Fæðingarorlofið verði lengt í ár og greiðslur hækkaðar í 600 þúsund

Fæð­ing­ar­or­lofið verður lengt í tólf mán­uði úr níu mán­uðum, þannig að hvort for­eldri um sig eigi fimm mán­aða rétt til orlofs og tveir mán­uðir verði sam­eig­in­legur réttur sem annað hvort getur notað. Þetta eru til­lögur starfs­hóps um fram­tíð­ar­stefnu í fæð­ing­ar­or­lofs­málum, sem skil­aði til­lögum sínum til Eyglóar Harð­ar­dóttur, félags- og hús­næð­is­mála­ráð­herra, í dag.

Þá verða hámarks­greiðslur úr fæð­ing­ar­or­lofs­sjóði hækk­aðar í 600 þús­und krónur á mán­uði, en hámarks­greiðslan í dag er 370 þús­und krónur. Einnig er lagt til að fyrstu 300 þús­und krón­urnar af við­mið­un­ar­tekj­unum verði óskertar, og af tekjum umfram 300 þús­und fái for­eldrar 80%.

Nefndin leggur einnig til að skipuð verði verk­efn­is­stjórn með full­trúum ríkis og sveit­ar­fé­laga í dag­vist­un­ar­málum barna að loknu fæð­ing­ar­or­lofi. Leita eigi leiða svo unnt sé að bjóða öllum börnum dvöl á leik­skóla við eins árs aldur.

Lögð er áhersla á það að greiðslur úr Fæð­ing­ar­or­lofs­sjóði verði hækk­aðar strax í byrjun næsta árs, til þess að hægt sé að ná mark­miðum um að for­eldrar og þá helst feður full­nýti rétt sinn til fæð­ing­ar­or­lofs.

Lenging fæð­ing­ar­or­lofs­ins á ekki að hefj­ast fyrr en 1. jan­úar 2019 og á að vera komin að fullu til fram­kvæmda 2021, sam­kvæmt til­lögum hóps­ins. Maríanna Trausta­dóttir, full­trúi ASÍ í starfs­hópnum, segir að ASÍ hefði viljað sjá breyt­ing­unum hraðað. Leng­ingin ætti að koma mun fyrr til fram­kvæmda en áætlað er nú.

Fjármála- og efna­hags­ráðu­neytið setur fyr­ir­vara um til­lögur starfs­hóps­ins þótt það styðji meg­in­mark­miðin. Liður í því að til­lög­urnar verði að veru­leika sé að fyr­ir­komu­lag fjár­mögn­unar sé sjálf­bært og tekið sé mið af lögum, sem gera ráð fyrir því að fæð­ing­ar­or­lofs­sjóður sé fjár­magn­aður með trygg­inga­gjaldi. Þess vegna setur ráðu­neytið fyr­ir­vara.

Samtök atvinnu­lífs­ins tala einnig um trygg­inga­gjaldið í sinni afstöðu og gerir kröfu um að breyt­ing­arnar sem fyr­ir­hug­aðar eru rúmist innan trygg­inga­gjalds­ins eins og það er núna, ekki komi til greina að hækka gjaldið.

Samtökin eru jafn­framt mót­fallin því að fæð­ing­ar­or­lofið verði lengt í 12 mán­uði, vegna auk­ins kostn­aðar og lengri fjar­veru for­eldra frá störfm. Þau segja alls óljóst að slík leng­ing muni stuðla að jafn­rétti kynj­anna. SA vilja heldur að auka eigi dag­vist­un­ar­þjón­ustu sveit­ar­fé­lag­anna til að brúa það bil sem til verður eftir að fæð­ing­ar­or­lofi lýkur og þangað til börn kom­ast í dag­vistun.