Samdráttur í eldsneytissölu það sem af er ári nemur milljörðum

Sala elds­neytis hér á landi hefur dreg­ist saman um millj­arða það sem af er þessu ári sam­an­borið við söl­una á sama tíma í fyrra. Þetta sést í árs­reikn­ingum olíu­fé­lag­anna. Bæði Festi, sem á og rekur N1 stöðv­arnar, og Skelj­ungur skil­uðu árs­hluta­reikn­ingum sínum fyrir fyrstu sex mán­uði árs­ins núna fyrr í ágúst. Olíu­fé­lögin fara ekki var­hluta af mik­illi fækkun ferða­manna en erlend korta­velta í flokki bens­íns og bíla­við­gerða hefur lækkað tölu­vert á milli ára.

Eldsneytisverð aðeins lægra í ár

Tekju­sam­dráttur olíu­fé­lag­anna af sölu elds­neytis skýrist að ein­hverju leyti af lægra útsölu­verði elds­neytis. Meðaltal við­mið­un­ar­verðs elds­neytis í elds­neyt­is­vakt Kjarnans var á fyrstu sex mán­uðum þessa árs rétt tæpar 208 krónur. Sú tala er um 6,5 pró­sentum lægri en með­al­verð fyrstu sex mán­aða síð­asta árs en með­al­tal fyrstu sex mán­aða árs­ins 2019 var rúm­lega 223 krónur á lítr­ann.

Elds­neyt­is­verð var nokkuð svipað milli ára á fyrsta árs­fjórð­ungi. Á öðrum árs­fjórð­ungi var með­al­tal við­mið­un­ar­verðs­ins hins vegar rúm­lega 12 pró­sentum lægra í ár heldur en í fyrra. Á öðrum árs­fjórð­ungi þessa árs var með­al­tal við­mið­un­ar­verðs­ins rúmar 200 krónur en í fyrra rétt tæpar 228 krónur. Líkt og sést í bens­ín­vakt­inni er álagn­ing á öðrum árs­fjórð­ungi þó hærri heldur en á sama tíma í fyrra.

40% samdráttur á öðrum ársfjórðungi

Í árs­hluta­reikn­ingi Festis, sem á og rekur N1 stöðv­arnar, er sala á bæði elds­neyti og raf­magni færð saman til bókar. Á fyrstu sex mán­uðum árs­ins hefur Festi selt elds­neyti og raf­magn fyrir rúma 8,7 millj­arða. Á sama tíma­bili í fyrra nam sala félags­ins á elds­neyti og raf­magni tæpum 12 millj­örðum. Tekjur félags­ins af elds­neytis- og raf­magns­sölu á fyrri hluta árs­ins er því um fjórð­ungi minni en á sama tíma í fyrra.

Hlut­falls­legi mun­ur­inn er meiri ef ein­ungis er horft til ann­ars árs­fjórð­ungs. Á öðrum árs­fjórð­ungi nam sala félags­ins á elds­neyti og raf­magni tæpum 4,2 millj­örðum en á sama tíma í fyrra nam salan tæpum 6,7 millj­örðum. Tekju­sam­drátt­ur­inn í sölu elds­neytis og raf­magns á milli ára á öðrum árs­fjórð­ungi nemur því tæpum 40 pró­sentum hjá félag­inu.

Svipuð saga hjá Skeljungi

Svipaða sögu er að segja af elds­neyt­is­sölu Skelj­ungs. Tekjur félags­ins af elds­neyt­is­sölu á fyrstu sex mán­uðum árs­ins hefur dreg­ist saman um tæp 30 pró­sent, úr tæpum 22,2 millj­örðum í rétt tæpa 15,7 millj­arða. Sam­drátt­ur­inn á öðrum árs­fjórð­ungi nemur hins vegar rúmum 40 pró­sentum. Á síð­asta ári nam elds­neyt­is­sala félags­ins á öðrum árs­fjórð­ungi rúmum 12 millj­örðum en á sama tíma í ár nemur salan tæpum 7,1 millj­arði.

Inni í þessum tölum er sala á bens­íni og dísil, flug­véla­elds­neyti, skipa­elds­neyti og loks öðru elds­neyti. Í þessum flokkum var mesti sam­dráttur í sölu á flug­véla­elds­neyti. Á fyrstu sex mán­uðum árs­ins dróst sala á flug­véla­elds­neyti saman um tæpan helm­ing, úr 1.790 millj­ónum niður í 955 millj­ónir. Sé ein­ungis litið til ann­ars árs­fjórð­ungs nemur sam­drátt­ur­inn tæpum 85 pró­sentum. Salan fór úr 1.173 millj­ónum króna á öðrum árs­fjórð­ungi 2019 niður í 181 milljón króna á sama fjórð­ungi þessa árs.

Erlend kortavelta horfin

Ljóst er að algjört hrun í komu ferða­manna til lands­ins í kjöl­far kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins hefur tölu­verð áhrif á elds­neyt­is­sölu olíu­fé­lag­anna á bens­ín­stöðvum þeirra. Hjá Rann­sókn­ar­setri versl­un­ar­innar er hægt að skoða mán­að­ar­lega korta­veltu erlendra ferða­manna eftir útgjalda­liðum. Enn sem komið er er ein­ungis hægt að skoða korta­velt­una fyrir fyrstu fimm mán­uði þessa árs en glögg­lega má sjá hversu miklu minna erlendir ferða­menn eyddu í apríl og maí á þessu ári miðað við í fyrra.

Á fyrstu fimm mán­uðum árs­ins nam korta­velta erlendra ferða­manna í flokknum bensín, við­gerðir og við­hald bif­reiða alls rúm­lega 1.376 millj­ónum króna. Á sama tíma í fyrra nam veltan rétt rúmum 3.616 millj­ónum. Sam­drátt­ur­inn á fyrstu fimm mán­uðum árs­ins nemur því rúm­lega 2,2 millj­örðum króna á fyrstu fimm mán­uðum árs­ins miðað við sama tíma­bil í fyrra. Það er sam­dráttur upp á rúm­lega 60 pró­sent.

Fjöldi erlendra ferða­manna náði lág­marki hér í apríl og maí áður en fjöld­inn fór aftur hækk­andi í júní eftir að tekið var upp á því að skima komu­far­þega á landa­mær­unum. Ef ein­ungis er horft til korta­veltu í áður­nefndum flokki í mán­uð­unum apríl og maí þá sést að veltan fer úr rúmum 1.700 millj­ónum króna sam­tals í apríl og maí 2019 niður í rúmar 100 millj­ónir sam­tals í sömu mán­uðum árið 2020.