Yfir 200 milljónir frá Samherjafélagi til tengdasonar sjávarútvegsráðherra Namibíu

Willem Oliver, rann­sak­andi hjá namibísku spill­ing­ar­lög­regl­unni ACC, segir að rann­sókn þeirra hafi leitt í ljós Esja Fishing, dótt­ur­fé­lag Samherja í Namibíu, hafi greitt félagi í eigu Tamson Hatuikulipi, tengda­sonar fyrr­ver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra lands­ins, tæpar 30 millj­ónir namibískra dala. Það er jafn­virði 245 millj­óna íslenskra króna á gengi dags­ins í dag.

Þetta sagði rann­sak­and­inn fyrir dóm­stóli í Windhoek höf­uð­borg Namibíu í gær, en þar standa yfir rétt­ar­höld, þar sem teknar eru fyrir beiðnir Bernhard Esau, fyrr­ver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra lands­ins og áður­nefnds tengda­sonar hans, um að fá að ganga lausir gegn trygg­ingu.

Einnig kom fram í máli Oliver að end­ur­skoð­andi Esju Fishing, hefði sagt spill­ing­ar­lög­regl­unni að fyr­ir­tæki Hatuikulipi hefði aldrei sinnt ráð­gjafa­störfum fyrir útgerð­ar­fyr­ir­tækið, þrátt fyrir að reikn­ingar frá fyr­ir­tæki Hatuikulipi hefðu verið gefnir út fyrir ráð­gjafa­störf.

Hatuikulipi og Esau hafa ásamt fimm öðrum setið í gæslu­varð­haldi síð­ustu mán­uði á meðan namibísk yfir­völd rann­saka mál þeirra. Namibískir fjöl­miðlar hafa fylgst með rétt­ar­höld­unum í Windhoek og gert því sem þar kemur fram skil und­an­farna tvo daga.

Samkvæmt frétt á vef blaðs­ins Infor­m­anté sagði Oliver að rann­sak­endur ACC hefðu kom­ist að því að áform þeirra sem ákærðir hafa verið í mál­inu um spill­ingu í namibískum sjáv­ar­út­vegið hefðu verið teiknuð upp fyrir næstum því ára­tug síðan, á búgarði Esau.

[adspot]

Í frétt blaðs­ins Namibian í dag kemur fram að Oliver sagði ACC hafa sann­anir fyrir því að hluta af áður­nefndum greiðslum Esju Fishing til félags í eigu Tamson Hatuikulipi hefði verið dreift áfram til félaga í eigu ann­arra sem sitja í varð­haldi vegna máls­ins, þeirra James Hatuikulipi, frænda Tamson og fyrr­ver­andi stjórn­ar­for­manns rík­is­út­gerð­ar­fyr­ir­tæk­is­ins Fishcor, og fyrr­ver­andi dóms­mála­ráð­herr­ans Sacky Shang­hala.

Þetta eru þeir þrír menn sem nefndir hafa verið „hákarl­arnir“ í umfjöll­unum hér­lendra miðla um Sam­herj­a­skjölin.

Einnig sagði rann­sak­and­inn Oliver, sam­kvæmt frétt Namibian, að rann­sókn ACC hefði leitt í ljós að félög Samherja hefðu tekið þátt í því með ákærðu í mál­inu að leggja á ráðin um að hagn­ast á tví­hliða fisk­veiði­sam­komu­lagi sem gert var á milli rík­is­stjórna Angóla og Namibíu.

Sagður hafa beðið Samherja um að ljúga til um greiðslur

Þá kom einnig fram í dóm­sal í dag að spill­ing­ar­lög­reglan hefði skoðað síma James Hatuikulipi eftir að hann var hand­tek­inn og kom­ist að því að hann hafði sam­band við Samherja til þess að reyna að fela slóð sína, en hann átti aflands­fé­lagið Tunda­vala sem skráð var í Dúbaí í Sam­ein­uðu arab­ísku fursta­dæm­unum.

