Lögreglan á Íslandi má leggja hald á fjármuni útlendinga

Lög­reglan á Íslandi hefur heim­ildir til þess að leggja hald á fjár­muni útlend­inga til þess að greiða fyrir kröfu vegna kostn­aðar við brott­för og gæslu, sam­kvæmt lögum um útlend­inga á Íslandi. Samkvæmt frum­varpi að nýjum útlend­inga­lögum verður þessu ekki breytt og heim­ilt verður að krefja hæl­is­leit­endur um end­ur­greiðslu á kostn­aði.

Þessar heim­ildir svipa til þeirra sem nú er lagt til að lög­reglan í Danmörku fái, til þess að fá kostnað við komu hæl­is­leit­enda end­ur­greiddan frá þeim. Frumvarp þess efnis hefur vakið mikla reiði og umræðu í Danmörku, en gert er ráð fyrir að lög­reglan megi leita í far­angri útlend­inga til að kanna hvort verð­mæti finn­ist þar. Frum­varpið var lagt fram fyrr í des­em­ber og gert er ráð fyrir því að það taki gildi sem lög í febr­úar næst­kom­andi. Leita má að verð­mætum til að mæta kostn­aði en stjórn­völd segja að lögin nái aðeins til afar verð­mætra eigna. Eins og fram kemur í umfjöllun mbl.is af mál­inu hefur verið vísað til eigna­upp­töku nas­ista í seinni heim­styrj­öld­inni í gagn­rýni á lögin.

Íslensk útlend­inga­lög gera ráð fyrir því að krefja eigi útlend­ing um end­ur­greiðslu kostn­aðar af rétt­ar­að­stoð að hluta til eða að öllu leyti ef hann hefur ráð á því. Jafn­framt gera lögin ráð fyrir því að útlend­ingur eigi að greiða kostnað af brott­för sinni og kostnað sem hlýs af því ef lög­regla þarf að fylgja við­kom­andi ein­stak­ling úr land­inu. Gera má fjár­nám vegna þess­arar kröfu og hún getur líka verið grund­völlur frá­vís­unar frá land­inu ef útleni­dingur kemur aftur til lands­ins síðar.

Auk þess sem lög­reglan hefur heim­ildir til þess að leggja hald á fjár­muni fólks má leggja hald á far­seðla sem finnst í fórum útlend­ings. Lög­mað­ur­inn Árni Helgason bendir á þessa heim­ild í lög­unum á Facebook-síðu sinni, en segir jafn­framt að hann viti ekki til þess að þessum ákvæðum hafi verið beitt. Heim­ildin er hins vegar til staðar.

Þessar heim­ildir verða áfram til staðar ef frum­varp til nýrra útlend­inga­laga verður að veru­leika, en frum­varpið var samið af þverpóli­tískri nefnd og skilað inn til inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins fyrir skemmstu. Ekki er fjallað sér­stak­lega um þessi ákvæði í grein­ar­gerðum með frum­varp­inu.