Íslendingar vilja frekar íslenska krónu en evru

Alls segj­ast 39,4 pró­sent lands­manna vera fylgj­andi upp­töku evru sem gjald­mið­ils á Íslandi í stað íslensku krón­unnar, en 43,3 pró­sent eru á móti því. Þá segj­ast 17,3 pró­sent ekki taka afstöðu til máls­ins. Þetta kemur fram í nýlegri könnun sem Gallup vann fyrir Já Ísland. Stuðn­ing­ur­inn við upp­töku evru er mestur hjá kjós­endum Pírata (86 pró­sent) en minnstur hjá kjós­endum Sjálf­stæð­is­flokks­ins (16 pró­sent).

[links]Athygli vekur að fleiri kjós­endur Vinstri grænna eru hlynntir upp­töku evru sem gjald­mið­ils á Íslandi í stað íslensku krón­unnar en eru á móti því. Alls segj­ast 40 pró­sent kjós­enda þess flokks sem mælist að jafn­aði stærstur á land­inu í skoð­ana­könn­unum vera fylgj­andi upp­töku evru en 31 pró­sent eru and­vígir því. 29 pró­sent kjós­enda Vinstri grænna segj­ast ekki hafa skoðun á mál­inu.

Kjós­endur Sam­fylk­ingar (79 pró­sent) og ann­arra óskil­greindra flokka (64 pró­sent) í könn­un­inni, sem eru að öllum lík­indum Viðreisn og Björt fram­tíð, eru líka mun meira fylgj­andi upp­töku evru en á móti því. Kjós­endur Fram­sókn­ar­flokks­ins (24 pró­sent) og Flokks fólks­ins (32 pró­sent) eru hins vegar mjög ber­sýni­lega frekar á móti slíkri upp­töku en fylgj­andi henni.

Meiri menntun og hærri tekjur þýða meiri vilja til að taka upp evru

Líkt og varð­andi aðild að Evr­ópu­sam­band­inu þá er skýr munur á afstöðu milli kynja, ald­urs­hópa, eftir búsetu, tekjum og menntun. Þannig eru til að mynda 52 pró­sent þeirra sem eru með fjöl­skyldu­tekjur yfir einni milljón króna á mán­uði fylgj­andi upp­töku evru en ein­ungis 26 pró­sent þeirra sem eru með fjöl­skyldu­tekjur á bil­inu 400 til 549 þús­und krónur á mán­uði. Þegar nið­ur­stöð­urnar eru skoð­aðar eftir menntun kemur í ljóst að 49 pró­sent þeirra sem eru með háskóla­próf eru fylgj­andi upp­töku evru en 34 pró­sent á móti. Hjá þeim sem eru ein­ungis með grunn­skóla­próf snýst dæmið algjör­lega við. Þar eru 29 pró­sent fylgj­andi upp­töku evru en 54 pró­sent á móti.

[adspot]Þá liggur fyrir að stuðn­ingur við upp­töku evru sem gjald­mið­ils er mun meiri í yngstu ald­urs­hóp­unum en á meðal þeirra eldri. Fleiri eru fylgj­andi upp­töku evru en á móti henni á meðal Íslend­inga frá 18 ára aldri og að 44 ára aldri. Mestur er stuðn­ing­ur­inn hjá yngstu ald­urs­hóp­unum. Í ald­urs­hópnum 45-54 ára er afstaðan nokkuð jöfn, 43 pró­sent eru fylgj­andi upp­töku evru en 44 pró­sent eru á móti. Í elstu ald­urs­hóp­unum, hjá 55 ára og eldri, er and­staðan hins vegar mest. Þar eru 34 pró­sent fylgj­andi upp­töku evru en 52 pró­sent á móti.

Stuðn­ingur við upp­töku evru er áber­andi mestur í Reykja­vík þar sem umtals­verður meiri­hluti vill taka hana. Dæmið snýst aftur algjör­lega við þegar horft er á nið­ur­stöður úr könn­un­inni á lands­byggð­inni. Utan höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins er annar hver maður alfarið á móti upp­töku evru en ein­ungis 31 pró­sent fylgj­andi henni. Þá eru karlar mun jákvæð­ari gagn­vart upp­töku evru en konur.

Nær ómögulegt að taka upp evru einhliða

Evr­ópu­sam­bandið hefur tekið það skýrt fram að ein­hliða upp­taka evr­unnar yrði aldrei með þeirra sam­þykki og að upp­taka hennar yrði aldrei leyfð fyrr en eftir aðild að sam­band­inu og að sam­leitn­is­skil­yrðum upp­fylltum. Seðla­banki Íslands hefur auk þess kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu, í ítar­legri skýrslu um mögu­leika Íslands í gjald­miðla­málum sem birt var 2012, að í raun séu raun­hæfir val­kostir hvað varðar gjald­miðil ein­ungis tveir: íslensk króna eða upp­taka evru með aðild að Evr­ópu­sam­band­inu.

Könn­unin var unnin fyrir Já Ísland og var fram­kvæmd 11-24. sept­em­ber síð­ast­lið­inn. Um var að ræða net­könnun og úrtakið var 1.435 manns um allt land. Allir þátt­tak­endur voru 18 ára og eldri og voru handa­hófs­valdir úr Við­horfa­hópi Gallup. Þátt­töku­hlut­fall var 59,5 pró­sent.