Vilja netöryggiskennslu inn í námskrá grunnskólanna

Það að fræða net­not­endur og allan almenn­ing um net­ör­yggi er skil­virkasta leiðin til þess að koma í veg fyrir netsvindl, að sögn Guð­mundar Arnars Sig­munds­sonar fram­kvæmda­stjóra CERT-IS, net­ör­ygg­is­sveitar Fjar­skipta­stofu. Hann segir nauð­syn­legt að hefja fræðslu um net­ör­ygg­is­mál snemma, líkt og gert er í til­felli fræðslu um umferð­ar­ör­yggi.

„Við kennum börnum að umgang­ast umferð­ina alveg frá því að þau eru nýbúin að læra að labba af því að umferð er hættu­leg. Hún er líka rosa­lega skil­virk og nauð­syn­leg og við þurfum að kenna fólki að umgang­ast þetta,“ segir Guð­mundur.

„Það er tekið á þessu í nýrri net­ör­ygg­is­stefnu Íslands sem nær til næstu 15 ára. Það er verið að vinna í aðgerða­á­ætlun hennar og inn­leið­ingu og þar er hrein­lega verið að taka á því hvernig við aukum net­ör­ygg­is­vit­und almenn­ings,“ segir hann og bætir því við að að kennsla í net­ör­yggi muni jafn­vel ná inn í námskrá á grunn­skóla­stigi.

Margföldun í tilkynningum til CERT-IS

Í áður­nefndri net­ör­ygg­is­stefnu Íslands sem kom út seint á síð­asta ári er fjallað um fræðslu og kennslu í net­ör­ygg­is­málum. Þar segir meðal ann­ars að „vit­und­ar­vakn­ing og fræðsla um net­ör­ygg­is­mál verði aukin með áherslu á fræðslu við hæfi fyrir þá hópa sem við­kvæm­astir eru,“ og að með „fjöl­breyti­leika í menntun og fræðslu á sviði net­ör­ygg­is­mála á öllum skóla­stigum og á vegum atvinnu­lífs­ins næst fram­þróun þekk­ingar og hæfni sem er nauð­syn­leg hér­lendis og í alþjóð­legri sam­keppni.“

Guð­mundur bendir á að aukin fræðsla, líkt og kennsla á mis­mun­andi skóla­stigum sé eitt af lang­tíma­mark­miðum í net­ör­ygg­is­málum. Til skamms tíma snú­ist bar­áttan fyrir bættu net­ör­yggi fyrst og fremst um að ræða hætt­urnar sem steðja að fólki á net­inu og þær aðgerðir sem fólk getur gripið til. Veruleg aukn­ing hefur orðið á svindl­her­ferðum á net­inu að und­an­förnu, að sögn Guð­mundar en til að mynda bár­ust CERT-IS 446 til­kynn­ingar vegna netsvindls í fyrra sam­an­borið við 181 til­kynn­ingu árið áður.

Fólk geti aukið öryggi sitt með margvíslegum leiðum

Spurður að því hvað sé til ráða segir Guð­mundur: „Það er gíf­ur­lega mik­il­vægt að fara eftir þessum helstu örygg­is­ráðum fyrir fólk sem er með ein­hverja við­veru á inter­net­inu. Þá erum við að tala um að nota lengri og flókn­ari lyk­il­orð og að nota tvö­falda auð­kenn­ingu. Það er senni­lega ein­hver besta aðgerð sem hægt er að fara í, það er að virkja þessa tvö­földu auð­kenn­ingu.“ [links]

Kjarninn tók nýverið saman nokkur ráð sem snúa að net­ör­yggi en til við­bótar við löng og flókin lyk­il­orð og tvö­falda auð­kenn­ingu mælir Guð­mundur með því að fólk nýti sér þjón­ustu lyk­il­orða­banka (e. Password mana­ger). Þá sé mik­il­vægt að fólk passi vel upp á hvaða upp­lýs­ingar það sendi yfir netið og að það beiti tor­tryggni í net­sam­skipti þegar við á, til dæmis þegar óskað er eftir við­kvæmum upp­lýs­ingum eða milli­færslum – jafn­vel þó að þau skila­boð virð­ist koma frá ein­hverjum nákomnum.