Ummæli Sigurðar Inga Jóhanns­sonar inn­við­a­ráð­herra um Vigdísi Häsler, fram­kvæmda­stjóra Bænda­sam­taka Íslands, gætu varðað bæði siða­reglur alþing­is­manna, sem og siða­reglur ráð­herra. Sigurður Ingi hefur játað að hafa haft uppi „óvið­ur­kvæmi­leg orð“ um Vigdísi í veislu Fram­sókn­ar­flokks­ins í tengslum við Bún­að­ar­þing í síð­ustu viku. Samkvæmt heim­ildum Stund­ar­innar mun Sigurður Ingi hafa spurt hvort taka ætti mynd af honum  „með þeirri svörtu“.

Vigdís birti yfir­lýs­ingu um málið á Facebook-síðu sinni í hádeg­inu þar sem hún sagði ummæli Sigurðar Inga hafa verið afar sær­andi. „Ég neita að bera ábyrgð á þeim orðum sem ráð­herr­ann við­hafði í minn garð. Duldir for­dómar eru gríð­ar­legt sam­fé­lags­mein og grass­era á öllum stigum sam­fé­lags­ins. Þeir smætta verk ein­stak­linga og gjörðir niður í lit eða kyn.“ 

Sigurður Ingi baðst í eft­ir­mið­dag­inn afsök­unar á ummælum sínum á Facebook-síðu sinni. „Í kvöld­verð­ar­boði Fram­sóknar fyrir full­trúa á Bún­að­ar­þingi síð­ast­liðið fimmtu­dags­kvöld, lét ég óvið­ur­kvæmi­leg orð falla í garð fram­kvæmda­stjóra Bænda­sam­tak­anna. Á þeim orðum biðst ég inni­legrar afsök­unar. Í líf­inu er maður alltaf að læra á sjálfan sig. Sárt er þó að sá lær­dómur bitni á til­finn­ingum ann­arra.“

Alþingismenn kasti ekki rýrð á Alþingi

Í siða­reglum alþing­is­manna segir meðal ann­ars að alþing­is­menn skuli sem þjóð­kjörnir full­trúar „ekki kasta rýrð á Alþingi eða skaða ímynd þess með fram­komu sinni,“ og „leggja sig fram um að skapa í störfum sínum heil­brigt starfs­um­hverfi innan þings sem utan og hvar­vetna þar sem þeir sinna störfum sínum þar sem hafnað er hvers konar kyn­ferð­is­legri eða kyn­bund­inni áreitni, ein­elti eða annarri van­virð­andi fram­komu.“ Ein­stak­lingum og lög­að­ilum er heim­ilt að leggja fram erindi um meint brot á siða­regl­unum og skal beina þeim til for­sætis­nefndar Alþingis. For­sætis­nefnd getur beint erindum til ráð­gef­andi siða­nefndar alþingis sem lætur í té álit sitt á því hvört þing­maður hafi brotið gegn hátt­ern­is­skyldum sínum.

Í siða­reglum ráð­herra segir meðal ann­ars: „Ráðherra gætir þess að rýra ekki virð­ingu emb­ættis síns með ámæl­is­verðri fram­komu, skeyt­ing­ar­leysi um lög eða virð­ing­ar­leysi við mann­gildi og mann­rétt­indi.“ Ábend­ingum um ámæl­is­verða hátt­semi má koma á fram­færi við umboðs­mann Alþingis sem gætir þess að stjórn­sýslan fari fram í sam­ræmi við siða­reglur settar á grund­velli laga um Stjórn­ar­ráð Íslands.

Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra und­ir­rit­aði siða­reglur ráð­herra fyrir hönd rík­is­stjórn­ar­innar, lögum sam­kvæmt, 16. des­em­ber 2017. Í umræðum á alþingi í dag sagði Katrín í svari við óund­ir­bú­inni fyr­ir­spurn Halldóru Mogensen, þing­manns Pírata, um hvernig hún teldi að rík­is­stjórnin ætti að axla ábyrgð á ummælum Sigurðar Inga, að Sigurður Ingi hefði beðist afsök­unar og það skipti máli. „Það liggur alger­lega fyrir að þau ummæli sem vitnað er til voru óásætt­an­leg og ég rengi ekki orð fram­kvæmda­stjóra Bænda­sam­tak­anna í þeim efnum en við verðum líka að geta tekið því þegar fólk biðst afsök­unar eins og hæst­virður inn­við­a­ráð­herra hefur gert með mjög skýrum hætti.“

Ekki óþekkt að siðanefnd taki mál til umfjöllunar

Siða­nefnd Alþingis fjall­aði árið 2019, að beiðni sér­skip­aðra vara­for­seta þings­ins, um Klaust­ur­málið. Siða­nefnd komst þar að því að Gunnar Bragi Sveins­son og Bergþór Ólason hefðu brotið siða­reglur alþing­is­manna með ummælum sínum á barnum Klaustri í nóv­em­ber 2018, en aðrir þing­menn sem við­staddir voru, Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son, Anna Kolbrún Árna­dóttir, Karl Gauti Hjalta­son og Ólafur Ísleifs­son hefðu ekki gerst brot­legir við siða­regl­urnar.

Sama ár hafði siða­nefnd áður kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að Þór­hildur Sunna Ævars­dóttir hefði brotið siða­reglur með því að við­hafa þau ummæli að uppi væri „rök­studdur grunur um það að Ásmundur Frið­riks­son hafi dregið að sér fé.“ Ummælin lét Þór­hildur Sunna falla í umræðu­þætt­inum Silfrinu í febr­úar sama ár.