Það að þurfa að stað­festa hvort þeir ein­stak­lingar sem leita á bráða­mót­töku Land­spít­al­ans séu með Covid smit teppir veru­lega flæði og starf­semi bráða­mót­tök­unnar. Starf­semin er nú þegar þung vegna mann­eklu. Þeir sjúk­lingar sem þurfa á gjör­gæslu­plássi að halda vegna veik­inda í tengslum við Covid sýk­ingu þurfa því að bíða á „pakk­aðri“ bráða­mót­töku þar til þeir kom­ast á gjör­gæslu.

Þetta segir Eggert Eyj­ólfs­son, bráða­læknir á bráða­mót­töku Land­spít­ala. Bráða­móttakan tekur á móti tölu­verðum fjölda Covid sjúk­linga.  Að mati Eggerts mun þeim fara fjölg­andi. „Það er ekki á það bæt­andi miðað við ástandið eins og það er núna á sjúkra­hús­inu.“ Bráða­mót­tök­una segir hann fulla og ef eitt­hvað bregður út af séu starfs­menn í „miklum vand­ræðum“. 

Staðfesting á smitum tímafrek

Að sögn Eggerts tekur mik­inn tíma að stað­festa hvort um Covid smit sé að ræða hjá þeim sjúk­lingum sem leita þangað með ein­kenni. „Þetta eru sjúk­lingar sem leita á bráða­deild og þurfa að leggj­ast inn sem eru með önd­un­ar­færa­ein­kenni, háls­bólgu, hósta eða nið­ur­gang og kvið­verki. Það þarf að stað­festa að þessir sjúk­lingar séu ekki með Covid-19 og sú stað­fest­ing tekur mik­inn tíma og teppir flæði á bráða­mót­tök­unni.“ 

Þeir sjúk­lingar þurfi ein­angr­un­ar­pláss ofan á þá sjúk­linga sem þau þurfa vegna ann­arra umgangspesta. „Það eru þessir sjúk­lingar sem eru grun­aðir um Covid en ekki stað­festir sem reyn­ast okkur erf­ið­astir,“ segir hann. Eitthvað er því um það að sjúk­lingar sem leita á bráða­mót­töku grein­ist smit­aðir af Covid þar. „Svo það er allur gangur á því hvort smit séu þekkt þegar þau koma til okkar.“  

Sjúk­lingar með stað­fest Covid smit eiga að hans sögn greiða leið inn á spít­al­ann, þrátt fyrir skort á leg­u­rýmum. „Enn sem komið er en það á lík­leg­ast eftir að breyt­ast nema þeir opni aðra Covid deild en það þýðir að þau legu­pláss lok­ast fyrir öðrum sjúk­lingum“. 

„Sú staða getur komið upp að sjúk­lingur er fastur á pakk­aðri bráða­mót­töku á meðan beðið er eftir því að hann kom­ist upp á gjör­gæslu“

Und­an­farna daga hafa einn til tveir sjúk­lingar greinst með Covid-19 á hverri vakt sem Eggert hefur unnið á bráða­mót­tök­unni. Í síð­ustu viku upp­lifði hann til að mynda vakt þar sem þurfti að leggja þrjá Covid smit­aða sjúk­linga inn á spít­al­ann af bráða­mót­töku, þar af tvo beint á gjör­gæslu. Síðast þegar Eggert var á vakt á bráða­mót­töku biðu fimmtán manns eftir inn­lögn á spít­al­ann. 

Gjörgæslu sjúklingar fastir á „pakkaðri“ bráðamóttöku

Bráða­móttakan sinnir að sögn Eggerts allra veik­ustu Covid sjúk­ling­unum en þeir sem dvelja á Covid göngu­deild­inni og veikj­ast mikið eða hratt þurfa að fara í gegnum bráða­mót­tök­una áður en þeir eru lagðir inn á gjör­gæslu. Það sama á við um Covid sjúk­linga sem eru veikir heima og veik­indi þeirra versna. Í sumum til­fellum þurfi þeir að koma fyrst við á bráða­mót­töku svo hægt sé að bæta ástand þeirra áður en þeir leggj­ast svo inn á göngu­deild­ina eða gjör­gæslu. 

Covid smit­aður sjúk­lingur getur þurft að bíða á bráða­mót­tök­unni í allt að klukku­tíma áður en hann fær pláss á gjör­gæslu. „Sú staða getur komið upp að sjúk­lingur er fastur á pakk­aðri bráða­mót­töku á meðan beðið er eftir því að hann kom­ist upp á gjör­gæslu,“ segir hann.

Aðeins tíu gjör­gæslu rými eru laus á Land­spít­al­anum vegna mann­eklu. Þegar blaða­maður ræddi við Eggert voru tólf sjúk­lingar í þeim tíu plássum og því mikið álag á gjör­gæsl­unni. „Þeir sjúk­lingar sem þurfa á gjör­gæslu að halda eru mjög veikir. Það veikir að þeir geta hrein­lega dáið ef þeir kom­ast ekki á gjör­gæsl­una á ásætt­an­legum tíma eða innan við klukku­tíma í flestum til­fellum,“ segir hann og heldur áfram:

„Bráða­móttakan getur veitt gjör­gæslu­með­ferð en bara í stuttan tíma. Á gjör­gæslu er miðað við að einn hjúkr­un­ar­fræð­ingur sinni hverjum sjúk­ling. Á bráða­mót­töku væri eðli­legt að hver hjúkr­un­ar­fræð­ingur sinnti þremur til fjórum sjúk­lingum en á Land­spít­al­anum eru oft sex til átta sjúk­lingar á hvern hjúkr­un­ar­fræð­ing. Svo ef sá hjúkr­un­ar­fræð­ingur er fastur með gjör­gæslu­sjúk­ling þá eru kannski sex eða sjö sjúk­lingar sem fá ekki þjón­ustu á sama tíma.“

Stjórnmálamenn skortir innsýn og skilning

Eggert segir stjórn­mála­menn á Íslandi skorta „alla inn­sýn og skiln­ing á því að tölur segi ekki allt“. „Fram­leiðni heil­brigð­is­kerf­is­ins ætti að meta í auknum lífs­gæðum og lif­uðum árum en ekki í spöruðum krónum eða fjölda sjúk­linga séðum af hverjum lækni eða hjúkr­un­ar­fræð­ingi per klukku­tíma“.

Þetta segir hann eiga við um ummæli Bjarna Bene­dikts­sonar, fjár­mála­ráð­herra, sem sagði í við­tali við mbl.is að afköst í heil­brigð­is­kerf­inu hafi ekki þró­ast í takt við aukin fjár­fram­lög. „Það er ekk­ert sér­stak­lega eft­ir­sókn­ar­vert að starfa í eða þurfa að leita þjón­ustu í einu ódýrasta heil­brigð­is­kerfi evr­ópu, eða þar sem meiri áhersla er á fram­leiðni en fag­leg vinnu­brögð,“ segir Eggert.