Viðtal

Örlög jaðarsettra Íslendinga: „Maður finnur nánast fyrir líkamlegu ógeði“

Sex sagn­fræð­ingar hafa gefið út bók með heim­ildum um jað­ar­setta Íslend­inga á öldum áður. Um er að ræða lýs­ingar á lífs­hlaupi fólks sem var á ein­hvern hátt fatlað, and­lega eða lík­am­lega, og lenti jafn­vel í ein­elti og stríðni. Tveir af sagn­fræð­ing­unum, Sigurður Gylfi Magn­ús­son og Sólveig Ólafs­dóttir, segja að með auk­inni og bættri með­vit­und um fatlað fólk og stofn­ana­væð­ingu sam­fé­lags­ins hafi jað­ar­sett fólk fengið meira skjól en á fyrri öldum.

Örlög jaðarsettra Íslendinga: „Maður finnur nánast fyrir líkamlegu ógeði“
Mynd: Stundin / Davíð Þór

„Voru þær leiddar að bæli hennar, og þótt skömm sé frá því að segja, gátu sumar þeirra ekki látið kerl­ing­ar­vesl­ing­inn óáreittan, heldur fóru að yrða á hana og jafn­vel erta hana. Hafði hún ekki svarað með öðru heldur en orgi.“

Þessi lýs­ing er meðal þeirra sem til eru um lífs­hlaup Sól­veigar Eiríks­dóttur, konu frá Eyja­firði á Norð­ur­landi, sem lést árið 1868. Sólveig þessi var sein­fær ein­stæð­ingur og utan­garðs­kona sem var á hreppnum í sinni sveit og var höfð þar að háði og spotti. Síðustu ár ævi sinnar lá hún í kör á bænum Öng­uls­stöðum og kom fólk í ein­hverjum til­fellum til að sjá hana, líkt og hún væri ein­hvers konar frík eða fyr­ir­bæri.  

Bók um jað­ar­sett og fátækt fólkBókin fjallar um jað­ar­sett og fátækt fólk á Íslandi á fyrri öldum og allt fram á fyrri hluta þeirrar tutt­ug­ustu. Sagn­fræð­ing­arnir Sigurður Gylfi Magn­ús­son og Sólveig …
Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Nýtt efni

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífshættulegan meðgöngusjúkdóm
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
Spurningaþraut Illuga: Noregskonungar, viskugyðjur og eitt fjall
Þrautir

Spurn­inga­þraut Illuga: Nor­egs­kon­ungar, visku­gyðjur og eitt fjall

Hver var Nor­egs­kon­ungur þá Íslend­ingar gengu Norð­mönnum á hönd – að minnsta kosti sam­kvæmt hefð­bund­inni sögu­skoðun? Hvað heitir sú kona í Banda­ríkj­unum sem var fyrir rétti sökuð um að myrða börn sín þrjú? Ann­að­hvort skírnar- eða eft­ir­nafn dugar. Árið 1975 var Jónas Krist­jáns­son rek­inn sem rit­stjóri Vísis og stofn­aði þá ásamt sam­starfs­fólki nýtt dag­blað. Hvað nefnd­ist það? Hvað heitir nýorðin...
Ástleysið er sárt
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið undanfarið ár