Katrín: Kynjamisrétti er eitt stærsta og þrálátasta böl okkar tíma

Katrín Jak­obs­dóttir, for­sæt­is­ráð­herra, segir að kynja­mis­rétti sé eitt stærsta og þrá­látasta böl okkar tíma. Hún segir að end­ur­skoðun á lög­gjöf og for­varn­ar­starf sé ekki nóg heldur þurfi að rót­tækar, menn­ing­ar­legar breyt­ingar. Þetta kemur fram í aðsendri grein eftir Katrínu á frétta­vef

CNN

í dag en hún setur alþjóð­lega ráð­stefnu um #Metoo í Hörpu í dag.

Með stærri #Metoo ráðstefnum heims

Nú í haust verða tvö ár liðin frá því að #Metoo-bylgjan hófst haustið 2017 þegar konur um allan heim greindu frá kyn­ferð­is­legu ofbeldi og kyn­bund­inni og kyn­ferð­is­legri áreitni. Í til­efni þess hefst alþjóð­leg ráð­stefna um #Metoo í dag en ráð­stefnan er liður í for­mennsku Íslands í Norrænu ráð­herra­nefnd­inni og er skipu­lögð í sam­vinnu við RIKK – rann­sókna­stofnun í jafn­rétt­is­fræðum við Háskóla Íslands.

Yfir 800 manns hafa skráð sig til þátt­töku á ráð­stefn­unni og er hún því með stærri ráð­stefnum um #metoo sem haldin hefur verið. Um átta­tíu fyr­ir­les­arar taka þátt í ráð­stefn­unni úr röðum fræða­fólks, aktí­vista, stjórn­mála­manna og sér­fræð­inga. Roxane Gay, Liz Kelly, Angela Davis, Marai Larasi og Cynthia Enloe eru meðal þeirra heims­frægu fyr­ir­les­ara sem taka til máls á ráð­stefn­unni.[adspot]

Sögur kvenna af erlendum uppruna höfðu mikil áhrif

[links]Í til­efni dags­ins skrifar for­sæt­is­ráð­herra um áhrif og umfang #Metoo-bylt­ing­ar­innar hér á landi í aðsendri grein á CNN í dag. Hún segir að fyrir marga hafi það verið vendi­punktur í bar­átt­unni þegar konur af erlendum upp­runa stigu fram og sögðu sögur sínar undir merkjum #Metoo-bylt­ing­ar­innar.

„Þær lýstu marg­þættri mis­munun sem flest okkur hefðum vonað að ætti sér ekki stað á Ísland. Þær afhjúp­uðu þá stað­reynd að á sama tíma og Ísland hefur vakið heims­at­hygli fyrir þann mikla árangri sem náðst hefur hér á landi í bar­átt­unni fyrir kynja­jafn­rétti þá höfum við ekki tek­ist á við sam­tvinnun kynja, kyn­þátta og stétta ójöfnuð.“

Katrín bendir til að mynda á að á Íslandi hafi fatl­aðar konur ekki sagt sínar #me-too sögur á skipu­lagðan hátt. Né þær konur sem sinna lág­launa­störfum eða þær konur sem eru fórn­ar­lömb mansals. „Bar­átt­unni fyrir jafn­rétti kynj­anna getur ekki verið háð fyrir einn hóp, hún verður að fela í sér alla þjóð­fé­lags­hópa.“

Miklu flóknara þegar þolandinn og gerandinn höfðu nafn og andlit

Katrín segir að þegar kannað var umfang og áhrif áreitis og ofbeldis í rík­is­stofn­unum þá hafi kom í ljós að stofn­anir hafi verið til­búnir að bregð­ast við atvikum alveg þangað til þau áttu sér stað. Við­bragðs­á­ætl­anir hafi verið til staðar en eins og oft ger­ist, sér­stak­lega í litlum sam­fé­lögum, þá varð þetta allt miklu flókn­ara þegar þol­and­inn og ger­and­inn höfðu nafn og and­lit.

Í grein­inni fjallar Katrín einnig um hvernig rík­is­stjórnin sem hún leiðir hafi meðal ann­ars ráð­ist í end­ur­skoðun á lög­gjöf og for­varn­ar­starfi gegn kyn­ferð­is­legu og kyn­bundnu ofbeldi og áreitni. Hún segir þó að meira þurfi til. Það sem #metoo þurfi séu rót­tækar, menn­ing­ar­legar breyt­ingar. Engin ein leið eða stefna sé töfra­lausnin. 

Eitt stærsta og þrálátasta böl okkar tíma

Katrín fjallar einnig um hvernig víða um heim sé til umræðu að skerða sjálfs­á­kvörð­un­ar­rétt kvenna yfir eigin lík­ama. Umræða sem ætti að hafa lokið fyrir ára­tugum síðan. Hún segir að þar sem kerf­is­lega sé grafið undan almennum mann­rétt­indum þá séu konur og minni­hluta­hópar yfir­leitt fyrstu skot­mörkin. Hún segir því að mik­il­vægt sé að festa #Me-too hreyf­ingu í bar­átt­unni fyrir verndun og efl­ingu mann­rétt­inda.

„Félags­legar og sam­fé­lags­legar breyt­ingar eiga sér aldrei stað án bar­áttu. #metoo krefst þess að við höldum áfram að spyrja erf­iðra og ágengra spurn­inga vegna þess að kynja­mis­rétti, sem teng­ist öðru mis­rétti, er eitt stærsta og þrá­látasta böl okkar tíma. Aðeins með því að halda sam­tal­inu gang­andi og þrýsta á breyt­ingar til batn­aðar getum við færst nær sam­fé­lagi jafn­réttis,“ segir Katrín að lokum.