Mynd: Mannlíf

Tekjuhæstu Íslendingarnir borga ekki endilega hæstu skattana

Árum saman hafa yfir­völd birt lista yfir þá lands­menn sem greiða hæstu skatt­ana. Það eru þó ekki endi­lega sömu ein­stak­lingar og höfðu mestu tekj­urnar það árið.

Alls voru 137 Íslend­ingar með fjár­magnstekjur yfir 100 millj­ónum króna á árinu 2016, 54 voru með yfir 200 millj­ónir króna í slíkar tekjur og 33 þén­uðu yfir 300 millj­ónir króna á þann hátt. Alls voru fjár­magnstekjur 22 ein­stak­linga yfir 400 millj­ónir króna á árinu 2016 og 16 voru með yfir hálfan millj­arð króna í slíkar tekjur.

Sex Íslend­ingar þén­uðu meira en millj­arð króna í fjár­magnstekjur á árinu 2016, þrír yfir tvo millj­arða króna og tveir voru með yfir þrjá millj­arða króna í fjár­magnstekjur. Þetta er meðal þess sem kemur fram í gagn­runni sem unnin er upp úr skatt­skrám lands­manna og er aðgengi­legur á vefnum Tekjur.is. Vefurinn fer í loftið í dag, föstu­dag, og hægt er að kom­ast inn á hann á heima­síðu Kjarnans.

Þar birt­ast upp­lýs­ingar um alla Íslend­inga sem eru 18 ára og eldri, og yngri en 100 ára, með sama hætti og þær birt­ast í skatt­skránni.

Þorri þeirra sem voru með hæstar fjár­magnstekjur á árinu 2016 seldu hluti í fyr­ir­tækjum sem þau áttu í á því ári.

Listinn sem ríkið birtir gefur ekki rétta mynd af tekjum

Einu sinni á ári birtir emb­ætti rík­is­skatt­stjóra lista yfir þá 40 ein­stak­linga sem greiða hæsta skatta hér­lendis sam­kvæmt álagn­inga­skrá. Á sama tíma eru þær skrár gerðar tíma­bundið aðgengi­legar og nokkrir íslenskir fjöl­miðlar ná í þær, búa til lista yfir tekjur ein­stak­linga eftir atvinnu­greinum og selja for­vitnum almenn­ingi sem byggja á skránum.

Þær skatt­greiðslur sem til­teknar eru í álagn­ing­ar­skrá gefa þó ekki alltaf raunsanna mynd af tekjum Íslend­inga. Sumir sem greiða him­in­háa skatta hafa getað beðið þangað til eftir að álagn­ing­ar­skráin er birt og talið svo fram. Þannig hafa þeir sloppið við að lenda á útsendum lista rík­is­skatt­stjóra, og að nöfn þeirra birt­ist í flestum fjöl­miðlum lands­ins. Og í álagn­inga­skránum kemur bara fram hverjar heild­ar­greiðslur við­kom­andi vegna opin­berra gjalda voru. Þar er ekki hægt að sjá t.d. hversu mikið hver ein­stak­lingar þén­aði í launa­tekjur og hversu háar fjár­magnstekjur þeirra voru. Það skiptir umtals­verðu máli í ljósi þess að stað­greiðsla skatta af launa­tekjum er á bil­inu 36,94 til 46,24 pró­sent að útsvari með­töldu en fjár­magnstekju­skattur var 20 pró­sent þangað til um síð­ustu ára­mót þegar hann var hækk­aður upp í 22 pró­sent.

Ef ein­stak­lingur er með þorra tekna sinna í formi fjár­magnstekna þá borgar hann mun minna hlut­fall af tekjum sínum til rík­is­sjóðs en ef hann er með þær í formi launa­tekna.

