„Þegar ég segi tímabundið ástand myndi ég halda einhverjir mánuðir í viðbót“

Átta greindust inn­an­lands í gær og voru fimm þeirra utan sótt­kvíar við grein­ingu. „Við erum áfram að sjá tölu­verðan fjölda grein­ast dag­lega inn­an­lands,“ sagði Þórólfur Guðnason sótt­varna­læknir á upp­lýs­inga­fundi dags­ins. Flestir hafa verið í sótt­kví en nokkrir utan hennar sem erfitt er að rekja.

„Ákveðnar vís­bend­ingar eru um að þessi hópur gæti nú verið að fara vax­andi,“ sagði Þórólfur og tók fram að rakn­ing stæði enn yfir og beðið væri eftir nið­ur­stöðum úr rað­grein­ingu smita gær­dags­ins. Á þess­ari stundu væru engar vís­bend­ingar um að þeir sem greindust utan sótt­kvíar tengd­ust. Öll greindust smitin á Suð­ur­vestur- og Suð­ur­landi. „Þetta er merki um það að við erum ekki búin að ná utan um sam­fé­lags­smit á þess­ari stundu.“

[adspot]

Frá því að inn­an­lands­að­gerðir voru hertar í síð­ustu viku hafa 38 greinst inn­an­lands. 28 voru í sótt­kví og 10 utan hennar. Öll smitin eru af völdum nokk­urra und­ir­teg­unda breska afbrigðis veirunnar.

Flest smitin tengj­ast smitum sem komu upp í grunn­skólum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Hins vegar, sagði Þórólfur, má stóran hluta smita sem greinst hafa utan sótt­kvíar und­an­farna daga rekja til ferða­manns – eða ferða­manna – sem greinst hafði í seinni skimun „og virð­ist hafa farið óvar­lega í sinni fimm daga sótt­kví.“

Spurður frekar út í þetta sagði Þórólfur að þegar „nánar hafi verið að gáð“ hafi sést að hópur fólks var að grein­ast með sömu veiruna sem hægt var að rekja til landamær­anna. „Og þá sjáum við hvernig smitið hefur orðið og þannig höfum við getað lokað hringnum í nokkrum til­fellum.“

Búast má við alvarlegum veikindum

Sótt­varna­læknir segir því of snemmt að segja til um hvenær tak­ist að ná utan um þau smit sem eru í gangi núna en von­ast til að það verði á næstu tveimur vikum. Hann sagði við­búið að fleiri smit ættu eftir að greinst hjá þeim sem eru nú í sótt­kví. Einnig væri við­búið að alvar­leg veik­indi og inn­lagnir á sjúkra­hús ættu eftir að verða á næstu 1-2 vikum.

Hann telur því mik­il­vægt að halda áfram aðgerðum til að minnsta kosti 15. apríl.

Þórólfur sagð­ist ánægður með síð­ustu reglu­gerð heil­brigð­is­ráð­herra um enn hert­ari aðgerðir á landa­mær­unum. Allir sem koma frá „dökk­rauðum“ löndum eru nú skikk­aðir til að afplána sína sótt­kví í sótt­varn­ar­húsum. Þetta á jafnt við útlend­inga sem Íslend­inga. Honum var bent á að Íslend­ingum búsettum erlendis þætti þetta mörgum heldur hart. Hann svar­aði því til að fyrir þessu væru góð og gild rök. Dæmin sýndu að fólk væri ekki „almenni­lega“ að halda sótt­kví og þess vegna verði að bregð­ast við því með þessum hætti. „Og þetta er aðferðin til að gera það.“

Hægt væri að sækja um und­an­þágur en „ég á von á því að þar verðum við eins ströng og mögu­legt er.“ Hann hélt svo áfram: „Við erum að reyna að vernda inn­viði hér á landi eins og mögu­legt er og þetta er til­raun til þess.“

Bóluefnin koma hraðar

Nokkur upp­taktur í bólu­setn­ingum er vænt­an­legur á næst­unni að sögn Þórólfs. Þannig á hann nú von á því að fyrir apr­íl­lok verði komið hingað til lands bólu­efni til að full­bólu­setja um 80 þús­und manns. Rétt yfir 20 þús­und hafa verið full­bólu­settir nú þegar.

Alma Möller land­læknir sagði á fund­inum að það færi að stytt­ast í að við náum und­ir­tök­unum i bar­átt­unni við far­ald­ur­inn. Spurð hvort líkur færu á því að bólu­setja þyrfti fólk reglu­lega í fram­tíð­inni fyrir COVID-19 sagði hún að svo gæti mögu­lega farið.

„Þegar ég segi tíma­bundið ástand myndi ég halda ein­hverjir mán­uðir í við­bót. Bóluefni eru að fara að ber­ast á meiri hraða og bólu­efna­fram­leið­endur eru að auka fram­leiðslu­getu sína. En þessi nýju afbrigði eru áhættu­þáttur. Allir fram­leið­endur eru að búa sig undir það að þurfa að breyta bólu­efn­unum í takti við ný afbrigði. Það getur verið að bæta þurfi nýrri bólu­setn­ingu ofan á þær sem við erum að fá núna. En mér þykir ólík­legt að það næðu að rísa jafn­stórar bylgjur þegar lengra verður komið í bólu­setn­ingu.

Hins vegar gætum við þurft að end­ur­taka bólu­setn­ingar. Við vitum til dæmis ekki hversu lengi vörn þeirra dugar. Allir eru að huga að því að þetta gæti jafn­vel verið með okkur lengur þó að við þurfum ekki jafn tak­mark­andi aðgerðir í fram­tíð­inni og við erum með núna.“