Texti: Steindór Grétar Jónsson Teikningar: Jón Baldur Hlíðberg
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir rúmum 6 árum.
Nýja stjórnarskráin: Hverju var breytt?
Tíu prósent kjósenda krefjast lögfestingar „nýju stjórnarskrárinnar“ með undirskriftum. Aðrir segja óþarft að breyta miklu. Engar varanlegar breytingar hafa orðið á stjórnarskránni frá hruni. Stundin birtir frumvarp stjórnlagaráðs í heild sinni með skýringum á því hverju var breytt, hvers vegna og hvaða atriði voru látin óhreyfð.
Rúmlega 26 þúsund manns hafa skrifað undir áskorun þess efnis að „nýja stjórnarskráin“ svokallaða, frumvarp stjórnlagaráðs sem þjóðaratkvæðagreiðsla var haldin um árið 2012, verði lögfest. Ef nýja stjórnarskráin væri nú þegar í gildi væri fjöldi undirskrifta nægur, það er tíu prósent kjósenda, til að knýja fram afgreiðslu Alþingis á málinu.
Beint lýðræði með þessum hætti er ein af þeim mörgu breytingum sem felast í frumvarpi stjórnlagaráðs. Í frumvarpinu er kveðið á um auðlindir í þjóðareign sem einungis megi ráðstafa með fullu gjaldi. Þá er kosningakerfinu breytt til þess að heimila persónukjör og eftirlitshlutverk Alþingis eflt. Beinu lýðræði með þjóðaratkvæðagreiðslum er gert hærra undir höfði og í mannréttindakafla er bætt við ákvæðum um náttúru Íslands, menningarverðmæti, dýravernd og bann við herskyldu meðal annars. En á móti eru mörg ákvæði óbreytt frá núgildandi stjórnarskrá, einungis hróflað við orðalagi eða þeim endurraðað.
Atburðarásin í kjölfar hruns 2008 sem leiddi til endurskoðunar …
Kjósa
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Tengdar greinar
Stjórnarskrármálið
Nýja stjórnarskráin fordæmi um hvernig hunsa megi þjóðaratkvæðagreiðslu
Sigríður Andersen, þingflokksformaður Miðflokksins, segir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra hafa hunsað niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um nýju stjórnarskrána. Með sama hætti megi þingmenn hunsa niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður.
Guðni kallar eftir miklum breytingum á stjórnarskránni
Guðni Th. Jóhannesson, fyrrverandi forseti Íslands, kallar eftir breytingum á stjórnarskrá sem snúa að embætti forsetans og stöðu íslenskrar tungu, auk þess sem hann vill færa mannréttindakaflann fremst. Hann vill ekki setja auðlindaákvæði með þeirri vinnu vegna pólitískra deilna um það.
Vísindavefurinn: Þjóðin er stjórnarskrárgjafinn
Alþingi á ekki að geta tekið ákvarðanir um innihald stjórnarskrár án skýrrar heimildar til þess frá almenningi, segir í svari Jóns Ólafssonar og Sævars Ara Finnbogasonar á Vísindavefnum.
Leggja fram „nýju stjórnarskrána“ á Alþingi
Fimmtán þingmenn leggja til að frumvarp stjórnlagaráðs verði samþykkt með nokkrum breytingum. 40 þúsund manns hafa nú skrifað undir ákall um nýja stjórnarskrá.
„Ég er oft á milli steins og sleggju þegar kemur að viðkvæmum málum“
Þorsteinn Pálmarsson, eigandi Allt-af ehf, fyrirtækisins sem fjarlægði vegglistaverkið „Hvar er nýja stjórnarskráin?“ segist oft upplifa sig á milli steins og sleggju í deilumálum milli þeirra sem mála á veggi og þeirra sem biðja um að verkin verði fjarlægð. Hann vann við að hreinsa til eftir mótmæli í Búsáhaldabyltingunni.
Byrjað að mála aftur listaverkið
Vegglistaverkið „Hvar er nýja stjórnarskráin?“ er málað á annan vegg, skammt frá veggnum sem var hreinsaður í gær eftir kvörtun Atvinnuvegaráðuneytisins. Það var rekstrarstjórinn sem tók ákvörðun, en ekki ráðherra, segir í svari ráðuneytisins.
Athugasemdir