Vilja flytja Útlendingastofnun til Reykjanesbæjar

Fjórir þing­menn Sjálf­stæð­is­flokks­ins hafa lagt fram til­laga til þings­á­lykt­unar um flutn­ing Útlend­inga­stofn­unar til Reykja­nes­bæjar.

Fyrsti flutn­ings­maður til­lög­unnar er Birgir Þór­ar­ins­son og með honum eru þau Guðrún Haf­steins­dóttir, Vil­hjálmur Árnason og Ásmundur Frið­riks­son.

Í grein­ar­gerð­inni með frum­varp­inu er bent á að Útlend­inga­stofnun sé ein af und­ir­stofn­unum dóms­mála­ráðu­neytis og starfi sam­kvæmt lög­gjöf um mál­efni útlend­inga. Umfangs­mesti þátt­ur­inn í starf­semi Útlend­inga­stofn­unar sé útgáfa dval­ar­leyfa, hvort sem um er að ræða dval­ar­leyfi á grund­velli atvinnu­þátt­töku eða til dæmis fjöl­skyldu­sam­ein­ingar, náms­vistar eða vist­ráðn­ingar, og afgreiðsla umsókna um alþjóð­lega vernd og umsókna um íslenskan rík­is­borg­ara­rétt.

Stjórt skref í átt að því að tryggja fjölbreytt atvinnutækifæri utan höfuðborgarsvæðisins

„Stofn­unin er til húsa að Dalvegi 18 í Kópavogi og er vinnu­veit­andi 86 starfs­manna. Mikill meiri hluti opin­berra stofn­ana er á höf­uð­borg­ar­svæð­inu og af því leiðir að störf við flestar stofn­anir standa í raun ein­ungis íbúum höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins til boða. Með flutn­ingi Útlend­inga­stofn­unar til Reykja­nes­bæjar væri tekið stórt skref í átt að því að tryggja fjöl­breytt atvinnu­tæki­færi utan höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins. Á Suð­ur­nesjum er hlut­fall háskóla­mennt­aðra mun lægra en lands­með­al­tal. Mikill meiri hluti starfa hjá Útlend­inga­stofnun er sér­fræði­störf sem krefj­ast háskóla­mennt­unar. Með flutn­ingi stofn­un­ar­innar til Reykja­nes­bæjar væri því sér­fræði­störfum fjölgað og hlut­fall háskóla­mennt­aðra á svæð­inu bætt.

Þar að auki býr fjöldi inn­flytj­enda á Suð­ur­nesjum sem nýtir sér þjón­ustu stofn­un­ar­innar, en um 9 pró­sent íbúa í bænum eru af erlendum upp­runa. Þá er rétt að líta til þess að yfir­gnæf­andi meiri hluti þeirra sem sækj­ast eftir alþjóð­legri vernd kemur til lands­ins um Kefla­vík­ur­flug­völl og því væri hent­ugt að stofn­unin væri nær flug­vell­inum. Jafn­framt hefur vel­ferð­ar­svið Reykja­nes­bæjar séð um þjón­ustu og aðbúnað þeirra sem sækja um alþjóð­lega vernd á Íslandi síðan árið 2004 og var bær­inn fyrsta sveit­ar­fé­lagið sem bauð upp á þá þjón­ustu,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Myndi laða að nýja íbúa

Þá kemur fram að fólks­fækkun á lands­byggð­inni vegna flutn­inga til höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins hafi um langa hríð verið eitt af meg­in­vanda­málum sam­fé­laga á lands­byggð­inni og sömu­leiðis skortur á störfum og lítil fjöl­breytni þeirra. Aukinn fjöldi og meiri fjöl­breytni starfa utan höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins auki líkur á því að fólk af lands­byggð­inni sem sækir sér menntun á höf­uð­borg­ar­svæð­inu snúi aftur til heima­bæjar síns eftir að námi lýkur. Jafn­framt laði slíkt að nýja íbúa.

„Í skýrslu Félags­vís­inda­stofn­unar Háskóla Íslands um sam­fé­lags­grein­ingu á Suð­ur­nesjum frá 8. októ­ber 2021 kemur fram að atvinnu­líf á Suð­ur­nesjum sé ein­hæft og fram­boð á atvinnu tak­markað. Þá kjósi margir íbúar á svæð­inu að starfa í Reykja­vík þar sem fleiri mögu­leika sé að finna og fjöl­breytt­ara úrval starfa í boði. Atvinnu­líf í Reykja­nesbæ er að miklu leyti háð flug­sam­göngum og ferða­þjón­ustu og lítið um sér­fræði­störf á öðrum sviðum. Flutn­ingur Útlend­inga­stofn­unar til sveit­ar­fé­lags­ins myndi því ótví­rætt fela í sér nauð­syn­lega fjöl­breytni vinnu­mark­að­ar­ins á Suð­ur­nesjum.

Atvinnu­mögu­leikar ráða óneit­an­lega miklu þegar ein­stak­lingar ákveða hvar skal búa, en þeir mögu­leikar eru umtals­vert minni í Reykja­nesbæ en á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Bera opin­berar tölur um atvinnu­leysi það skýr­lega með sér. Samkvæmt upp­lýs­ingum Vinnu­mála­stofn­unar var áætlað atvinnu­leysi á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í des­em­ber 2021 5 pró­sent, en á sama tíma var atvinnu­leysi í Reykja­nesbæ 9,9 pró­sent. Slíkt mis­ræmi milli bæj­ar­fé­laga er óheppi­legt og því rétt að bregð­ast við með því að efla fram­boð á atvinnu í Reykja­nesbæ og auka fjöl­breytni hennar eins og hér er lagt til,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Að lokum segir að þrátt fyrir að eitt­hvert óhag­ræði yrði fyrir núver­andi starfs­menn Útlend­inga­stofn­unar að því að starf­semin yrði flutt út fyrir höf­uð­borg­ar­svæðið, þá sé Reykja­nes­bær skammt frá og því ekki sér­lega íþyngj­andi fyrir starfs­menn stofn­un­ar­innar ef hún yrði flutt þangað.