Hjalti Már Björns­son, bráða­læknir á bráða­mót­töku Land­spít­al­ans, seg­ist ótt­ast að stjórn­mála­menn kunni að draga úr sam­stöðu almenn­ings gegn Covid-19 far­aldr­inum vegna kom­andi þing­kosn­inga. 78 greindust inn­an­lands í gær, þar af 52 full­bólu­settir og fimm hálf­bólu­settir. 59 þeirra voru utan sótt­kvíar.

Þegar blaða­maður spurði Hjalta Má um það hvernig honum lit­ist á stöð­una í far­aldr­inum eins og hún væri núna í ljósi þess að nú bylgja sé skoll­inn á, byrjar hann á því að taka það fram að þrátt fyrir að hann sé læknir sé hann ekki sér­fræð­ingur í smit­sjúk­dómum eða far­sóttum. 

Það er Hjalta mik­il­vægt að tekið sé mark á sér­fræð­ingum í þeim efnum, að þeir hafi mest vit á hvað sé best að aðhaf­ast við slíkar aðstæður. Hann segir skilj­an­legt að almenn­ingur sé þreyttur á sótt­varn­ar­að­gerðum og að öllum langi að „geta farið að lifa eðli­legu lífi“ en hann von­ist til þess að ef gripið verði til harka­legra aðgerða að almenn­ingur muni sýna því skiln­ing eins og áður og „fylgja ráð­legg­ingum sótt­varna­læknis“. 

Fólk tjái sig ekki hafi það ekki sérþekkingu

Varðandi það að ráð­herrar hafi stigið fram með efa­semdir sínar varð­andi sótt­varn­ar­að­gerðir segir hann að sínu mati „ætti fólk ekki að tjá sig um hluti sem það hefur ekki sér­þekk­ingu á“ og að „við eigum að treysta áliti þeirra sem mest vit hafa á far­sóttum um það hvernig við eigum að bregð­ast við þess­ari stöðu.“ 

Hann telur hugs­an­legt að athuga­semdir ráð­herra og ann­arra sem lýsa and­stöðu sinni við ráð­legg­ingar sótt­varna­læknis eigi þátt í því að sam­staða almenn­ings fari minnk­andi. Hann hafi áhyggjur af því að kom­andi kosn­ingar muni hafa áhrif á sam­stöð­una. 

„Við eigum að treysta áliti þeirra sem mest vit hafa á far­sóttum“

Fram að þessu hafi sér­fræð­ingar fengið að sitja í fram­sæt­inu varð­andi hvernig takast eigi við far­ald­ur­inn og stjórn­mála­menn í aft­ur­sæt­inu en að mati Hjalta gæti það verið að breyt­ast eftir því sem líður á far­ald­ur­inn og stytt­ist í kosn­ingar. „En sem betur fer eru Íslend­ingar almennt vel upp­lýstir. Hér erum við ekki að glíma við að það sé mark­tækur hluti þjóð­ar­innar sem skilur ekki mik­il­vægi bólu­setn­inga eða er opin­ber­lega að berj­ast gegn þeim. Ég vona svo sann­ar­lega að popúlista stjórn­mála­menn séu ekki að stökkva á þann vagn eins og við höfum séð ger­ast í Banda­ríkj­unum þar sem hálf þjóðin er núna óbólu­sett og margir trúa því að bólu­efni sé skað­legt sem hamlar veru­lega sótt­varna aðgerðum þar í landi.“

Áhyggjur af skorti á samstöðu

Heil­brigð­is­starfs­fólk segir hann hafa áhyggjur af því að það muni skorta á sam­stöðu almenn­ings fyrir slíkum aðgerðum.  Þau hafi líka áhyggjur af því að álagið á spít­al­anum, sem er mikið fyrir, muni aukast vegna fjölg­unar í smitum í sam­fé­lag­inu og vegna þess að útlit sé fyrir að bólu­efni virki ekki sem skyldi. „Við í heil­brigð­is­kerf­inu munum alltaf þurfa að und­ir­búa okkur í að takast á við verstu mögu­legu sviðs­mynd­ina,“ segir hann.

Hann segir ekki „enda­laust svig­rúm“ vera á spít­al­anum til að taka á móti ein­stak­lingum sem verða alvar­lega veikir af Covid. „Ef að fjöldi þeirra verður yfir því sem spít­al­inn ræður við þá er heil­brigð­is­kerfið komið í veru­leg vand­ræði og þjóðin þar með líka.“ hann segir að ef veirunni verði sleppt lausri í sam­fé­lag­inu séu það aug­ljós­lega áhyggjur sótt­varna­læknis að „það gæti valdið far­aldri þar sem umtals­verður fjöldi verður lífs­hættu­lega veikur“.

Einangrun erfiður hluti af því að veikjast

Hjalti segir það hafa mikil áhrif á sjúk­linga sem liggja inn á spít­ala með hættu­leg eða lang­vinn veik­indi að heim­sóknir á spít­al­ann séu tak­mark­aðar vegna stöð­unnar. „Ein­angrun er mjög erf­iður hluti af því að veikj­ast og núna er það bein afleið­ing af því að smit eru komin á flug í sam­fé­lag­inu að það er óhjá­kvæmi­legt að vernda þá sem eru veik­astir fyrir og auka tak­mark­anir á heim­sóknum. Þetta er þung staða og erfið en það verður að setja heilsu fólks og líf í for­gang og grípa til þeirra ráð­staf­ana sem nauð­syn­legar eru.“

„Ef að fjöldi þeirra verður yfir því sem spít­al­inn ræður við þá er heil­brigð­is­kerfið komið í veru­leg vand­ræði og þjóðin þar með líka“

Ef ekk­ert yrði gert og veiran myndi fara óbeisluð um sam­fé­lagið væri það staða sem hættu­lega veikir og lang­veikir þyrftu að búa við í lengri tíma. Að mati Hjalta á það þó ekki aðeins við þá sem eru með und­ir­liggj­andi sjúk­dóma. „Það eru líka ískyggi­legar fréttir um það að jafn­vel fólk sem er ekki með und­ir­liggj­andi sjúk­dóma, er ekki orðið aldrað og við­kvæmt og hefur verið bólu­sett, að það geti lent í alvar­legum veik­indum og þess vegna verðum við að halda þessum far­aldri niðri.“