Hægt verði að fá hlutdeildarlán fyrir 58,5 milljóna króna íbúð

Áætlað er að íbúðir sem tekju­lágir ein­stak­lingar megi kaupa með svoköll­uðum hlut­deild­ar­lánum frá rík­inu megi kosta allt að 58,5 millj­ónir króna, en það er hámarks­verð fyrir íbúð með að lág­marki 4 svefn­her­bergjum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu.[links]

Hámarks­verð fyrir stúd­íó­í­búð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu er á móti 32 millj­ónir og aðrar stærðir íbúa fara allan skal­ann þarna á milli, en hámarks­verð láns­hæfs hús­næðis utan höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins er lægra.

Þetta kemur fram í drögum að reglu­gerð um hlut­deild­ar­lánin, sem sam­þykkt voru á Alþingi í lok sum­ars. Þegar lögin voru sam­þykkt var ekki búið að útfæra hvernig nákvæm­lega hið hag­kvæma hús­næði sem ríkið ætlar að lána tekju­lágu fólki vaxta­laust fyrir yrði skil­greint. Það er gert í reglu­gerð­inni, en drög að henni voru í dag birt í sam­ráðs­gátt stjórn­valda.

Aðeins verður lánað til kaupa á nýjum íbúðum sem hafa verið sam­þykktar af Húsnæðis- og mann­virkja­stofnun sem „hag­kvæmar íbúðir“ á grund­velli samn­ings bygg­ing­ar­að­il­ans við stofn­un­ina. Með nýjum íbúðum er átt við íbúðir sem ekki hafa verið seldar til íbúðar áður.

Þó verður, utan höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins, heim­ilt að veita hlut­deild­ar­lán til kaupa á eldri íbúðum „í hús­næði sem hlotið hefur gagn­gerar end­ur­bætur, enda sé ástand íbúðar þannig að jafna megi til ástands nýrrar íbúðar,“ eins og það er orðað í reglu­gerð­ar­drög­unum.

Hagkvæmar íbúðir = „Hóflegar“ og „einfaldar að allri gerð“

„Hag­kvæmar íbúðir“ eru sér­stak­lega skil­greindar í drög­unum. Um þær segir að sá sem byggir skuli „sjá til þess að íbúðir séu svo hag­kvæmar og hóf­legar sem frekast er kostur í því skyni að unnt verði að selja þær á við­ráð­an­legu verði fyrir þá sem eru að kaupa sína fyrstu íbúð.“

[adspot]

Einnig segir að íbúðir skuli vera þannig hann­aðar að „þær séu ein­faldar að allri gerð“ og að stærðir íbúða skuli mið­aðar við fjöl­skyldu­stærðir kaup­enda. Umsækj­anda yrði þannig heim­ilt, sam­kvæmt drög­unum, að festa kaup á íbúð­ar­hús­næði „með einu auka svefn­her­bergi umfram þarfir fjöl­skyld­unnar á umsókn­ar­degi miðað við fjöl­skyldu­stærð.“

Sex úthlutanir á ári og skorið niður ef fjármagn þrýtur

Gert er ráð fyrir því að Húsnæðis- og mann­virkja­stofnun úthluti hlut­deild­ar­lán­unum sex sinnum á ári; 20. febr­úar, 20. apríl, 20. júní, 20. ágúst, 20. októ­ber og 20. des­em­ber ár hvert.

Ef að það fjár­magn sem er til úthlut­unar, sem áætlað er að verði um 4 millj­arðar ár hvert, dugar ekki til þess að anna eft­ir­spurn „skal dregið úr þeim umsækj­endum sem upp­fylla skil­yrði hlut­deild­ar­lána.“

Það yrði gert með þeim hætti að þeir sem hafa sam­þykkt kauptil­boð njóti for­gangs á þá sem ekki hafi sam­þykkt kauptil­boð í íbúð. Einnig skal ávallt tryggt að 20 pró­sent lána að minnsta kosti verði til kaupa á íbúðum utan höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins.

Heimilt að halda eftir „hóflegri bifreið“

Samkvæmt reglu­gerð­ar­drög­unum þurfa umsækj­endur um hlut­deild­ar­lánin að eiga alla­vega 5 pró­sent eigið fé til kaupanna, en svo kemur ríkið með 20 eða 30 pró­sent af íbúð­ar­verð­inu á móti og ger­ist í raun þög­ull með­fjár­festir með íbúð­ar­kaup­and­anum, sem á að greiða lánið til baka annað hvort við sölu fast­eignar eða að 10 árum liðnum (heim­ilt er þó að sækja um fram­leng­ingu láns­tím­ans í fimm ár í senn).

Ef hins vegar umsækj­andi um hlut­deild­ar­lán á meira en 5 pró­sent eigið fé fyrir kaup­unum á það fé að nýt­ast til íbúða­kaupanna en hlut­deild­ar­lánið sem ríkið veitir að lækka á móti.

Á þessu eru þó und­an­þágur. Þannig er sér­stak­lega tekið fram í reglu­gerð­ar­drög­unum að eigið fé sem bundið er í „hóf­legri bif­reið“ komi ekki þarna til lækk­unar og því megi „halda eftir“ slíkri bif­reið. Ekki er tekið fram nákvæm­lega hvernig skil­greina skuli hóf­lega bif­reið.

Einnig má „halda eftir“ sér­út­bú­inni bif­reið sem nauð­syn­leg er vegna fötl­unar eða sjúk­dóma, fjár­munum sem eru nauð­syn­legir til að gera íbúð­ina aðgengi­lega vegna fötl­unar eða sjúk­dóms, allt að 1,5 pró­senti af kaup­verði íbúð­ar­innar til ann­arra ráð­staf­ana og svo einnig allt að 20 pró­sent hlut í íbúð sem umsækj­andi um hlut­deild­ar­lán hefur eign­ast fyrir arf eða á annan hátt, sé sýnt fram á að erfitt sé að selja þann eign­ar­hluta.