Áhöfnin lokuð „inni í stálkassa“

Kristján Þór Júl­í­us­son sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra segir mál skip­verj­anna á Júlíusi Geir­munds­syni, sem Hrað­frysti­húsið-Gunnvör gerir út, ömur­legt og telur ljóst að frek­lega hafi verið farið á svig við grund­vall­ar­at­riði sjó­mennsk­unnar sem snú­ast um að vernda heilsu og öryggi áhafn­ar­innar. „Fyr­ir­tækið hefði átt að taka á þessu máli með allt öðrum hætti en gert var.“

Þetta sagði ráð­herr­ann í Silfrinu í dag.

Meiri­hluti áhafn­ar­innar er með COVID-19 og hefur lýst skelfi­legum aðstæðum sem sköp­uð­ust um borð er einn af öðrum fór að veikj­ast. Skip­verjar segj­ast hafa verið látnir vinna veikir og sumir hafi veikst alvar­lega, fengið háan hita og glímt við önd­un­ar­erf­ið­leika.

„Ég þekki það af eigin reynslu sem sjó­maður og skip­stjóri um hvað er að tefla þarna,“ sagði Kristján Þór. Markmið hverrar veiði­ferðar íslensks fiski­skips sé það að sigla úr höfn og koma áhöfn­inni heilli heim. „Við þessar aðstæður skiptir öryggi og vel­ferð sjó­manna um borð höf­uð­máli. Það er alveg aug­ljóst að heilsa og vel­ferð skip­verja leikur lyk­il­hlut­verk. Og af allri umfjöllun um þetta ömur­lega mál er alveg aug­ljóst, öllum sem á vilja horfa, að þarna er farið frek­lega á svig við þessi grund­vall­ar­at­riði.“

Kristján sagði marga sam­verk­andi þætti hafa komið til í mál­inu. Hann seg­ist telja þetta ein­angrað til­vik í sjáv­ar­út­vegi. Nefndi hann dæmi um allt önnur vinnu­brögð sem við­höfð voru um borð í öðru skipi þar sem upp kom hópsmit.

[links]Hann sagði að ábyrgð útgerðar og skip­stjóra væri vissu­lega mikil. „Svo er það þannig hjá íslenskum sjó­mönnum, eins og kom fram í þessu ein­læga og heið­ar­lega við­tali við unga háset­ann að þar eru menn um borð að taka þetta „á kass­ann“ eins og sjó­menn segja stundum. En þegar við erum að ræða hvernig þessir hlutir ganga þá gleym­ist oft að um borð í fiski­skipi eru, eins og í þessu til­viki 20 menn í áhöfn, sem eru lok­aðir inni stál­kassa í þessar þrjár vikur, og það eru eðli­lega ótal til­finn­ingar sem bær­ast með mönnum í þess­ari stöðu.“

Spurður hvort hann teldi þessa óheil­brigðu og óeðli­legu menn­ingu sem var um borð í Júlíusi Geir­munds­syni vera til marks um víð­tækara vanda­mál í sjáv­ar­út­veg­inum í heild sinni sagði Kristján að „ógn­ar­stjórnun“ væri ekki bara bundin við sjáv­ar­út­veg. „Ég ætla rétt að vona að þessi heið­ar­leiki hjá unga sjó­mann­inum bitni ekki á honum með þeim hætti að hann missi atvinnu. Þetta er frá­bært dæmi um ein­stak­ling sem að þorir að stíga fram og er ágætis málsvari íslenskra sjó­manna við þær aðstæður sem þarna eru uppi og þarna skap­ast. Þetta er gríð­ar­lega erfitt, að takast á við þetta, það þarf mik­inn kjark til að koma fram með þessum hætti og ég tek ofan fyrir þessum unga manni.“

Kristján Þór sagð­ist hafa átt fund með for­ystu­fólki sjó­manna fyrir um tveimur vikum. Þar hafi þeir lýst yfir áhyggjum sínum af versn­andi sam­skiptum sjó­manna og útgerð­ar­manna. „Ég vænti þess að þetta mál geti orðið til þess að kveikja betur í þeim vilja til við­ræðna til að bæta þau sam­skipti.“