Athuganir á viðskiptum við Samherja enn í vinnslu hjá Fjármálaeftirlitinu

Í kjöl­far fjöl­miðlaum­fjöll­unar um við­skipti Samherja í Namibíu, þar sem fyr­ir­tækið var sagt hafa stundað mútu­greiðslur, pen­inga­þvætti og skatta­snið­göngu, óskaði Fjár­mála­eft­ir­litið eftir til­teknum upp­lýs­ingum frá íslenskum bönkum um það hvort að Samherji eða tengd félög hefðu verið í eða væru í við­skiptum við þá.

Ef banki var í slíkum við­skiptum var óskað eftir upp­lýs­ingum um áhættu­mat á þeim félögum og upp­lýs­ingum um hvernig reglu­bundnu eft­ir­liti með þeim væri háttað. „Umræddar athug­anir eru enn í vinnslu.“

Þetta segir í svari Fjár­mála­eft­ir­lits­ins við fyr­ir­spurn Kjarnans um hvort að það sé að kanna hvort að íslenskir við­skipta­bankar Samherja hafi mögu­lega tekið þátt í pen­inga­þvætti með við­skiptum við fyr­ir­tækið, sem er nú til rann­sóknar vegna gruns um slíks meðal ann­ars í Noregi.

[adspot]Þegar hefur verið greint frá því að stjórn­ ­Arion ­banka hafi ákveðið að fara fram á að við­skipti Sam­herja við bank­ann verði skoðuð ítar­lega. Stjórn Íslands­banka hefur einnig greint frá því að hún myndi fara yfir við­skipti Samherja við bank­ann. Stjórn Lands­bank­ans hefur hins vegar ekki viljað tjá sig um mál­efni ein­stakra við­skipta­vina.

Til rannsóknar í þremur löndum

Málefni Samherja komust í hámæli eftir að Kveikur og Stundin birtu umfjöllun þriðju­dag­inn 12. sept­em­ber um við­skipta­hætti Samherja í Namibíu á síð­ustu árum á meðan að fyr­ir­tækið náði undir sig mjög verð­mætum hrossa­makríl­skvóta í land­inu. Það var gert með mútu­greiðslum til tveggja ráð­herra í land­inu og ann­arra manna úr þeirra nán­asta hring, sam­kvæmt umfjöll­un­inni. Þær voru sagðar nema 1,4 millj­arði króna hið minnsta og hófust með því að reiðufé var afhent í íþrótta­töskum en tóku svo á sig fag­legri mynd og fóru fram í gegnum milli­færslur á reikn­inga í Dúbaí.

Opin­ber­unin byggði ann­ars vegar á tug­þús­undum skjala og tölvu­pósta sem sýndu við­skipta­hætt­ina svart á hvítu, og hins vegar á frá­sögn Jóhann­esar Stef­áns­sonar, fyrr­ver­andi verk­efna­stjóra Samherja í Namibíu, sem ját­aði á sig fjöl­mörg lög­brot og sagð­ist hafa framið þau að und­ir­lagi Þor­steins Más Bald­vins­sonar, þáver­andi for­stjóra Samherja og eins aðal­eig­anda fyr­ir­tæk­is­ins, og Aðal­steins Helga­sonar, sem var lengi yfir útgerð Samherja í Afríku. Gögnin, sem Jóhannes afhenti Wikileaks, hafa verið birt á inter­net­inu. Þá birti Al Jazeera umfjöllun um mál­efni Samherja í byrjun des­em­ber sem unnin var í sam­vinnu við ofan­greinda miðla og Wikileaks.

[adspot]Á Íslandi eru bæði hér­aðs­sak­sókn­ari og emb­ætti skatt­rann­sókn­ar­stjóra að rann­saka málið.

Búið er að ákæra sex manns í Namibíu, þar á meðal tvo fyrr­ver­andi ráð­herra, fyrir að hafa þegið 860 millj­ónir króna í greiðslur hið minnsta fyrir að tryggja félögum tengdum Sam­herja eft­ir­­­sóttan kvóta í land­in­u. Sam­herj­­a­­málið er einnig til rann­­sóknar í Nor­egi, þar sem fyr­ir­tækið hefur verið í banka­við­­skiptum við DNB, og á Íslandi. Á meðal þess sem er rann­sakað er meint pen­inga­þvætti og skatta­snið­ganga.

Þor­steinn Már Bald­vins­son sagði tíma­bundið af sér sem for­stjóri Samherja vegna máls­ins í kjöl­far opin­ber­unnar Kveiks og Stund­ar­innar og hefur auk þess sagt sig úr stjórnum fjölda félaga á Íslandi, í Noregi og í Bret­landi. Björgólfur Jóhanns­son tók við sem for­stjóri.