Ríkið seinkar því að innheimta 22 milljarða til að veita fyrirtækjum svigrúm

Rík­is­stjórnin afgreiddi á fundi sínum í gær­kvöldi frum­varp Bjarna Bene­dikts­sonar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, sem gerir ráð fyrir því að veita fyr­ir­tækjum í land­inu mán­að­ar­frest á helm­ingi trygg­inga­gjalds og stað­greiðslu opin­berra gjalda sem voru á gjald­daga í mars. Eindagi þeirra gjalda er að óbreyttu á mánu­dag, 16. mars, en verður seinkað fyrir helm­ing þeirrar upp­hæðar sem fyr­ir­tækin í land­inu eiga að greiða til 15. apríl.

Gert er ráð fyrir því að þær laga­breyt­ingar sem lagðar eru til með frum­varp­inu hafi í för með sér seinkun á tekjum rík­is­sjóðs upp á 22 millj­arðar króna.

Frum­varpið verður lagt fyrir á við­bót­ar­þing­fundi sem fram fer í dag vegna aðstæðna í sam­fé­lag­inu og ætti að verða að lögum í kjöl­farið,

Í til­kynn­ingu frá fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­inu segir að meðan greiðslu­frestur varir verði unnið að útfærslu nýrrar leiðar til að tryggja fyr­ir­tækjum í erf­ið­leikum úrræði til greiðslu­dreif­ingar. „Tilefni og nauð­syn laga­setn­ing­ar­innar má rekja til sam­þykktar rík­is­stjórn­ar­innar 10. mars, um mark­vissar aðgerðir til að mæta efna­hags­legum áhrifum COVID-19. Aðgerð­irnar miða að því að draga úr tjóni, tryggja að nei­kvæð áhrif á atvinnu­líf og efna­hag vari sem skemmst og skapa aðstæður fyrir öfl­uga við­spyrnu í kjöl­farið. Meðal aðgerða sem þar voru kynntar var að veita fyr­ir­tækjum svig­rúm sem lenda í tíma­bundnum rekstr­ar­örð­ug­leikum vegna tekju­falls og er brugð­ist við því með ofan­greindu frum­varpi um frestun gjald­daga.

[adspot]Um tíma­bundna og almenna ein­skipt­is­að­gerð er að ræða og því er lagt til að breyt­ingin verði gerð með bráða­birgða­á­kvæðum í lögum um stað­greiðslu opin­berra gjalda og lögum um trygg­inga­gjald.“

Ferðabannið flýtti viðbrögðum

Ljóst er að ferða­bannið sem Donald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, setti á í fyrr­inótt, og kemur meðal ann­ars í veg fyrir að far­þegar frá Íslandi geti ferð­ast til Banda­ríkj­anna í 30 daga frá og með mið­nætti í dag, hefur gert það að verkum að rík­is­stjórn Íslands hefur end­ur­metið við­brögð sín við efna­hags­legum afleið­ingum útbreiðslu veirunnar sem veldur COVID-19 sjúk­dómnum.

Á þriðju­dag kynnti rík­is­stjórnin alls sjö aðgerðir sem ráð­ast ætti í til að takast á við aðstæð­urnar. Ein þeirra var að fresta með ein­hverjum hætti greiðslu opin­berra gjalda, en sú leið var ekki útfærð með neinum hætti á þeim blaða­manna­fundi, né í þeim til­lögum sem birtar voru opin­ber­lega í kjöl­far hans. Nú hefur fyrsta útfærsla þeirra litið dags­ins ljós.

Í þeim pakka voru líka aðgerðir sem þegar höfðu verið kynntar, eins og til­færsla á inn­stæðum Íbúða­lána­sjóðs úr Seðla­banka Íslands og yfir til við­skipta­banka til að auka laust fé innan þeirra.

[links]Þá hafði áður verið greint frá því að aukin kraftur yrði settur í fjár­fest­ingar hins opin­bera og engar nýjar slíkar til­greindar á blaða­manna­fundi rík­is­stjórn­ar­innar. Þar var hins vegar líka greint frá því að fyr­ir­tækjum sem lenda í tíma­bundnum rekstr­ar­örð­ug­leik­um ­vegna tekju­falls verði veitt svig­rúm, t.d. með lengri fresti til að standa skil á sköttum og opin­berum gjöld­um og að gistin­átta­skattur verði felldur niður. Hann hefur skilað rúm­lega einum millj­arði króna í tekjum á und­an­förnum árum en fyrir liggur að gistin­átta­skatt­ur­inn, sem er 300 krónur á hverja selda gistinótt, mun hvort eð er skila mun minna í tekjur fyrir rík­is­sjóð ef ferða­menn eru ekki að koma til lands­ins.

Þá greindi rík­is­stjórnin frá því að hún ætl­aði í mark­aðsá­tak erlendis „þeg­ar að­stæður skap­ast til þess að kynna Ísland sem áfanga­stað, auk átaks til að hvetja til ferða­laga Íslend­inga inn­an­lands.“

Virkt sam­tal um hvernig bankar eigi að taka á stöðu fyr­ir­tækja sem geta ekki staðið við greiðslur af lánum né almennar rekstr­ar­greiðslur, eins og launa­greiðslur, hefur verið í gangi en engin nið­ur­staða kynnt um hvernig þeim málum verði háttað að öðru leyti en að til standi að reyna að fleyta „líf­væn­legum fyr­ir­tækjum“ í gegnum þann kúf sem framundan er.

Forsætisráðherra sagði mikla áskorun framundan

Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra gaf í gær munn­lega skýrslu um aðgerðir stjórn­valda í efna­hags­málum vegna veiru­far­ald­urs­ins sem nú geisar á Alþingi. Þar sagði hún meðal ann­ars: „Ég vil segja það að mark­viss og traust við­brögð skipta sköpum í aðstæðum eins og við glímum nú við. Aðgerðir stjórn­valda munu miða við að styðja við atvinnu­lífið og fólkið í land­inu, enda er það tengt órjúf­an­legum böndum.“

Katrín kynnti engar nýjar aðgerðir en fór yfir það sem þegar verið verið lagt á borðið og sagði að mestu máli skipti að aðgerðir stjórn­valda verði mark­vissar, rétt­látar og skyn­samar. „Gerum okkur grein fyrir því, við sem hér sitjum, að íslenskt sam­fé­lag stendur frammi fyrir mik­illi áskorun. Og það er áskorun sem er mik­il­vægt að við mætum í sam­ein­ingu og leggjum öll okkar að mörkum til að sigr­ast á henni. Þar er hlut­verk okkar allra mik­il­vægt, bæði rík­is­stjórnar en ekki síður þings­ins. Við þurfum öll að sýna for­ystu til þess að við getum tek­ist á við þessa áskorun með sóma­sam­legum hætti.“