Varnarleysi Íslendinga gagnvart netsvindli vekur athygli

Aflétt­ing fjár­magns­hafta hér á landi sam­hliða mun öfl­ugri íslenskum þýð­ingum á raf­rænum þýð­ing­ar­vélum hefur laðað fleiri netsvindl­ara til lands­ins. Auk þess hefur íslenska þjóðin ekki þróað með sér sömu var­hygð gagn­vart net­glæpum og önnur vest­ræn ríki. Þetta er á meðal þess sem fram kemur í grein AP frétta­stof­unnar sem birt er á vef New York Times. 

Netglæpir færst mjög hratt í vöxt

[links]Í grein­inni er fjallað um þá miklu aukn­ingu sem hefur orðið í net­glæpum hér á landi á síð­ustu árum. Hvernig allt frá stórum fyr­ir­tækjum niður í félaga­sam­tök hafi orðið fyrir barð­inu á svoköll­uðum „for­stjóra­svikum“. Það er þegar tölvu­þrjótar hafa kynnt sér vel skipu­rit fyr­ir­tækja og þykj­ast vera hátt­settur stjórn­andi innan fyr­ir­tæk­is­ins eða þekktur við­skipta­vinur og sæk­ist eftir skjótum milli­færslum í gegnum tölvu­póst.

Meðal ann­ars er greint frá því þegar tölvu­þrjótum tókst að svíkja rúm­lega 400 millj­ónir króna af HS Orku í fyrra og þegar starfs­maður Aft­ur­eld­ingar var gabb­aður til að milli­færa nokkur hund­rað þús­und krónur vegna tölvu­pósts sem virt­ist koma frá for­manni deild­ar­innar.

Haft er eftir Lands­bank­anum í grein­inni að það sem af er ári hafi sexfalt fleiri netsvindl verið til­kynnt en í fyrra.

Erlendir svindlarar að bíða eftir þessum degi

Þessi aukn­ing í netsvikum hér á landi er meðal ann­ars rekin til raf­rænna þýð­ing­ar­véla. Í grein­inni segir að slíkar vélar séu orðnar mun betri í að þýða hið flókna tungu­mál Íslend­inga. Talið er að íslenskar þýð­ingar í slíkum vélum hafi í raun ekki orðið nógu góðar fyrr en árið 2018. Svika­póst­arnir séu enn þeir sömu en að íslenskan í þeim sé orðin mun betri og það plati marga Íslend­inga.

Samtímis þessum fram­förum í íslenskri þýð­ingu þá voru íslensk stjórn­völd að aflétta fjár­magns­höftum og því mögu­legt að milli­færa hærri upp­hæðir úr landi. Haft er eftir íslensku lög­regl­unni í grein­inni að það hefði verið líkt og erlendir svika­hrappar væru að bíða eftir þessum degi.

Mikið félagslegt traust á Íslandi

Morten Tandle, fram­kvæmda­stjóri Nordic Financial Cert sem er sam­starfs­vett­vangur nor­ræna fjár­mála­fyr­ir­tækj þar sem barist er gegn net­glæpum, segir í sam­tali við AP að lær­dóm­skúrfan í þessum málum hafi verið brött fyrir Íslend­inga.

Tandle segir að flest fólk læri að vera var­kárt á net­inu vegna þess að ein­hver sem þau þekki hafi orðið fyrir netárás eða lent í svindli á net­inu. Hann segir að tölu­verð ein­angrun Íslands frá slíkum árásum hafi gert þessa skyndi­legum aukn­ingu í árásum á síð­ustu árum mun erf­ið­ari fyrir land og þjóð.

Enn fremur er fjallað um í grein­inni hversu hátt félags­legt traust mælist hér á landi, það er að fólk treysti almennt hvert öðru og að félags­legt öryggi sé meira en víða. Haft er eftir Gunnari Helga Krist­ins­syni, pró­fessor við félags­vís­inda­deild Háskóla Íslands, að félags­legt traust sé eft­ir­sóttur eig­in­leiki í öllum sam­fé­lögum. „Það gerir hag­kerfið öfl­ugra, lýð­ræðið sterkara og fólk ham­ingju­sam­ara og heil­brigð­ara. Í fræði­ritum er aldrei neitt slæmt tengt heil­brigðu trausti,“ segir Gunnar Helgi.

Í grein­inni segir að svika­hrappar nýta sér þetta traust og eru Íslend­ingar hvattir til að vera var­kár­ari á net­inu. Jafn­framt er haft eftir sér­fræð­ingum í net­glæpum að þum­al­putta­reglan sé að svara alltaf fjár­hags­legum fyr­ir­spurnum eða skip­unum í gegnum annan miðil, eins og til dæmis að svara tölvu­pósti með sím­tali