Samkvæmt því sem fram kom í umfjöll­unum Kveiks og Stund­ar­innar um Sam­herj­a­skjölin runnu and­virði fleiri hund­ruð millj­óna íslenskra króna inn á reikn­inga þess félags á árunum 2014-2019.

Namibískir miðlar fjalla um að fram hafi komið í máli full­trúa spill­ing­ar­lög­regl­unnar að Hatuikulipi hafi beðið ein­hvern tengilið sinn hjá Samherja um að segja að greiðsl­urnar hefðu farið til félags í Angóla, en ekki Dúbaí-félags­ins.

Sagði að um væri að ræða venjulega þóknun, ekki mútur

Samkvæmt frétt Namibian gaf Tamson Hatuikulipi yfir­lýs­ingu fyrir rétt­inum þar sem hann neit­aði ekki fyrir greiðsl­urnar frá dótt­ur­fé­lagi Samherja, en hann neit­aði því þó alfarið að um hefði verið að ræða mútu­greiðslur. Þessi svör hefur hann áður veitt vegna greiðslna sem honum bár­ust.

Hann sagði í yfir­lýs­ingu sinni að Esja Fishing hefði ein­ungis verið að greiða honum þóknun, eftir að hann og James frændi hans hefðu kynnt full­trúa Samherja fyrir namibískum veiði­rétt­höfum, sem Samherji hefði síðan samið við um kvóta. Lögmaður hans sagði að greiðsl­urnar væru lágar, miðað við það sem tíðk­að­ist.

Hatuikulipi sagði einnig í yfir­lýs­ingu að það væri engin spill­ing í sam­bandi hans við tengda­föður sinn Esau, og að hann væri ekki sekur um að hafa tekið þátt í spill­ing­ar­sam­særi, svikum og pen­inga­þvætti eins og hann hefur verið sak­aður um.

Ásakanir á hendur Jóhannesi

Einnig komu fram í yfir­lýs­ingu Hatuikulipi ásak­anir á hendur upp­ljóstr­ar­anum Jóhann­esi Stef­áns­syni. Hatuikulipi sakar Jóhannes um að hafa svikið fé út úr Samherja til þess að fjár­magna vímu­efna­neyslu og segir að af þeim sökum sé ekki hægt að treysta því sem hann segir.

Sak­born­ing­ur­inn segir allt málið í heild sinni byggt á því að Jóhannes hafi horn í síðu Samherja og vilji koma höggi á íslenska sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækið.

Tilbúnir að reiða fram háar tryggingar gegn því að losna úr haldi

Hatuikulipi býðst til þess að veita rík­inu miklar trygg­ingar gegn því að verða lát­inn laus. Maðurinn er ansi auð­ugur, en sam­kvæmt frétt Namibian á hann 11 öku­tæki, sem eru metin á nærri 100 millj­ónir íslenskra króna og 22 fast­eignir, sem metnar eru á um 326 millj­ónir íslenskra króna.

Hann sagð­ist til­bú­inn að láta ríkið hafa 200 þús­und namibíska dali, jafn­virði 1,6 millj­óna íslenskra króna, í reiðufé og þrettán skuld­lausar fast­eignir vítt og breitt um landið í trygg­ingu til þess að fá frelsi á meðan rann­sókn spill­ing­ar­lög­regl­unnar heldur áfram.

Mynd: Werner Menges/The Namibian

Samkvæmt frétt Namibian Sun hefur Bernhard Esau boð­ist til þess að greiða 50 þús­und namibíska dali í reiðufé og láta ríkið hafa eignir að and­virði 23 millj­óna namibískra dala, 188 millj­óna íslenskra króna, til þess að fá að losna úr varð­haldi.

Fulltrúi spill­ing­ar­lög­regl­unnar telur þó ekki rétt að leysa tví­menn­ing­ana úr haldi, þar sem hætta sé á að þeir spilli fyrir rann­sókn yfir­valda eða reyni að skjóta undan eignum sínum. Rétt­ar­höldin í Windhoek halda áfram á morgun, fimmtu­dag.