Menn smituðust af minkum

Minkar smit­uðu tvo menn af nýju kór­ónu­veirunni í Hollandi nýverið. Um fyrstu stað­festu smit úr minkum í menn er að ræða í heims­far­aldri COVID-19.

Nýja kór­ónu­veiran SARS-CoV-2 hefur fund­ist í minkum á fjórum af 155 minka­búum sem starf­rækt eru í Hollandi. Þetta kom fram í bréfi sem land­bún­að­ar­ráð­herra lands­ins, Carola Schouten, sendi til þings­ins fyrir viku þar sem greint var frá smit­unum tveimur. Í bréf­inu kom fram að hættan á smiti úr dýrum í menn utan minka­bú­anna væri „hverf­andi“. Sýktu búin hafa verið ein­angruð.

Ráð­herr­ann sagði í bréfi sínu að sýkt mann­eskja hefði upp­haf­lega borið smit inn í þrjú minka­bú­anna. Verið er að rann­saka hvernig smit barst í það fjórða.

[adspot]

Í frétt Reuters um málið er haft eftir yfir­manni smit­sjúk­dóma­stofn­unar Hollands (RIVM) að þekkt sé að menn hafi smitað ketti og nokkrar aðrar dýra­teg­undir af COVID-19. En í þessu til­felli er dýr (minkur) að smita menn og það sé næstum ein­stakt.

Upp komst í apríl að minkar sem rækt­aðir voru á búi í nágrenni Eind­hoven hefðu sýkst af nýju kór­ónu­veirunni. Nokkur dýr höfðu veikst og sýnt ýmis­konar ein­kenni, m.a. í önd­un­ar­færum. Í kjöl­farið voru tekin sýni. Þá kom í ljós að mink­arnir voru sýktir af veirunni. Í frétt AFP segir að menn­irnir tveir, sem voru starfs­menn á búunum, hafi smit­ast áður en vitað var að minkar gætu borið veiruna. Því hafi þeir ekki verið í við­eig­andi hlífð­ar­fatn­aði við störf sín.

Mynd: EPA

Níu minkabú eru starf­rækt á Íslandi. Ekki hefur verið talin ástæða til að vara sér­stak­lega við umgengni við minka þar sem eng­inn grunur hefur verið um smit í minkum eða öðrum dýrum hér á landi, segir í svari Mat­væla­stofn­unar við fyr­ir­spurn Kjarnans um hvort til ein­hverra ráð­staf­ana hafi verið gripið vegna sýk­inga á minka­búum í Hollandi.

Þar sem eng­inn grunur hafi komið upp um Sars-CoV-2 smit í minkum eða öðrum dýrum á Íslandi hefur ekki verið talin ástæða til að taka sýni úr dýr­unum.

Á heima­síðu MAST er að finna spurn­ingar og svör um smit­varnir í umgengni við við dýr. Sömu var­úð­ar­ráð­staf­anir gilda varð­andi minka og önnur dýr.

Segja búin gróðrarstíu fyrir sjúkdóma

Í kjöl­far frétta af smit­unum á minka­bú­unum í Hollandi hafa dýra­vernd­un­ar­sam­tök hvatt stjórn­völd í land­inu til að flýta lokun allra minka­búa eins og þegar er stefnt að en þó ekki fyrr en árið 2024. Dýra­vernd­un­ar­sam­tökin PETA segja að minkabú, þar sem finna megi veik, hrædd [links]og særð dýr, séu gróðr­ar­stía fyrir sjúk­dóma og minna á að bæði SARS og nýju kór­ónu­veiruna megi rekja til náinna sam­skipta manna og villtra dýra á mörk­uðum þar sem lif­andi og dauð dýr eru seld.

Jón Magnús Jóhann­es­son, deild­ar­læknir á Land­spít­al­anum, skrifar í svari á Vís­inda­vefnum við spurn­ingu um upp­runa SARS CoV-2, nýju kór­ónu­veirunnar að um 75 pró­sent af nýlegum smit­sjúk­dómum hafa borist frá dýrum í menn. Þar af eiga 70 pró­sent upp­runa sinn í villtum dýrum. Allir heims­far­aldrar frá upp­hafi 20. aldar hafa komið frá dýrum. Spænska veikin, svo dæmi sé tekið, átti lík­lega upp­runa sinn úr eld­is­fuglum. Svínaflensan sem geis­aði árið 2009 kom lík­lega einnig úr fuglum en með svín sem lík­legan milli­hýsil.