönd er bent á það sem fyrirmynd í þessum efnum. Mörgum, sem ekki þekkja til, þykir einkennilegt að sjá lestina bruna inn á stöðina og enginn lestarstjóri sjáanlegur. Skýringin er einföld: það er enginn stjóri og ekkert stýri, allt tölvustýrt.
Hugsuðu ekki nógu stórt
Þegar skipulagning og undirbúningur Metro lestarkerfisins byrjaði á síðasta áratug liðinnar aldar var í mörg horn að líta. Þar á meðal var spurningin um lengd lestanna og þá jafnframt brautarpallanna á stöðvunum. Um þetta atriði voru skoðanir skiptar. Á endanum var ákveðið að í hverri lest yrðu þrír vagnar, samtals 39 metrar á lengd (2.65 metrar á breidd) og lengd brautarpallanna í samræmi við það.
[adspot]
Hámarksfjöldi í hverri lest er 306, 234 stæði og 72 sæti. Í upphafi voru hugmyndir uppi um að hafa lestirnar og brautarpallana lengri en það hefði þýtt aukinn kostnað, sem var ærinn.
Ekki voru liðin mörg ár, frá því að lestirnar voru teknar í notkun, þegar stjórnendur Metro (og margir aðrir) fóru að velta fyrir sér hvernig hægt yrði að bregðast við síauknum farþegafjölda. Mjög erfitt er að lengja brautarpallana og fjölga þannig vögnum í hverri lest. Nýir vagnar sem keyptir hafa verið eru þannig að sætin eru langs í vögnunum, en ekki þversum, þannig nýtist plássið betur. Önnur leið til að mæta fjölgun farþega er að auka ferðatíðnina. Nú klóra stjórnendur og stjórnmálamenn sér í kollinum yfir að hafa ekki verið framsýnni á sínum tíma. „Horfðum meira í peningana en á framtíðina“ sagði einn stjórnenda Metro.
Fáir trúðu á framtíðarsýnina
Eins og fyrr var getið voru fáir trúaðir á framtíðarsýn Frank Jensen yfirborgarstjóra um Metro til Malmö þegar hann, árið 2012, kynnti fyrirhugaða könnun á möguleika og hagkvæmni slíkrar tengingar. Mikil vinna var lögð í þessa könnun og í síðustu viku lá skýrsla starfshópsins fyrir, eftir 9 ára vinnu. Þegar Frank Jensen hafði séð fyrstu drög að skýrslunni árið 2018 sagði hann að sú sýn sem sig hefði dreymt um árið 2012, liti nú út fyrir að geta ræst. Frank Jensen sá fyrir sér að Kaupmannahafnarsvæðið og Suður-Skánn yrðu eitt atvinnusvæði.
Bæjar- og sveitarstjórnarmönnum Svíþjóðarmegin sundsins leist mörgum vel á hugmyndir yfirborgarstjórans en síður á þá hugmynd að kalla svæðið „Greater Copenhagen“. Svíarnir vildu tengja nafnið Eyrarsundi með einhverjum hætti. Frank Jensen sagði hinsvegar að allir þekki Kaupmannahöfn en margir hafi ekki hugmynd um „þetta Eyrarsund“ eins og hann orðaði það. Það kom ekki í hans hlut að kynna skýrsluna því hann sagði af sér, sem yfirborgarstjóri og varaformaður danskra sósíalista í október á síðasta ári vegna ásakana um kynferðislega áreitni.[links]
Allt mælir með Metro til Malmö
Í skýrslunni, sem er mjög yfirgripsmikil, er farið nákvæmlega yfir kosti þess að leggja Metro milli borganna tveggja, Kaupmannahafnar og Malmö.
Því starfsfólki sem býr á svæðinu, og gæti komist frá heimili til vinnu á innan við klukkustund, myndi fjölga um að minnsta kosti hálfa milljón frá því sem nú er og verða að minnsta kosti 1,3 milljónir.
Ferðatíminn milli Kaupmannahafnar og Malmö styttist úr 40 mínútum í 23 mínútur og það sem skiptir meira máli í þessu samhengi er að ferðatíðnin verður miklu meiri. Gert er ráð fyrir að Metro lest bruni af stað með 90 sekúndna millibili, í báðar áttir.
Femern tengingin, yfir samnefnt sund milli Danmerkur og Þýskalands, verður, ef áætlanir standast, tekin í notkun árið 2029. Hún styttir ferðatímann til Mið- og Suður Evrópu og það hefur í för með sér aukna fragtflutninga frá Noregi og Svíþjóð um Danmörku. Fyrirséð er að „flöskuháls“ muni, að óbreyttu, myndast við Eyrarsundsbrúna, milli Danmerkur og Svíþjóðar, hún er nefnilega brátt komin að þolmörkum, hvað lestirnar varðar.
Í þessu sambandi er rétt að nefna að samkvæmt markmiðum Evrópusambandsins eiga 30% af öllum vörum sem fluttar eru lengri vegalengd en 300 kílómetra að fara fram með lestum, eða skipum.
Með tilkomu Metro tengingar yfir sundið myndi ferðum „hefðbundinna“ lesta yfir sundið fækka og það minnkar álagið á járnbrautarteinana á Eyrarsundsbrúnni.
Metrogöng undir sundið
Gert er ráð fyrir að gerð verði göng undir Eyrarsund fyrir Metro lestirnar. Þau verða fyrir norðan Eyrarsundsbrúna, um það bil 22 kílómetra löng frá strönd til strandar og eiga að liggja frá norðurhluta Amager til aðaljárnbrautarstöðvarinnar í Malmö.
Kostnaðaráætlun þessarar miklu framkvæmdar hljóðar upp á 30 milljarða danskra króna (591 milljarð íslenskra króna). Gert er ráð fyrir því í skýrslu starfshópsins að verkið verði fjármagnað með langtímalánum sem greidd verði með fargjöldum notendanna. Ennfremur er gert ráð fyrir sérstökum styrkjum úr framkvæmdasjóðum Evrópusambandsins.
Hvenær?
Skýrslan áðurnefnda er einungis fyrsta, en jafnframt mikilvægt, skref í hugsanlegri Metro tengingu yfir Eyrarsund. Ef samkomulag tekst um að ráðast í framkvæmdina og ljúka formsatriðum eigi síðar en árið 2025, gætu framkvæmdir hafist árið 2029. Þær gætu tekið sex ár og lokið árið 2035.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.
Ýttu á + við höfund, fréttamál eða greinaröð til að fylgja því og fá tölvupóst þegar eitthvað nýtt kemur, einn á dag í mesta lagi. Því sem þú fylgir stjórnarðu á Minni síðu.
Athugasemdir