2,8 milljarðar króna í afslátt vegna rannsókna og þróunar

Heild­ar­af­sláttur vegna rann­sókna- og þró­un­ar­kostn­aðar var sam­tals um 2,75 millj­arðar króna í fyrra, sem er 8,9 pró­sent meira en hann nam árið 2016. Afslátt­ur­inn virkar þannig að hann gengur upp í álagðan tekju­skatt ef fyr­ir­tækið sem á rétt á honum er rekið í hagn­aði og greiðir slíkar. Alls jókst skulda­jöfnun á móti tekju­skatti úr 417 millj­ónum króna í 625 millj­ónir króna, eða um 50 pró­sent. Þorri afslátt­ar­ins er þó enn í formi beinnar end­ur­greiðslu. Rúmlega 2,1 millj­arður króna fór til fyr­ir­tækja sem þáðu slíka vegna rann­sókna og þró­unar, 17 millj­ónum króna meira en fóru í slíkar beinar end­ur­greiðslur vegna árs­ins 2016. Þetta kemur fram í tölum um álagn­ingu opin­berra gjalda á lög­að­ila vegna rekstr­ar­árs­ins 2017 sem fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið birti í gær.

End­ur­greiðsl­urnar hafa vaxið mikið á und­an­förnum árum. Milli áranna 2016 og 2017 juk­ust þær til að mynda um 800 millj­ónir króna. Ástæðan fyrir þeirri miklu aukn­ingu var sú að hámarks­upp­hæð sem nýta mátti í rann­sóknir og þróun og draga má frá skatti var hækkuð úr 100 millj­ónum króna í 300 millj­ónir króna með laga­breyt­ingu sem sam­þykkt var í byrjun júní 2016. Ef um er að ræða sam­starfs­verk­efni eða sem útheimta aðkeypta rann­sóknar- eða þró­un­ar­vinnu hækkar hámarkið í 450 millj­ónir króna. End­ur­greiðslan getur þó að hámarki numið 20 pró­sent af sam­þykktum kostn­aði.

Ríkisstjórnin vill afnema þakið

End­ur­greiðsla á rann­sóknar- og þró­un­ar­kostn­aði er ætlað að efla nýsköpun í land­inu. Samkvæmt lögum er ein­göngu heim­ilt að telja fram beinan kostnað við verk­efni og ann­arra aðfanga sem notuð hafa verið við vinnslu þess þegar sótt er um end­ur­greiðslu. Með öðrum orðum þá verða fyr­ir­tæki að aðskilja allan annan rekstur sinn frá því verk­efni sem um ræðir þegar lagðar eru fram kostn­að­ar­tölur við vinnslu þess.

Til þess að fá end­ur­greiðslu á kostn­aði vegna rann­sóknar og þró­un­ar­verk­efna þarf að gera sér­stak­lega grein fyrir verk­efn­inu í raf­rænni skrán­ingu umsóknar á heima­síðu Rannís. Með þarf að fylgja stutt við­skipta­á­ætlun og ef um sam­starfs­verk­efni er að ræða þá þarf sam­starfs­samn­ingur líka að ber­ast til Rannís. Þá á að fylgja með lýs­ing á verk­efn­inu ásamt verk- og kostn­að­ar­á­ætlun.

Rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dóttur hefur lagt mikla áherslu á nýsköpun og rann­sóknir. Mála­flokk­ur­inn er sér­stak­lega til­greindur í stjórn­ar­sátt­mála hennar sem ein af meg­in­á­herslum hennar og orðið nýsköpun kemur fyrir 18 sinnum í honum. Þá er kveðið á um að rík­is­stjórnin ætli, til að bæta alþjóð­lega sam­keppn­is­hæfni lands­ins, að end­ur­meta fyr­ir­komu­lag á end­ur­greiðslu kostn­aðar vegna rann­sókna og þró­unar í því skyni að afnema þak sem verið hefur á slíkum end­ur­greiðslum. Það þak er nú, líkt og áður sagði, 300 til 450 millj­ónir króna á ári.