„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Kristján Vil­helms­son, annar aðal­eig­andi Samherja og útgerð­ar­stjóri félags­ins á Íslandi, neitar að svara spurn­ingum Stund­ar­innar um mútu­greiðslur fyr­ir­tæk­is­ins til spilltra emb­ættis- og stjórn­mála­manna í Namibíu.

Tveir ráð­herrar í rík­is­stjórn Namibíu sögðu af sér vegna máls­ins í dag; sjáv­ar­út­vegs­ráð­herr­ann Bernhard Esau, sem átti fund með Þor­steini Má Bald­vins­syni, for­stjóra Samherja, á búgarði sínum í Namibíu, tryggði fyr­ir­tæk­inu ódýran hesta­makríl­kvóta við strendur Namibíu og er sagður hafa þegið greiðslur fyrir. Í tál­beitu­að­gerð Al Jazeera sam­þykkir hann að útvega erlendum aðilum ódýran kvóta gegn greiðslu og býður fram aðstoð við að kom­ast undan skatt­greiðslum í Namibíu. Hinn ráð­herr­ann sem til­kynnti afsögn sína var dóms­mála­ráð­herr­ann, Sacky Shangala, sem þáði mútu­greiðslur frá Samherja.  

„Ég ætla ekki að svara þér“

Blaða­maður Stund­ar­innar, Ingi Freyr Vil­hjálms­son, náði í Kristján í síma, mið­viku­dag­inn 30. októ­ber og spurði: Vissir þú af því að Samherji væri að greiða stjórn­mála­mönnum í Namibíu mútur til að fá aðgang að hesta­makríl­skvóta í land­inu? Kristján vildi ekki svara spurn­ing­unni: „Ingi, ég ætla ekki að svara þér einu eða neinu, hvorki um þetta mál né um neitt annað.“

Blaða­maður: „Af hverju ekki?“

Kristján: „Ég hef bara engan áhuga á því.“

Blaða­maður: „Af hverju ekki?“

Kristján: „Ég skulda þér ekki nein svör um eitt eða neitt. Þannig að, það er bara málið.“

Blaða­maður: „En ég hlýt að mega að spyrja þig?“

Kristján: „Já, já, ég og ég hlýt líka að mega svara.“

Blaða­maður: „En vilt þú ekki svara þess­ari spurn­ingu?“

Kristján: „Ég er búinn að svara þér“

Blaða­maður: „En ef ein­hver annar hringir í þig muntu þá frekar svara spurn­ing­unni?

Kristján: „Ég ætla ekki að svara þér einu eða neinu Ingi Vil­hjálms­son, ég er búinn að segja þér það.“

Blaða­maður: „En ein­hverjum öðrum, ef þú vilt ekki ræða við mig?“

Kristján: „Ég er búinn að svara þér að ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Blaða­maður: „Jæja, ok. Segjum það.“

Kristján lagði svo á og sím­tal­inu lauk.

Skelltu skuldinni á  uppljóstrarann

Kristján hefur ekki enn svarað fyrir málið, ekki frekar en aðrir for­svars­menn fyr­ir­tæk­is­ins. 

Í aðdrag­anda umfjöll­unar Kveiks og Stund­ar­innar í gær­kvöldi sendi Samherji frá sér yfir­lýs­ingu þar sem skuld­inni var skellt á fyrr­ver­andi starfs­mann fyr­ir­tæk­is­ins, Jóhannes Stef­áns­son. Jóhannes steig fram í gær og lýsti vafasömum við­skipta­háttum Samherja í Namibíu á meðan hann starf­aði fyrir fyr­ir­tækið. Sjálfur stýrði Jóhannes aldrei banka­reikn­ingum Samherja á Kýpur, en í gegnum þá var hálfur millj­arður króna greiddur í mútur. Mútu­greiðslur Samherja héldu áfram og juk­ust eftir að hann lét síðan af störfum. 

Sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra Íslands, Kristján Þór Júl­í­us­son, hefur bent á að í svona málum beri aldrei einn maður ábyrgð, heldur verði fyr­ir­tækið að svara fyrir fram­göngu sína. Hér­aðs­sak­sókn­ari hefur tekið skýrslu af Jóhann­esi og mun vinna að mál­inu í sam­starfi við yfir­völd í Namibíu, auk þess sem skatt­rann­sókn­ar­stjóra hafa borist gögn frá namibískum yfir­völdum. 

Eigendur Samherja greiddu sér 1.220 millj­óna arð í fyrra, vegna rekstr­ar­árs­ins 2017, en hagn­að­ur­inn af rekstr­inum var 14,4 millj­arðar króna. Sama ár fékk Kristján per­sónu­lega 660 millj­ónir í fjár­magnstekjur.