Flóttafólk lýsir slæmum aðstæðum í búðunum á Ásbrú

„Síðustu viku hefur Útlend­inga­stofnun skert rétt­indi okkar og frelsi, sem þó voru skert fyrir.“ Þetta kemur fram í stöðu­upp­færslu Facebook-hóps­ins, Refugees in Iceland, í dag en umsækj­endur um alþjóð­lega vernd sem dvelja í flótta­manna­búð­unum á Ásbrú skrifa færsl­una og segja ástandið alls ekki gott.

Í færsl­unni segir meðal ann­ars að þau megi ekki yfir­gefa her­bergin án þess að vera með and­lits­grímu. „Útlend­inga­stofnun lét okkur fá eina grímu á mann. Þær eru einnota. Þau vilja að við notum sömu grímuna í marga daga sam­fleytt. Fyrir utan það að þetta sé heilsu­spill­andi og til­gangs­laust þá hafa einnig komið upp þær aðstæður að fólk sem týnt hefur grímunum sínum eða hent þeim fái ekki nýjar grímur og fái þar af leið­andi ekki að yfir­gefa her­bergi sín.

Öllum almenn­ings­rýmum hefur verið lokað, þar á meðal eld­hús­inu. Það þýðir að við höfum enga aðstöðu til að búa til okkar eigin mat (athugið að þetta kom til skjal­anna fyrir ein­ungis einni viku, þegar bylgjan var að byrja að fara niður).“

Segja manni hafa verið neitað um mat í þrjá daga

Fram kemur að þau fái mat tvisvar á dag og ef þau komi ekki á ákveðnum tíma til þess að sækja mat­inn (12:00 til 13:00 og 18:00 til 19:00) þá fái þau engan. Enn fremur segir að þessi matur henti ekki þeim sem glíma við ákveðin heilsu­vanda­mál. Til dæmis hefi þessi fæða gert þá sem eru með syk­ur­sýki veika.

„Einn þeirra sem er með syk­ur­sýki týndi einnota and­lits­grímunni sinni og hefur örygg­is­gæslan neitað honum um mat í þrjá daga. Þeir neita líka að gefa honum nýja grímu. Við bíðum eftir því að geta kvartað við Útlend­inga­stofnun yfir þess­ari illu með­ferð en það hefur ekki verið hægt að ná í stofn­un­ina alla helg­ina.“

Greint er frá því í færslu flótta­mann­anna að það séu í kringum 105 manns sem búa í einni bygg­ingu á Ásbrú. Jafn­framt gagn­rýna þeir að nú fái þeir lægri greiðslu inn á inn­eign­ar­kort sín og viku­legar tekjur séu nú sam­tals 5.100 krónur.

Sumir óska eftir að fara aftur til Grikklands

„Örygg­is­verð­irnir eru hér til að halda okkur föngnum, en ekki til að „halda okkur öruggum“ eins og Útlend­inga­stofnun heldur fram.

Við erum undir and­legu álagi vegna þess að við megum ekki fara út eða gera neitt annað en að vera inni mán­uðum saman, við erum svöng vegna þess að það er ekki nægur matur og mat­ur­inn er líka slæmur. Fólk er byrjað að biðja um að fara sjálf­vilj­ugt til Grikk­lands. Staðar sem það flúði til að kom­ast í öryggi hér,“ segir í færsl­unni.

Þá kemur fram sú skoðun að loka ætti flótta­manna­búð­unum eða hætta ein­angr­un­inni. „Núna ættu allir að gera sér grein fyrir því and­lega álagi sem fylgir slíkri ein­angrum. Hún er hrylli­leg, þrátt fyrir að hvert her­bergi sé ekki svo slæmt.

Af hverju megum við ekki njóta sömu rétt­inda og annað fólk á Íslandi? Við erum mann­eskjur líka. Við viljum lifa og dafna – og við viljum leggja okkar af mörkum til sam­fé­lags­ins,“ segir í færsl­unni.

Ákveðið var að kaupa matarbakka tímabundið

Í svari Útlend­inga­stofn­unar við fyr­ir­spurn Kjarnans segir að í kjöl­far þess að tveggja metra reglan tók gildi á land­inu öllu, þriðju­dag­inn 20. októ­ber síð­ast­lið­inn, hafi þurft að grípa til hertra sótt­varn­ar­ráð­staf­ana hjá Útlend­inga­stofnun.

„Vegna aðbún­aðar í tveimur úrræðum stofn­un­ar­innar á Ásbrú, þar sem ekki er hægt að fram­fylgja tveggja metra regl­unni í sam­eig­in­legum eld­húsum, var ákveðið að kaupa tíma­bundið mat­ar­bakka fyrir þá sem þar dvelja. Til sam­bæri­legra ráð­staf­ana var gripið á meðan tveggja metra reglan var í gildi í vor til að draga úr smit­hættu í úrræð­unum.“

Þá segir að reglu­gerð um útlend­inga geri ráð fyrir því að stofn­unin útvegi fæði eða fæð­is­pen­inga. Umsækj­endum um vernd sem dvelja á Ásbrú sé nú séð fyrir tveimur mál­tíðum á dag, hádeg­is­mat og kvöld­mat, og þeir fái greiddar 2.400 krónur í fæð­is­pen­inga á viku en fullir fæð­is­pen­ingar séu 8.000 krónur á viku. Við þetta bæt­ist 2.700 krónur í fram­færslufé á viku. Fæð­is­pen­ingar og fram­færslufé sé greitt inn á fyr­ir­fram­greidd kredit­kort sem hægt sé að nota í ákveðnum versl­unum. Fram kemur hjá Útlend­inga­stofnun að ýmsar útgáfur hafi verið af þessum greiðslum í gegnum tíð­ina, til dæmis kort sem ein­göngu virk­uðu í Bónus, reiðufé og I-kort.

Íbúarnir geti nálgast grímur hjá öryggisvörðum eða starfsmanni Útlendingastofnunar

„Íbúum úrræð­anna á Ásbrú er ekki skylt að bera grímur í sam­eig­in­legum rýmum en til þess hefur verið mælst að þeir beri grímur á meðan mat­ar­bökkum er úthlutað og þegar þeir umgang­ast aðra innan úrræðis án þess að geta við­haft tveggja metra fjar­lægð. Íbúarnir geta nálg­ast grímur hjá örygg­is­vörðum eða starfs­manni Útlend­inga­stofn­unar eftir þörfum og er þeim jafn­framt séð fyrir hand­spritti og hand­sápu,“ segir í svari stofn­un­ar­innar.

Þá kemur fram að engum sé neitað um mat­ar­bakka, hvorki fyrir að bera ekki grímu við úthlutun né fyrir að sækja mat­inn eftir aug­lýstan tíma, og öllum sé frjálst að fara út úr húsi að vild.

„Þessar sótt­varna­ráð­staf­anir mæl­ast eðli­lega mis­vel fyrir enda draga þær úr mögu­leikum umsækj­enda til að stýra sínu dag­lega líf eins og eðli­leg­ast væri. Eins getur alltaf komið upp mis­skiln­ingur milli manna ekki síst í úrræðum þar sem margir dvelja. Stofn­unin gerir sitt besta til að leið­rétta allan mis­skiln­ing en þessar ráð­staf­anir eru nýtil­komnar. Engu að síður er nauð­syn­legt að grípa til allra þeirra ráð­staf­ana sem geta dregið úr hætt­unni á smiti í hópi umsækj­enda um alþjóð­lega vernd sem eru í við­kvæmri stöðu,“ segir að lokum í svar­inu.