Þangað fer flóttafólkið frá Úkraínu

Samkvæmt tölum sem Sam­ein­uðu þjóð­irnar gáfu út fyrir helgi hafa milljón manns yfir­gefið Úkraínu síðan inn­rás Rússa hófst fyrir rúm­lega viku síðan og hefur Evr­ópu­sam­bandið skuld­bundið sig til þess að taka við öllum þeim sem þaðan flýja. Talið er að allt að fjórar millj­ónir muni yfir­gefa heima­landið.

Flótta­fólk frá Úkraínu flykk­ist nú yfir landa­mærin til nágranna­ríkja sinna á borð við Pólland, Slóvakíu, Ung­verja­land og Moldóvu, auk þess sem nokkur fjöldi hefur brugðið á það ráð að halda til Rúss­lands og örfáir til Hvíta-Rúss­lands.

Fjöldi úkraínsks flóttafólks sem leitað hefur til ákveðinna nágrannaríkja samkvæmt SÞ:

Pólland 505,582

Ungverjaland 139,686

Moldóva 97,827

Slóvakía 72,200

Rúmenía 51,261

Rússland 47,800

Hvíta-Rússland 357

Þá er talið að um 90.000 flótta­menn hafi þegar lagt leið sína þaðan til ann­arra ríkja í Evrópu.

[adspot]Flestir þeir sem flúið hafa Úkraínu það sem af er hafa lagt leið sína til Póllands, þar sem rað­irnar við landamæra­stöðvar eru svo langar að fólk bíður í allt að 60 klukku­stundir úti í kuld­anum eftir að kom­ast yfir landa­mærin, að því er fram kemur í umfjöllun BBC. Þeir sem hafa freistað þess að leita skjóls í Rúmeníu hafa þurft að bíða allt að 20 klukku­stundir. Þá eru fjöl­margir sem ekki hefur tek­ist að koma sér burt frá úkra­ínskum borgum og að landa­mær­unum.

Þrátt fyrir að flótta­fólk­inu sé ekki skilt að hafa með sér papp­íra er mælst er til þess að, hafi það tök á, það hafi með sér vega­bréf eða önnur skil­ríki og fæð­ing­ar­vott­orð barna sem með þeim ferð­ast, auk heil­brigð­is­vott­orða. Til þess að fá stöðu flótta­fólks verður það að hafa úkra­ínskan rík­is­borg­ara­rétt eða lög­heim­ili í Úkraínu. Talsvert hefur verið gagn­rýnt hvernig komið hefur verið fram við erlenda rík­is­borg­ara í Úkraínu síðan inn­rás Rússa hófst, en inn­flytj­endum, sér­stak­lega inn­flytj­endum frá Afríku, hefur verið mein­aður aðgangur að almenn­ings­sam­göngum sem flytja borg­ara í burtu frá átaka­svæðum, auk þess sem þeir hafa lent í vand­ræðum þegar þeir reyna að kom­ast yfir landa­mærin til ann­arra ríkja.

[links]Í Póllandi, sem og öðrum nágranna­ríkjum Úkraínu, getur flótta­fólk svo haft aðsetur í sér­stökum mót­töku­stöðvum hafi það ekki ætt­ingja eða vini til að leita húsa­skjóls hjá. Þar fá þeir mat og heil­brigð­is­þjón­ustu. Í Ung­verja­landi og Rúmeníu fær flótta­fólkið fjár­hags­að­stoð til mat­ar­inn­kaupa, auk þess sem börn á flótta frá Úkraínu kom­ast í skóla á svæð­inu. Í Tékk­landi fær flótta­fólk frá Úkraínu sér­staka vega­bréfs­á­ritun sem gefur þeim land­vist­ar­leyfi.

Pólland og Slóvakía hafa þegar biðlað til Evr­ópu­sam­bands­ins um aðstoð vegna þess fjölda flótta­fólks sem þangað streymir. Þýska­land og Grikk­land hafa þegar brugð­ist við með því að senda tjöld, teppi og grímur til Slóvakíu, auk þess sem Frakk­land hefur sent lyf og annan heil­brigð­is­búnað til Póllands.

Fjöldavernd

Evr­ópu­sam­bandið und­ir­býr nú reglu­gerð sem mun gefa öllum Úkra­ínu­mönnum sem flýja Úkraínu sér­staka fjölda­vernd þar sem þeir fá rétt­indi til að búa og starfa innan aðild­ar­ríkj­anna 27 í allt að þrjú ár. Þá hljóti þeir jafn­framt rétt­indi til fram­færslu­styrkja, hús­næð­is­að­stoðar, heil­brigð­is­þjón­ustu og mennt­unar barna. Jón Gunn­ars­son, dóms­mála­ráð­herra Íslands, ætl­ar að fylgja í fót­spor Evr­ópu­sam­bands­ins með því að virkja 44. grein út­lend­inga­laga, sem heim­il­ar fjölda­vernd flótta­manna frá til­tekn­um svæðum, að því er fram kom í sam­tali hans við mbl.is í vik­unni.

Þá ætla Banda­ríkin einnig að veita flótta­fólki frá Úkraínu sams­konar vernd til 18 mán­aða.