Kynjakvóti leitt til betri stjórnarhátta og bætt ákvarðanatöku

Inn­leið­ing kynja­kvóta hjá stjórnum fyr­ir­tækja hefur bætt ákvarð­ana­töku og leitt til fjöl­breytt­ari umræðna við stjórn­ar­borðið. Þetta leiða nið­ur­stöður rann­sóknar Auðar Örnu Arn­ar­dóttur, for­stöðu­manns MBA náms og dós­ents við við­skipta­deild Háskól­ans í Reykja­vík, og Þrastar Olafs Siurjóns­sonar, pró­fess­ors við við­skipta­fræði­deild Háskóla Íslands í ljós. Þau Auður og Þröstur rit­uðu grein­ina Áhrif kynja­kvóta á stjórn­ar­brag að mati stjórn­ar­manna í nýjasta tölu­blað Tímarits um við­skipti og efna­hags­mál þar sem sagt er frá fram­kvæmd rann­sókn­ar­innar og nið­ur­stöðum hennar. [adspot]

Ísland er eitt þeirra landa sem hefur lög­leitt kynja­kvóta í stjórnum fyr­ir­tækja en það var gert árið 2013. „Íslensku lögin kveða á um að ekki lægra hlut­fall en 40% skuli vera af öðru kyni í stjórnum fyr­ir­tækja,“ segir um lögin í grein­inni og falla öll fyr­ir­tæki með fleiri en 50 starfs­menn á árs­grund­velli undir þau. Gögnin sem þau Auður og Þröstur skoð­uðu í rann­sókn sinni eru frá raf­rænni könnun sem gerð var ári eftir að lögin tóku að fullu gildi. Könnunin var send stjórn­ar­mönnum 300 stærstu íslensku fyr­ir­tækj­anna. Svar­endur voru 244 stjórn­ar­menn og var hlut­fall kven­kyns svar­enda 41 pró­sent.

Stjórnarformenn jákvæðari í garð kynjakvóta en almennir stjórnarmenn

Nið­ur­stöður könn­un­ar­innar benda til þess að auk­inn fjöldi kvenna í stjórnum fyr­ir­tækja „hafi ekki aðeins leitt, að mati stjórn­ar­manna, til rík­ari umræðna innan stjórna heldur séu umfjöll­un­ar­efnin við stjórn­ar­borðið fjöl­breytt­ari en áður. Þetta hefur bætt ákvarð­ana­töku stjórna að mati þeirra stjórn­ar­manna sem voru þátt­tak­endur í þess­ari rann­sókn.“ [links]

Meðal áhuga­verð­ari nið­ur­staðna rann­sókn­ar­innar, að mati grein­ar­höf­unda, er munur á afstöðu stjórn­ar­for­manna og almennra stjórn­ar­manna til kynja­kvóta. Jækvæðni í garð kynja­kvóta var meiri meðal stjórn­ar­for­manna en stjórn­ar­manna. „Það kann að vera lengri reynsla stjórn­ar­for­manna og/eða mögu­lega meiri yfir­sýn þeirra yfir starf stjórna og áhrif stjórna á æðstu stjórn­endur við­kom­andi fyr­ir­tækis sem skýrir þennan mun,“ segir í lokakafla grein­ar­innar.

Sambærilegar niðurstöður í erlendum rannsóknum

Þar að auki segja grein­ar­höf­undar það áhuga­vert að stjórnir séu almennt virk­ari í eft­ir­lits­hlut­verki sínu í eftir að kynja­kvót­inn var lög­festur. Þá telja stjórn­ar­menn að meiri gaumur sé gef­inn að stjórn­ar­háttum fyr­ir­tækja eftir upp­töku kynja­kvóta.

Erlendis hafa nið­ur­stöður í sams konar rann­sóknum verið á svip­aða leið. „Meðal skýr­inga sem hafa verið nefndar, í erlendum rann­sóknum, er að konur séu lík­legri til þess að vera óháðir stjórn­ar­menn og ekki með eins víð­tækt tengsla­net og karlar. Sú fjar­lægð kvenna leiði þá hugs­an­lega til sterkara eft­ir­lits. Áhættu­fælni kvenna, sem sögð er meiri en karla, hefur líka verið nefnd sem mögu­leg skýri­breyta hér um eft­ir­lits­hlut­verk stjórna,“ segir í grein þeirra Auðar og Þrastar.