Sósíalistaflokkurinn lofar að byggja 30 þúsund íbúðir á einum áratug

Sós­í­alista­flokkur Íslands hefur kynnt áætlun um að byggja 30 þús­und íbúðir á næstu tíu árum. Til að setja þá tölu í sam­hengi þá er fjöldi íbúða í land­inu 146.515 í dag, sam­kvæmt tölum frá Þjóðskrá Íslands.

Áætlunin, sem gengur út á að byggja íbúð­irnar inn í afmarkað hús­næð­is­kerfi sem verði varið fyrir verð­sveiflum og fjár­magns­kostn­aði, er hluti af kosn­inga­á­herslum Sós­í­alista­flokks­ins fyrir þing­kosn­ing­arnar í sept­em­ber, þar sem hann mun bjóða fram í fyrsta sinn. Sós­í­alista­flokk­ur­inn á enn eftir að kynna lista sína fyrir kosn­ing­arnar en flokk­ur­inn hefur samt sem áður verið að mæl­ast með menn inni á þingi í síð­ustu könn­unum.

Leiga og afborganir eiga að standa undir verkefninu

Í til­kynn­ingu frá Sós­í­alista­flokknum segir að bygg­ing­ar­kostn­aður sé áætl­aður um 650 millj­arðar króna, eða 65 millj­arðar króna á ári. Verk­efnið yrði fjár­magnað með skulda­bréfa­út­gáfu, fram­lagi ríkis- og sveit­ar­fé­laga á lóðum og með láni með rík­is­á­byrgð. Því muni fram­kvæmdin ekki kalla á nein fram­lög úr rík­is­sjóði, heldur mun leiga og afborg­anir standa undir verk­efn­inu á líf­tíma hús­anna. „Fólk getur bæði leigt og keypt innan þessa kerfis. Það er opið öllum, þótt eðli máls­ins sam­kvæmt verði áherslan í upp­hafi á að koma þeim sem verst standa á hús­næð­is­mark­aði í ódýrt og öruggt skjól. Leigu­verð verður umtals­vert lægra en þekk­ist í dag, þar sem leigan mun greiða til baka bygg­ingar-, fjár­magns- og rekstr­ar­kostnað á löngum líf­tíma íbúð­anna. Þau sem vilja eiga íbúð­irnar á móti Hús­næð­is­sjóð almenn­ings geta greitt kostn­að­inn hraðar niður og eign­ast stærri hlut,“ segir í til­kynn­ing­unni.

[adspot]Þar segir enn fremur að sú kreppa sem nú ríki á hús­næð­is­mark­aði sé póli­tísk stefna stjórn­valda. „Þau hafa kosið að við­halda skorti til að spenna upp hús­næð­is­verð með það að mark­miði að hámarka gróða lóða­brask­ara, verk­taka og stóru leigu­fé­lag­ana. Tilboð sós­í­alista til kjós­enda er að afnema þessa grimmd­ar­stefnu í hús­næð­is­málum og taka upp nýja stefnu sem byggir á sam­kennd, sam­hjálp, sam­vinnu og kær­leika. Að mati sós­í­alista munu kosn­ing­arnar í vor snú­ast um hvort alræði auð­valds­ins fær að þró­ast hér áfram eða hvort almenn­ingur tekur völdin og byggir upp rétt­látt sam­fé­lag út frá eigin hags­munum, vonum og vænt­ingum.“

Húsnæðisverð tvöfaldast á nokkrum árum

Hús­næð­is­verð hefur hækkað gríð­ar­lega á Íslandi á und­an­förnum árum og fram­boð dreg­ist veru­lega saman. Frá byrjun árs 2013 og til loka árs 2019 hækk­aði til að mynda verð á íbúð­ar­hús­næði um 81 pró­sent á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Frá byrjuð árs í fyrra hefur íbúða­verð áfram hækkað stöðugt á svæð­inu, eða alls um 12,7 pró­sent.

Í mars voru gefnir út 1.488 kaup­samn­ingar um íbúð­ar­hús­næði, sam­kvæmt nýlegum tölum frá Þjóðskrá Íslands, en þær ná ein­göngu yfir samn­inga sem búið er að þing­lýsa og því er lík­legt að enn fleiri samn­ingar muni bæt­ast við með útgáfu­dag í mán­uð­inum. Ekki hafa fleiri við­skipti átt sér stað í stökum mán­uði frá upp­hafi mæl­inga eða frá árinu 2006.

Í nýlegri skýrslu frá Húsnæðis- og mann­virkja­stofnun segir enn fremur að fleiri íbúðir selj­ist heldur en séu settar á sölu. „Fyrir vikið hefur fjöldi íbúða til sölu haldið áfram að drag­ast saman. Nú eru um 830 íbúðir til sölu á höf­uð­borg­ar­svæð­inu miðað við um 980 þann fyrsta mars. Í nágranna­sveit­ar­fé­lögum höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins fækk­aði íbúðum til sölu úr um 540 í um 500 og ann­ars staðar á land­inu úr 760 í 660.