Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar

Samfélag Namib­íu­manna í Banda­ríkj­unum vilja að íslensk stjórn­völd biðji namibísku þjóð­ina afsök­unar vegna Sam­herj­a­máls­ins og að þau láti Samherja „skila pen­ing­unum til namibísku þjóð­ar­innar.“

Þetta kemur fram í yfir­lýs­ingu sem hóp­ur­inn afhenti Bergdísi Ell­erts­dóttur, sendi­herra Íslands í Washington, fyrr í dag. Greint er frá fund­inum og yfir­lýs­ing­unni á facebook-síðu sam­fé­lags Namib­íu­manna í Banda­ríkj­unum.

Í yfir­lýs­ing­unni segir að hóp­ur­inn viti til þess að margir, sér­stak­lega Vestur-Evr­ópu­menn, haldi að spill­ing sé við­tekin venja í Afríku og sé jafn­vel í erfða­efni þeirra þjóða sem sé að finna í álf­unni. Síðan er vitnað í ummæli Bjarna Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra og for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, í frétt á vef Guardian nokkrum dögum eftir að Sam­herj­a­málið var opin­berað þar sem haft var eftir Bjarna að spilltum stjórn­völdum í Namibíu sé hugs­an­lega um málið að kenna. „Veik rík­is­stjórn, spillt rík­is­stjórn í þessu landi. Sem virð­ist vera und­ir­liggj­andi vanda­mál sem við sjáum núna.“

Hópurinn seg­ist ekki vera sam­mála þess­ari full­yrð­ingu og hann hafi komið á fund sendi­herr­ans til að koma því á fram­færi. Namibíska þjóðin sé þvert á móti harð­dug­leg. Flestir lands­menn lifi þó í mik­illi fátækt og njóti ekki ávaxta af spilltum gjörðum fámenns hóps í land­inu.

Í yfir­lýs­ing­unni sam­fé­lags Namib­íu­manna í Banda­ríkj­unum segir að Samherji hafi ekki greitt skatta í Namibíu heldur þess í stað mútað sex ein­stak­lingum til að kom­ast að kvóta og svo haldið eftir hagn­að­inum fyrir sig sjálfa og Ísland. Spillt fram­ferði Samherja hafi rænt namibísku þjóð­inni tæki­fær­inu af því að njóta afrakst­urs af nýt­ingu nátt­úru­auð­linda í land­inu.

[adspot]Vegna þessa eigi Ísland að neyða Samherja til að greiða bætur til namibísku þjóð­ar­innar og biðja hana svo afsök­unar.

Mútur, peningaþvætti og skattasniðganga

Kveikur og Stundin greindu frá því í nóv­em­ber að ­Sam­herji lægi undir grun um að hafa greitt mútur til að tryggja aðgengi að ódýrum kvóta í Namibíu. Auk þess hefur er grunur um að Sam­herji hafi stundað umfangs­mikið pen­inga­þvætti og skatta­snið­göngu. Málið byggir á frá­sögn upp­ljóstr­ar­ans Jóhann­esar Stef­áns­sonar, sem starf­aði hjá Samherja í Namibíu og hefur sjálfur við­ur­kennt að hafa tekið þátt í umfangs­miklum lög­brotum fyr­ir­tæk­is­ins, og gríð­ar­legu magni af gögnum sem hann lét Wikileaks í té. Þau gögn eru nú aðgengi­leg á inter­net­inu. Al Jazeera sjón­varps­stöðin tók einnig þátt í opin­ber­un­inni og birti sinn hluta hennar í síð­ustu viku.

Bern­hard Esau, fyrr­ver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra Namib­íu, Sacky Shang­hala, fyrr­ver­andi dóms­mála­ráð­herra Namib­íu, og fjórir aðrir menn voru nýverið ákærðir fyrir að hafa þegið 103,6 millj­ónir namibískra doll­ara, jafn­virði 860 millj­óna íslenskra króna, í greiðslur fyrir að tryggja félögum tengdum Sam­herja eft­ir­sóttan kvóta í land­inu.

Auk Shang­hala og Esau voru James Hatuikulipi, sem hætti sem stjórn­ar­for­maður namibísku rík­is­út­gerð­ar­innar Fishcor nýverið, Tamson 'Fitty' Hatuikulipi, tengda­sonur Esau, Ricardo Gustavo, sam­starfs­maður hans og Pius Mwatelulo, sem einnig teng­ist Hatuikulipi fjöl­skyldu­bönd­um, ákærðir.

Sam­herj­a­málið er einnig til rann­sóknar í Noregi, þar sem fyr­ir­tækið hefur verið í banka­við­skiptum við DNB, og á Íslandi.