Þórólfur: Ekki senda okkur póst til að reyna að komast framar í röðina

„Ég biðla til fólks að láta vera að senda okkur pósta sem ætlað er að koma því fram­ar­lega í for­gangs­röð bólu­setn­inga,“ sagði Þórólfur Guðnason sótt­varna­læknir á upp­lýs­inga­fundi almanna­varna í dag. „Ef við yrðum við öllum þessum beiðnum myndi okkar við­kvæm­asta fólk fær­ast neðar í for­gangs­röð­ina.“

Fjórir greindust með veiruna inn­an­lands í gær og voru tveir þeirra í sótt­kví. Þórólfur sagði ánægju­legt að áfram væru að grein­ast til­tölu­lega fáir inn­an­lands og að flestir þeirra væru í sótt­kví við grein­ingu. „Enn erum við þó að greina ein­stak­linga utan sótt­kvíar sem hefur komið svo­lítið á óvart og segir okkur að veiran er enn þá úti í sam­fé­lag­inu og við þurfum að hafa það í huga.“

Tak­mörk­unum var aflétta að hluta inn­an­lands fyrir rúmri viku. Þórólfur sagði enn ekki tíma­bært að taka ákvörðun um frek­ari aflétt­ingar þar sem lengri tími þyrfti að líða til að sjá árangur af síð­ustu til­slök­unum. Núver­andi sam­komu­tak­mark­anir gilda til 17. febr­úar.

Í þess­ari viku fá tæp­lega 5.000 íbúar öldr­un­ar­heim­ila og fram­línu­starfs­menn sína seinni bólu­setn­ingu. Jafn­framt fá um 3.000 ein­stak­lingar í elstu ald­urs­hóp­unum sína fyrstu sprautu.

Færri skammtar tímabundið

Samkvæmt upp­færðri dreif­ing­ar­á­ætlun Pfizer munu færri skammtar ber­ast af bólu­efni fyr­ir­tæk­is­ins næstu vik­urnar en gert var ráð fyrir. Það helg­ast af tíma­bund­inni minnk­aðri fram­leiðslu­getu á meðan verið að er að end­ur­bæta fram­leiðslu­línur. Heild­ar­magn bólu­efnis í mars­lok verður þó óbreytt miðað við fyrri áætl­anir eða um 50 þús­und skammtar.

Þórólfur fór yfir for­gangs­röðun bólu­setn­inga og ítrek­aði að í for­gangi væru ann­ars vegar þeir sem eru í mestri áhættu að smit­ast af veirunni og hins vegar þeir sem eru eldri en 70 ára og lík­leg­astir til að fá alvar­legar afleið­ingar af sýk­ing­unni. Í þessum for­gangs­hópi eru sam­an­lagt um 40 þús­und manns.

Í mars­lok er áætlað að bólu­efni fyrir 30 þús­und manns verði komið til lands­ins. Því er ekki hægt að fara í aðra fram­gangs­hópa fyrr en að þeim tíma loknum.

Mögulega hraður vöxtur í afhendingu

„Þannig þýðir lítið að vera að krefja okkur um nákvæma tíma­setn­ingu á bólu­setn­ingu ann­arra for­gangs­hópa á þess­ari stundu,“ sagði Þórólfur. Tímara­mm­inn helgist af því hvenær og hversu mikið af bólu­efni kemur hingað til lands.

Fyrsti skammtur af Moderna-bólu­efn­inu er þegar kom­inn til lands­ins. Þá er von á mark­aðs­leyfi tveggja bólu­efna til við­bótar, frá AstraZeneca og Jansen, á næstu dögum eða vikum. Þá er að sögn Þórólfs hægt að von­ast til að bólu­setn­ingar geti gengið hraðar fyrir sig. Engar dreif­ing­ar­á­ætl­anir lyfja­fyr­ir­tækj­anna liggja enn fyrir eftir mars­mánuð.

Þórólfur á enn í við­ræðum við Pfizer um rann­sókn­ar­verk­efni hér á landi hvað bólu­setn­ingar og hjarð­ó­næmi varðar. Hann greindi frá því á fund­inum að hann hefði einnig nefnt sam­bæri­legt rann­sókn­ar­verk­efni við aðra lyfja­fram­leið­endur. Engar ákvarð­anir hafi þó verið teknar í þessum efnum. „Við vitum ekki hversu marga þarf að bólu­setja til að ná hjarð­ó­næmi,“ sagði Þórólfur. Talað sé um að bólu­setja þurfi um 60-70 pró­sent sam­fé­lags til að ná því. Hvenær það hlut­fall bólu­settra næst hér á landi er ómögu­legt að segja til um á þess­ari stundu.

Fáum ekki forgang út á fámennið

Spurður hvers vegna það taki svo langan tíma að fá bólu­efni fyrir svo fámenna þjóð minnti Þórólfur á að fámennið séu ekki rök fyrir því að við ættum að fá hlut­falls­lega meira en aðrir. Eftir því sem fleiri fyr­ir­tæki fá mark­aðs­leyfi fyrir sín bólu­efni er lík­legt að afhend­ing þeirra fari hratt vax­andi þó ekk­ert sé enn hægt að segja til um það með vissu.

Sigríður Dóra Magn­ús­dóttir, fram­kvæmda­stjóri lækn­inga hjá heilsu­gæslu höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins, var gestur fundar dags­ins og sagði að búið væri að gera sviðs­myndir um við­brögð við því ef miklar bólu­setn­ingar geta haf­ist á skömmum tíma. „Ef það kemur mikið bólu­efni á stuttum tíma þá munum við vera til­búin að koma því út,“ sagði hún en heilsu­gæslan ber ábyrgð á fram­kvæmd bólu­setn­inga. „Það kemur röðin á öllum – það verður eng­inn skil­inn út undan.“