Forsætisráðherra fer fram á að útgerðirnar dragi til baka tíu milljarða kröfur á ríkissjóð

„Ég vil segja það að hér að ég hef verið gríð­ar­lega ánægð með þá sam­stöðu sem maður hefur skynjað í sam­fé­lag­inu í því að takast á við veiruna. Bæði fyr­ir­tæki og fólk hafa þar sýnt mikla ábyrgð. Flokkar á Alþingi hafa sýnt mikla ábyrgð. Þetta er dýr­mætt.

En þá verður maður líka reiður þegar fyr­ir­tæki í sjáv­ar­út­vegi gera kröfu á ríkið upp á ríf­lega tíu millj­arða vegna mak­rílút­hlut­unar.“

[links]Þetta sagði Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra þegar hún flutti munn­lega skýrslu um áhrif COVID-19 far­ald­urs­ins og um við­brögð stjórn­valda við þeim áhrifum á Alþingi í dag.

Kjarninn greindi frá því á laug­ar­dag að sjö útgerðir krefji íslenska ríkið um sam­tals 10,2 millj­arða króna auk hæstu fáan­legu vaxta vegna fjár­­­tjóns sem þau telja sig hafa orðið fyrir vegna mak­ríl­kvóta sem fór ekki til þeirra á árunum 2011 til 2018. Útgerð­irnar ákváðu að höfða mál eftir að tveir dómar féllu í Hæsta­rétti í des­em­ber 2018 sem sögðu að ekki hefði verið rétt haldið á úthlutun á mak­ríl­kvóta.

Katrín sagði þetta ekki góða leið til að efla sam­stöðu í sam­fé­lag­inu. „Það er ekki góð leið til að vera á sama báti í gegnum þetta ferða­lag sem við erum stödd í. Þó ég telji að ríkið hafi góðan mál­stað í þessu máli þá finnst mér eðli­legt að þessi fyr­ir­tæki íhugi það að draga þessar kröfur á til baka. Nú reynir nefni­lega á ábyrgð okkar allra.“

Kvóta úthlutað án endurgjalds í fyrra

Um er að ræða fyr­ir­tækin Gjög­ur hf., Ísfé­lag Vest­­manna­eyja hf., Skinn­ey-­­Þinga­­nes hf., Loðn­u­vinnsl­an hf. og Hug­inn ehf., Eskja hf. og Vinnslu­­stöðin hf.

[adspot]Lang­hæsta krafan er frá Ísfé­lagi Vest­manna­eyja, sem krefst tæp­lega 3,9 millj­arða króna auk vaxta úr rík­is­sjóði. Stærsti eig­andi Ísfé­lags­ins er Guð­björg Matth­í­as­dótt­ir. Félög í eigu Guð­bjargar og fjöl­skyldu hennar eru einnig stærstu eig­endur Árvak­urs, útgáfu­fé­lags Morg­un­blaðs­ins.

Eskja krefst þess að fá rúm­lega tvo millj­arða króna í bæt­ur, Loðnu­vinnslan og Skinn­ey-­Þinga­nes vilja rúman millj­arð króna og Vinnslu­stöðin í Vest­manna­eyjum krefst þess að fá tæpan millj­arð króna auk vaxta. Hug­inn vill fá 839 millj­ónir króna og Gjög­ur, sem er næst stærsti eig­andi Síld­ar­vinnsl­unnar (Sam­herji er stærsti eig­and­inn) krefst 364 millj­óna króna. Í stefnu Gjög­urs er einnig kraf­ist bóta vegna kostn­aðar við að leigja afla­heim­ild­ir á ár­un­um 2015 til 2018.

Í fyrra var mak­ríll færður í kvóta á grund­velli veið­i­­­­­reynslu þar sem afla­heim­ild­ir, eða kvót­­­­ar, voru að mestu færðar til stór­út­­­­­­­gerða. Ekki var greitt fyrir þann kvóta heldur hann afhentur end­ur­gjalds­laust. Mak­ríl­kvót­inn hefur verið tal­inn vera 65 til 100 millj­­­­arða króna virð­i.