Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, vill að Íslandsbanki birti hluthafalista bankans í kjölfar útboðs á hlut ríkisins í bankanum. Sjálfur segist Bjarni ekki hafa séð listann yfir kaupendur bréfanna. Þetta sagði Bjarni í ræðu á Alþingi í gær þar sem rætt var um útboðið á hlutum ríkisins í bankanum. Þá seldi íslenska ríkið 22,5 prósent hlut í bankanum fyrir tæplega 43 milljarða króna og fól verðið í sér ríflega tveggja milljarða króna afslátt miðað við skráð gengi bankans í Kauphöll Íslands á þeim tíma.

Salan á hlut ríkisins hefur verið gagnrýnd, meðal annars af meðlimum úr stjórnandstöðunni. Samtals keyptu 430 aðilar bréf í Íslandsbanka í útboðinu en það var gert í gegnum ráðgjafa stjórnvalda á markaði, verðbréfa- og fjármálafyrirtæki sem sérhæfa sig í slíku. 

Bjarni vill og vonar að hægt verði að birta hluthafalistann

Orðrétt sagði Bjarni, eftir að Kristrún Frostadóttir úr Samfylkingunni, hafði spurt ráðherrann hvort listinn yrði birtur. „Varðandi birtinguna þá hef ég hér rakið að Íslandsbanki mun gera aðgengilegan allan hluthafalistann eins og hann var fyrir útboðið og eins og hann lítur út eftir útboðið þannig að þar ætti að vera hægt að sjá þetta. Ég hef sömuleiðis kallað eftir en ekki enn fengið (Forseti hringir) niðurstöðu úthlutunarinnar og vil gera hana aðgengilega og mun gera það, nema mér séu einhverjar hömlur settar með lögum til þess að gera það, sem ég vona og trúi ekki að sé.“

Spurning Kristrúnar til Bjarna um þetta atriði, birtingu á nöfnum fjárfestanna, hafði hljóðað svona, og vísaði hún meðal annars til þess að salan væri ógagnsæ á þessu stigi málsins þar sem leynd væri yfir nöfnunum: „Ég ætla  að fá að ítreka spurningu mína um hvort þessir aðilar, þessi nöfn, muni líka birtast á þeim lista sem við fáum, þ.e. að við fáum að sjá alla þá aðila sem var boðið að kaupa í þessu ferli. Það er ekki gott í ferli sem á að vera gagnsætt og yfir alla gagnrýni hafin að það berist slúður, gróusögur, upplýsingar um að sumir hafi fengið símtal frá sínum verðbréfamiðlara og aðrir ekki. Hugmyndin á bak við tilboðsverð af þessu tagi þar sem verið er að grípa inn í markaðsverð — í almenna útboðinu á sínum tíma var bankinn ekki kominn á markað — er að það séu góð og gild rök fyrir slíku. Ég get ekki séð, þegar var svona mikil umframeftirspurn hjá stórum aðilum sem vildu fá inn, að það hefði átt að hleypa svona litlum fjárfestum að. Fáum við að sjá þessi nöfn? Munu þau vera á þessum lista og hvenær kemur hann?“

Hluthafar mega sjá hluthafalistann

Stundin bað um hluthafalista Íslandsbanka frá Kauphöll Íslands. Blaðið fékk hins vegar þau svör að kauphöllin birti einungis 20 stærstu hluthafa skráðra félaga. Því er ekki hægt að fá listann frá Kauphöll Íslands. 

Samkvæmt lögum um hlutafélög, 30 gr., eiga hluthafar hlutafélags rétt á að skoða hluthafalistann, auk þess sem stjórnvöld hafa aðgang að honum. Í síðustu málsgrein umræddrar greinar segir:  „Hlutaskrá skal ætíð vera geymd á skrifstofu hlutafélags, og eiga allir hluthafar og stjórnvöld aðgang að henni og mega kynna sér efni hennar.“

Miðað við orð Bjarna Benediktssonar á þingi í gær liggur að hans viti ekki fyllilega ljóst fyrir hvort Íslandsbanki eða stjórnvöld mega birta umræddan hluthafalista Íslandsbanka opinberlega eða ekki samkvæmt lögum. Bjarni vonar þetta hins vegar segir hann. 

13 stærstu Íslandsbanki segist aðeins mega birta nöfn þeirra hluthafa sem eiga meira en 1 prósent í bankanum. Skjaskot af hluthafalista bankans á heimasíðu hans.

Bankinn má ekki birta listann

Samkvæmt svörum frá Íslandsbanka má bankinn ekki birta allan hluthafalistann á heimasíðu sinni af tveimur ástæðum. Sú fyrsta er að persónuverndarlög koma í veg fyrir birtingu alls listans. Seinni ástæðan er sú, samkvæmt svari bankans, að bankinn birtir ekki meiri upplýsingar um hluthafa fyrirtækisins en sem eðlilegt getur talist að hann birti gagnvart viðskiptavinum bankans. 

Í svari Íslandsbanka kemur fram að bankinn birti því aðeins yfirlit yfir þá hluthafa, einstaklinga eða félög, sem eiga meira en 1 prósent í fyrirtækinu.  Opinber hluthafalisti Íslandsbanka telur nú 13 nöfn aðila sem eiga meira en 1 prósent í bankanum. 

Samkvæmt svari Íslandsbanka getur bankinn því ekki birt umræddan lista þar sem hann má það ekki samkvæmt lögum.

Eina leiðin til þess að í ljós komi hvaða fjárfestar tóku þátt í útboði bankans í síðustu viku virðist því vera sú að einhver hluthafi eða hluthafar skoði listann og afriti hann með einhverjum hætti.