Bylgja rís í Danmörku

Á næstu vikum gæti farið svo að dag­legar smit­tölur í Danmörku yrðu álíka margar og þær urðu þegar þær voru flestar í bylgju sem reið yfir í nóv­em­ber og des­em­ber í fyrra. Ráð­gjafa­nefnd yfir­valda telur að inn­lögnum COVID-sýktra á sjúkra­hús eigi einnig eftir að fjölga.

Uppfærð spá ráð­gjafa­nefnd­ar­innar um lík­lega þróun far­ald­urs­ins var gefin út í gær. Í henni er því spáð að dag­legur fjöldi smita með sama áfram­haldi og með sömu hegðun almenn­ings geti orðið milli 2-4.500 í byrjun des­em­ber. Smit í land­inu urðu flest rúm­lega 4.500 þann 18. des­em­ber í fyrra. Tvennt greinir fyrst og fremst bylgj­una nú og þá að. Í fyrra voru bólu­setn­ingar ekki hafnar en þá voru í gildi harðar tak­mark­anir á sam­komum sem öllum var aflétt í sept­em­ber síð­ast­liðnum.

Ráð­gjafa­nefndin, sem starfar á vegum dönsku smit­sjúk­dóma­stofn­un­ar­innar, telur að fari sem horfi gætu 60-160 dag­lega manns þurft á inn­lögn á sjúkra­hús að halda í upp­hafi des­em­ber­mán­aðar.

[adspot]

Í gær greindust tæp­lega 2.000 smit í Danmörku. Yfir 114 þús­und sýni voru tekin og hlut­fall jákvæðra sýna var því 1,73 pró­sent. Núna liggja 264 mann­eskjur á sjúkra­húsi með COVID-19 og hefur þeim fjölgað fjóra daga í röð. Ekki hafa fleiri verið á sjúkra­húsi vegna sjúk­dóms­ins síðan í febr­úar.

Samkvæmt spá ráð­gjafa­nefnd­ar­innar verða smit áfram útbreidd­ust hjá fólki undir sex­tugu og þeim sem ekki enn hafa verið bólu­settir gegn COVID-19. Nefndin tekur fram að margir óvissu­þættir liti spárnar og sá stærsti sé hegðun fólks, hvort hún hald­ist óbreytt eða hvort aukn­ing smita muni hafa þau áhrif að hún breyt­ist. Ráð­gjafa­nefndin gaf síð­ast út spá í októ­ber. Sú spá hefur ekki gengið eftir, það er að segja, fleiri hafa þurft á inn­lögn að halda en spáð hafði verið. Ein skýr­ingin kann að fel­ast í fjölgun sýna sem tekin eru, m.a. meðal þeirra sem lagðir eru inn á sjúkra­hús af öðrum ástæðum en COVID-19 líkt og nýjar reglur kveða á um.

„Við getum ekki sagt nákvæm­lega til um hvað er að valda þessu stökki í smitum,“ er haft eftir lækn­inum Camillu Holten Møller sem fer fyrir nefnd­inni í frétta­til­kynn­ingu.

Aftur aðgerðir eður ei?

Mikil umræða hefur und­an­farið verið í Danmörku um hvort grípa eigi til aðgerða inn­an­lands á ný í ljósi þró­unar far­ald­urs­ins. Sér­fræð­ingar hafa nefnt og sumir jafn­vel lagt til að grímu­skylda verði tekin upp aftur.

Er öllum aðgerðum var aflétt í Danmörku í sept­em­ber var allt önnur staða í far­aldr­inum en nú og allar tölur á nið­ur­leið og innan við 100 manns með COVID-19 lágu á sjúkra­húsum lands­ins. En októ­ber bar með sér breyt­ingar og hafa dag­leg smit verið yfir þús­und allan mán­uð­inn. Þá hefur inn­lögnum einnig fjölgað.

Smit­sjúk­dóma­stofnun Dan­merkur segir að R-talan, sem segir til um hvort far­aldur er í vexti eða ekki, sé núna 1,1. Þegar hún er yfir einum er far­ald­ur­inn í vexti og þannig er því staðan nú.

75 pró­sent Dana eru bólu­settir gegn sjúk­dómnum og örv­un­ar­bólu­setn­ingar hjá ákveðnum hópum eru hafnar. Yfir 80 pró­sent 12 ára og eldri eru full­bólu­sett.

Vilja innleiða kórónupassann

Auk umræðu um grímu­skyldu er einnig rætt um svo­kall­aðan kór­ónupassa í Danmörku. Slíkt tæki hefur áður verið reynt og væri hægt að nota til að lág­marka útbreiðslu. Með honum gæti fólk vottað að það væri bólu­sett eða sýnt nið­ur­stöður nei­kvæðra prófa til að kom­ast á ákveðna staði. Christian Wejse, pró­fessor í lýð­heilsu­fræðum við háskól­ann í Árhúsum, hefur trú á slíkum passa og segir hann geta hvatt fólk til að fara í bólu­setn­ingu og sýna­töku. „Ég held að við þurfum á því að halda í núver­andi ástandi,“ sagði hann við danska rík­is­út­varpið í vik­unni.

Danska rík­is­stjórnin hefur ekki lengur heim­ild til að setja á sam­fé­lags­legar tak­mark­anir án þess að bera það undir þingið. Það breytt­ist í sept­em­ber er far­ald­ur­inn var færður af neyð­ar­stigi á hættu­stig. Eins og staðan er í augna­blik­inu virð­ist ekki vera stuðn­ingur við það á þing­inu að setja á harðar aðgerðir. Ef sér­stök þing­nefnd sem fer með mál­efni tengd far­aldr­inum myndi hins vegar mæla með því gæti það haft áhrif á stuðn­ing þings­ins við end­ur­komu aðgerð­anna.

Andlát vegna COVID-19 í Danmörku hafa verið að með­al­tali um 1-2 á dag síð­ustu vikur. Þegar verst lét í stóru bylgj­unni fyrir ári síðan, þegar bólu­setn­ingar voru ekki hafnar, voru þau um og yfir 30 á dag svo að því leyti er staðan allt önnur en hún var fyrir ári. Yfir 2.700 and­lát í land­inu eru rakin til sjúk­dóms­ins frá upp­hafi far­ald­urs­ins.