Tekjur.is

Upp­lýs­ingar um það hvernig tekjur fólks skipt­ast, og tæm­andi upp­lýs­ingar um hverjir borga hvað í skatta, er hins vegar hægt að finna í svo­kall­aðri skatt­skrá. Í vor var skatt­skráin fyrir árið 2017 gerð opin­ber. Í henni er að finna nið­ur­brot á öllum skatt­greiðslum ein­stak­linga – tekju­skatt, útsvar og fjár­magnstekju­skatt – vegna árs­ins 2016. Því er um eldri upp­lýs­ingar að ræða en t.d. þær sem hægt var að lesa um í síð­asta Tekju­blaðið Frjálsrar versl­unar, en ítar­legri þar sem þær sýna hvernig tekjur við­kom­andi hafði.

Þessum upp­lýs­ingum hefur vef­ur­inn Tekjur.is safnað saman og gert aðgengi­legar á staf­rænu formi. Vefurinn fer í loftið í dag og hægt er að kom­ast inn á hann á heima­síðu Kjarnans.

Þar birt­ast upp­lýs­ingar um alla Íslend­inga sem eru 18 ára og eldri, og yngri en 100 ára, með sama hætti og þær birt­ast í skatt­skránni.

Salan á Ögurvík hafði mikil áhrif

Á vefnum má sjá að tveir ein­stak­lingar voru með yfir þrjá millj­arða króna í fjár­magnstekjur á árinu 2016. Þau eru Sigurður Þ K Þor­steins­son og María Bjarna­dóttir. Fjár­magnstekjur þeirra beggja á árinu 2016 voru tæp­lega 3,2 millj­arðar króna. Hvorugt þeirra var á list­anum yfir hæstu greið­endur opin­berra gjalda sem rík­is­skatt­stjóri sendi á fjöl­miðla í lok júní 2017.

Makar Sigurðar og Maríu eru systk­inin Margrét og Hjörtur Gísla­börn. Þau voru, ásamt bróður sínum Hermanni, stærstu eig­endur útgerð­ar­fyr­ir­tæk­is­ins Ögur­víkur um margra ára skeið. Hvert þeirra átti 31,25 pró­sent hlut.

Á árinu 2016 seldu systk­inin Ögurvík til Brims en kaup­verðið var trún­að­ar­mál. Fjár­magnstekj­urnar eru til­komnar vegna þeirrar sölu, en athygli vekur að það eru makar systk­in­anna sem telja þær fram, ekki selj­end­urnir sjálfir. Ástæða þess er sú að fjár­magnstekjur eru taldar hjá því hjóna sem hærri launa­tekjur hefur.

Hermann er þó ekki á meðal tekju­hæstu lands­manna á árinu 2016, sam­kvæmt gagna­grunn­inum. Þar er hins vegar Brynjólfur Gunnar Hall­dórs­son, sem átti þau 6,24 pró­sent í Ögurvík sem systk­inin áttu ekki. Fjár­magnstekjur hans vegna árs­ins 2016 voru um 624 millj­ónir króna sem skil­uðu honum í ell­efta sæti yfir þá sem voru með mestar tekjur á Íslandi á því ári. Þrír af þeim sem sátu í ell­efu efstu sæt­unum eru því þar vegna söl­unnar á útgerð­ar­fyr­ir­tæk­inu Ögurvík.

Uppistaðan hjá þeim efstu söluhagnaður

Sá sem krýndur var skatta­kóngur 2016 af rík­is­skatt­stjóra var Gísli J. Frið­jóns­son, fyrr­ver­andi eig­andi og for­stjóri Hópbíla. Hann hafði selt fram­taks­sjóðnum Horni III, stýrt af Lands­bréfum, sjóð­stýr­ing­ar­fyr­ir­tæki Lands­bank­ans, fyr­ir­tækið sitt á því ári. Samkvæmt gagna­grunn­inum námu árs­tekjur Gísla 2016 rúm­lega 2,8 millj­örðum króna. Þær voru nán­ast allar til­komnar vegna fjár­magnstekna þar sem mán­að­ar­laun hans voru um 876 þús­und krónur á mán­uði.

