Fjölmiðlafólk frá í það minnsta fjórum fjölmiðlum þáði flug á kostnað James Ratcliffe frá Reykjavík austur á Vopnafjörð í gær þar sem haldinn var blaðamannafundur um áætlanir breska auðkýfingsins á svæðinu. Fundurinn var meðal annars haldinn með það í huga að draga úr neikvæðri umfjöllun um fjárfestingar Ratcliffe á Norðausturlandi.

Þau Aðalheiður Ámundadóttir blaðamaður og Ernir Eyjólfsson ljósmyndari frá Fréttablaðinu, Höskuldur Daði Magnússson blaðamaður og Haraldur Jónasson ljósmyndari frá Morgunblaðinu, Vilmundur Hansen blaðamaður á Bændablaðinu og Jóhann K. Jóhannsson fréttamaður á Stöð 2 þáðu flugfarið austur á Vopnafjörð. Auk þeirra voru viðstaddir fréttamenn Ríkisútvarpsins og Austurfréttar, en hvorir tveggja komu á eigin vegum á fundinn. Blaðamannafundurinn var skipulagður af almannatengslafyrirtækinu KOM og sagði Óli Kr. Ármannsson, almannatengill þar, að boð á blaðamannafundinn hafi takmarkast af umfangi viðburðarins. Öllum stærstu fjömiðlum hafi verið boðið. Þegar bent var á að á Bændablaðinu starfi þrír blaðamenn auk ritstjóra, sagði Óli að vegna forfalla hefði blaðamanni Bændablaðsins boðist flugið.

Stundin fékk ekki tilkynningu um blaðamannafundinn

Stundinni barst ekki tilkynning um blaðamannafundinn og fékk ekki boð um að þiggja flug á Vopnafjörð á fundinn. Stundin hefur fjallað ítrekað og ítarlega um jarðakaup Ratcliffe og viðskiptafélaga hans en eins og þekkt er hefur hann keypt upp tugi jarða á Norðausturlandi síðustu ár, einkum í Vopnafirði og Þistilfirði. Hafa þau kaup vakið áhyggjur og umræðu, en frumvarp mun nú vera í vinnslu þar sem skilyrði fyrir jarðakaupum verða þrengd.

Stundin hlaut meðal annars verðlaun Blaðamannafélags Íslands í fyrra vegna rannsóknarblaðamennsku  fyrir umfjöllun um uppkaup auðmanna á íslenskum jörðum.

Fundurinn til að bregðast við neikvæðri umfjöllun

Umfjöllun MorgunblaðsinsFjallað var um áform James Ratcliffe um verndun laxastofna.

Umfjöllunarefni fundarins var að sögn uppbygging og verndun á villtum laxi á Íslandi. Ratcliffe sjálfur var ekki viðstaddur en stjórnarmenn í félögum hans sem eiga umræddar jarðir voru það. Í frétt Ríkisútvarpsins er haft eftir Gísla Ásgeirssyni, framkvæmdastjóra Veiðfélagsins Strengs sem Ratcliffe á 87 prósenta hlut í, að neikvæð umfjöllun hafi dregið úr áhuga Ratcliffe og viðskiptafélaga á fjárfestingum. Spurður hvort verið væri að bregðast við slíkri neikvæðri umfjöllun með fundinum svaraði Gísli: „Já, meðal annars.“

„Að einhverju leyti stafaði þessi linkind fréttamanna gagnvart viðskiptamönnum af því að myndast hafði óþarflega mikið „vináttusamband við umfjöllunarefnið““

Í rannsóknarskýrslu Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 er fjallað um þátt fjölmiðla og niðurstaða skýrslunnar er sú að íslenskir fjölmiðlar hafi brugðist hlutverki sínu í aðdraganda hrunsins, þeir hafi ekki sýnt það aðhald sem krefjast megi af þeim. „Að einhverju leyti stafaði þessi linkind fréttamanna gagnvart viðskiptamönnum af því að myndast hafði óþarflega mikið „vináttusamband við umfjöllunarefnið“. Þessi nánu tengsl sköpuðust sumpart með því að viðskiptafréttamenn tóku þátt í kynningarferðum þar sem „alls kyns menn úr viðskiptalífinu [...] voru með í för og það var hægt að spjalla við þá óformlega í einhverjum kokteilum“,“ segir meðal annars í skýrslunni.

Boðsferðir fjölmiðlamanna hafa lengi tíðkast en þótt geta valdið hagsmunaárekstri hjá blaðamönnum. Þannig þótti Ríkisútvarpið brjóta siðareglur Blaðamannafélags Íslands árið 2001 þegar fréttamaður ferðaðist á kostnað ísraelska ríkisins til Ísraels til að fjalla um deilu Ísraels og Palestínu. 

Ekki hefur komið fram að fjölmiðlafólk hafi þegið neinar gjafir eða fríðindi umfram frítt flug, ferð um svæðið og frían hádegisverð.

Rósa Björk Brynjólfsdóttir, þingmaður Vinstri grænna og fyrrverandi fréttamaður, undraðist á Twitter í gærkvöldi að fréttastofur og fréttamenn hefðu þegið flug austur á land á blaðamannafund fulltrúa Ratcliffe. Taldi hún að þeir fréttamenn sem það hefðu gert yrðu að skýra ástæður sínar fyrir því.