Þurfa að afhenda minnisblöð skattayfirvalda um Samherja

Úrskurð­ar­nefnd um upp­lýs­inga­mál hefur kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að emb­ætti Skatt­rann­sókn­ar­stjóra og Rík­is­skatt­stjóra þurfi að afhenda frétta­manni minn­is­blöð sem emb­ættin sendur til fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins vegna rann­sóknar á Sam­herj­a­mál­inu svo­kall­aða.

Ráðu­neytið hafði synjað beiðni umrædds frétta­manns, sem er ekki nefndur í úrskurði nefnd­ar­innar, um aðgang að gögn­unum að höfðu sam­ráði við emb­ættin tvö. Það var gert á þeim grund­velli að talið var að þau hefðu að geyma upp­lýs­ingar sem vörð­uðu mik­il­væga virka við­skipta­hags­muni lög­að­ila, upp­lýs­ingar um mögu­lega rann­sókn saka­máls auk upp­lýs­inga um fyr­ir­hug­aðar ráð­staf­anir sem mögu­lega skili ekki til­ætl­uðum árangri séu þær á vit­orði almenn­ings.

[adspot]Úrskurð­ar­nefndin taldi hins vegar að upp­lýs­ing­arnar sem væri að finna í gögn­unum þyrftu ekki að fara leynt nema upp­lýs­ingar um fyr­ir­hug­aðar aðgerðir í tengslum við skipu­lag á fyr­ir­hug­aðri rann­sókn til­tek­ins saka­máls þar sem að „líkur á því að árangur aðgerð­anna spillt­ist yrðu upp­lýs­ing­arnar gerðar opin­berar.“

Ráðu­neyt­inu bar því að afhenda frétta­mann­inum, sem starfar hjá RÚV, gögnin að unda­skyldum til­greindum tölu­liðum í minn­is­blöðum beggja stofn­ana.

Sam­herj­a­málið hófst form­lega í nóv­em­ber í fyrra þegar Kveik­­ur, Stund­in, Wikileaks og Al Jazeera birtu umfjöllun sína um við­­skipta­hætti Sam­herja í Namibíu og víðar þar sem fjallað var um meintar mút­u­greiðsl­­ur, pen­inga­þvætti og skatta­snið­­göngu. Í umfjöll­un­inni steig fram upp­ljóstr­ar­inn Jóhannes Stef­áns­son, fyrr­ver­andi starfs­maður Sam­herja í Namib­íu, og lýsti ætl­uðum brotum Samherja, sem hann sagði að væru framin með vit­und og vilja for­stjóra sam­stæð­unnar, Þor­steins Más Bald­vins­sonar.

Samherji fól sam­stundis norskri lög­manns­stofu, Wikborg Rein, að fram­kvæma rann­sókn fyrir sig á ásök­unum, sem fyr­ir­tækið greiðir sjálft fyrir og heyrir beint undir stjórn­ina.

Auk rann­sóknar Wikborg Rein á málum Sam­herja eru yfir­­­völd í Namib­­­íu, Angóla, Íslandi og í Nor­egi einnig að rann­saka mál tengd Sam­herj­a og fjöl­margir hafa verið ákærðir fyrir spill­ingu og önnur efna­hags­brot nú þegar í Namibíu vegna Sam­herj­­a­­máls­ins, meðal ann­­ars tveir fyrr­ver­andi ráð­herrar í rík­­is­­stjórn lands­ins. Alls sitja tíu manns í fang­elsi þar í landi vegna máls­ins. Engin nið­ur­staða liggur fyrir í rann­sókn á mál­inu hér­lendis enn sem komið er og sam­kvæmt upp­lýs­ingum Kjarn­ans hefur hún verið í fullum gangi und­an­farna mán­uð­i, meðal ann­ars hjá skatta­yf­ir­völdum.