Allir fæddust á Íslandi samkvæmt stafrænu ökuskírteinunum

Þeir hand­hafar íslenskra öku­skír­teina sem fæddir eru á erlendri grundu urðu sumir hverjir undr­andi er þeir sóttu staf­rænt öku­skír­teini í sím­ana sína. Á staf­rænum skír­teinum var fæð­ing­ar­staður þeirra nefni­lega skráður sem Ísland.

Ástæðan fyrir þessu var sú að fæð­ing­ar­landið „fór inn sem fasti“ í fyrstu útgáfu öku­skír­tein­is­ins, en þetta á að vera búið að leið­rétta, sam­kvæmt svari Vigdísar Jóhanns­dóttur mark­aðs­stjóra verk­efna­stof­unnar Stafræns Íslands við fyr­ir­spurn Kjarnans.

Þrátt fyrir þessa byrj­un­arörð­ug­leika sem snertu hluta not­enda hefur almenn­ingur tekið þess­ari nýju raf­rænu lausn fagn­andi frá því hún var kynnt í upp­hafi mán­aðar, en fyrr í vik­unni höfðu hart­nær 53 þús­und öku­þórar sótt sér staf­ræn öku­skír­teini í sím­ana, eða um það bil fjórð­ungur allra þeirra sem hafa íslensk öku­skír­teini.

Ísland er annað ríkið í Evrópu sem kynnir raf­ræn öku­skír­teini til sög­unnar, en enn sem komið er gilda þau bara inn­an­lands.

Bent á að auðvelt sé að búa til eins útlítandi stafræn kort

Fram kom við kynn­ingu staf­rænu öku­skír­tein­anna í síð­ustu viku að þau ættu að hafa sama gildi og plast­skír­teinin, sem þýðir að auk þess að geta sýnt lög­reglu fram á gild öku­rétt­indi á fólk á að geta sannað á sér deili með nýju skír­tein­unum þar sem þess er þörf, eins og við kosn­ingar, í Vínbúðum og víðar.

En staf­rænni fram­tíð fylgja áskor­anir og bent hefur verið á að auð­veld­ara sé að falsa staf­rænu skír­teinin en plast­kort og einnig að erfitt gæti verið fyrir aðra en lög­reglu og þá sem hafa fengið búnað til þess að skanna strik­a­merkið á skír­tein­unum að virki­lega sann­reyna þau.

Hér má sjá til dæmis sjá dæmi um „staf­rænt öku­skír­teini“ sem búið var til með ókeypis hug­bún­aði, en þegar not­endur hafa sótt þetta skír­teini í veskið í sím­anum sínum lítur það nokk­urn­veg­inn út eins og hið rík­is­út­gefna staf­ræna skír­teini. Lítið mál mun vera fyrir kunn­uga að búa til skír­teini sem er ennþá lík­ara þeim sem ríkið gefur út.

Í ljósi þessa spurð­ist blaða­maður fyrir um það hvernig staf­rænu öku­skír­teinin yrðu sann­reynd, til dæmis ef fólk ætl­aði að fram­vísa þeim til að sanna á sér deili við kosn­ingar, í Vínbúðum eða önnur tæki­færi, eins og ráð­herrar sögðu að yrði mögu­legt á kynn­ing­ar­fundi um skír­teinin í síð­ustu viku.

Vigdís svar­aði því til að mark­mið staf­rænu öku­skír­tein­anna væri sam­starf við lög­reglu til að sýna fram á öku­rétt­indi, svo öku­menn yrðu ekki sektaðir ef plast­kortið gleymd­ist heima.

En ef það „sé vilji“ til að nota staf­rænu skír­teinin, til dæmis við kosn­ingar, yrði „fram­kvæmd leið til stað­fest­ingar í sam­starfi við þá aðila sem að máli koma,“ en emb­ætti rík­is­lög­reglu­stjóra hefur í dag eitt tólið sem þarf til þess að sann­reyna raf­rænu skír­teinin með strik­a­merk­isskanna.

Vigdís bendir á að hvað fals­anir varði sé „ýmis­legt hægt með ein­beittum brota­vilja“, rétt eins og þegar kemur að plast­kortum.

Íslenskur sproti skipaður ungum konum kom að verkefninu

Íslenska tækni­fyr­ir­tækið SmartSolutions, sem stofnað var í sept­em­ber árið 2018 hefur unnið að tækni­legri útfærslu raf­ræna öku­skír­tein­is­ins, en verk­efnið er fram­kvæmt í sam­starfi emb­ættis rík­is­lög­reglu­stjóra og verk­efna­stof­unnar Stafræns Íslands, sem heyrir undir fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið, frá því síð­asta haust.[links]

Fyr­ir­tækið, sem aðal­lega er skipað ungum konum, mun fá 8,5 millj­ónir króna greitt fyrir vinnu sína við öku­skír­teinin sam­kvæmt samn­ingi um verk­efnið, sam­kvæmt svari Stafræns Íslands við fyr­ir­spurn Kjarnans.

Rætt var við þær Þórdísi Jónu Jóns­dóttur og Eddu Kon­ráðs­dóttur frá SmartSolutions í Tækni­varp­inu í Hlað­varpi Kjarnans í gær, þar sem þær ræddu stofnun fyr­ir­tæk­is­ins og verk­efnin, meðal ann­ars gerð staf­ræna öku­skír­tein­is­ins.