Einar Friðrik Sig­urðs­son og Ármann Ein­ars­son voru báðir á meðal eig­enda útgerð­ar­fyr­ir­tæk­is­ins Auð­bjargar, sem selt var til Skinn­eyjar Þinga­ness á árinu 2016. Einar Friðrik var með rúm­lega 1,9 millj­arða króna í fjár­magnstekjur vegna þeirrar sölu og Ármann fékk um 794 millj­ónir króna í sinn hlut vegna hennar. Þetta gerði þá að fjórða og sjö­unda tekju­hæsta Íslend­ingnum á árinu 2016.

Það vekur raunar athygli að þorri tekju­hæsta fólks lands­ins gefur upp mjög lágar launa­tekjur í flestu eðli­legu sam­hengi. Sá sem situr til dæmis í níunda sæti yfir tekju­hæstu lands­menn árs­ins 2016, Grímur Garð­ars­son, var með 52.789 krónur á mán­uði í laun en 744 millj­ónir króna í fjár­magnstekjur.

40 tekjuhæstu Íslendingarnir árið 2016.
40 tekju­hæstu Íslend­ing­arnir árið 2016.

Eini ein­stak­ling­ur­inn á topp tíu yfir tekju­hæstu lands­menn­ina sem gefur upp laun sem eru yfir einni milljón króna er Guð­mundur Krist­jáns­son, oft­ast kenndur við Brim en í dag for­stjóri og aðal­eig­andi HB Granda. Hann var með launa­tekjur upp á 2.830 þús­und krónur á mán­uði á árinu 2016 en þén­aði fjár­magnstekjur upp á tæp­lega 1,1 millj­arð króna á því ári. Fyr­ir­tæki Guð­mundar, sem þá hét Brim en heitir nú Útgerð­ar­fé­lag Reykja­víkur, var auð­vitað kaup­and­inn að Ögurvík, við­skiptum sem skil­aði þeim sem sitja í efstu sætum tekju­list­ans. Áhrif Guð­mundar á tekjur Íslend­inga eru því veru­leg.

Borga mun lægra hlutfall í skatt en launafólk

Athygl­is­vert er að skoða hversu stóran hluta af tekjum sínum þeir sem hafa mestar tekjur á Íslandi greiða í skatt. Gagna­grunn­ur­inn sýnir að 33 efstu borg­uðu á bil­inu 20-21 pró­sent í skatt, enda meg­in­uppi­staðan í tekjum þeirra fjár­magnstekjur sem greiddur er lægri skattur af.

Sá sem er með hæstar launa­tekjur á Íslandi er Valur Ragn­ars­son, for­stjóri Medis. Skatt­skráin sýnir að hann var með um 24,5 millj­ónir króna á mán­uði á árinu 2016, eða 295 millj­ónir króna í laun á árs­grund­velli. Valur var hins vegar með litlar fjár­magnstekjur miðað við umfang tekna hans, eða 5,8 millj­ónir króna á öllu árinu 2016. Hann greiddi 45 pró­sent allra tekna sinna í skatt.

Það gerði Ársæll Haf­steins­son, einn helsti stjórn­andi gamla Lands­bank­ans, líka en hann var með 23,1 milljón króna á mán­uði í laun á árinu 2016 og engar fjár­magnstekjur. Alls greiddi Ársæll 46 pró­sent tekna sinna í skatt.

Róbert Wessman, for­stjóri Alvogen, var í 18. sæti yfir hæstu greið­endur opin­berra gjalda á Íslandi sam­kvæmt álagn­ing­ar­skránni sem rík­is­skatt­stjóri birti í fyrra­sumar. Samkvæmt skatt­skránni er hann hins vegar í 50 .sæti yfir tekju­hæsta fólk lands­ins, enda meg­in­þorri tekna hans, sem voru 19,3 millj­ónir króna á mán­uði, launa­tekjur. Róbert greiddi því 45 pró­sent af öllu sem hann afl­aði í opin­ber gjöld á árinu 2016.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Kjaramál

Mest lesið undanfarið ár