Stjórn Bakarameistarans ekki rætt endurgreiðslu hlutabóta þrátt fyrir hagnað

Rekstur Bak­ara­meist­ar­ans hefur verið með ágætum und­an­farin ár. Í nýbirtum árs­reikn­ingi fyrir árið 2020 kemur fram að hagn­aður félags­ins á því ári nam rúmum 22 millj­ónum króna. Hagn­að­ur­inn lækkar milli ára, var tæpar 62 millj­ónir í fyrra. Kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn hafði tölu­verð áhrif á rekstur félags­ins, líkt og segir í skýrslu stjórnar, en þar segir einnig að félag­inu hafi þó ekki verið gert að loka fyrir starf­semi. Félagið hyggst greiða eig­endum sínum arð fyrir síð­asta rekstr­arár en það er ekki til­greint hve háar arð­greiðsl­urnar munu verða. Arð­greiðslur á árinu 2020 námu 15 millj­ónum króna fyrir rekstr­ar­árið á undan, sem er tölu­verð lækkun frá 2019 þegar arð­greiðsl­urnar, fyrir und­an­gengið rekstr­arár, námu 55 millj­ónum króna.

Þrátt fyrir að fyr­ir­tækið hafi staðið af sér þau skakka­föll sem fylgdu kór­ónu­veiru­far­aldr­inum nýtti fyr­ir­tækið sér hluta­bóta­leið stjórn­valda. Alls voru 46 starfs­menn settir á hluta­bóta­leið í mars og apríl í fyrra sam­kvæmt skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar. Ekki stendur til að end­ur­greiða það fjár­magn sem greitt var til starfs­manna fyr­ir­tæk­is­ins í formi hluta­bóta.

“Ég tel ekk­ert óeðli­legt við þessa hluta­bóta­leið sem við vorum að nýta, þannig er það. Ég tel að við séum bara með gott fyr­ir­tæki sem stendur við sínar skuld­bind­ingar,” segir Sigþór Sig­ur­jóns­son í sam­tali við Kjarnann en hann á 95 pró­sent hlut í fyr­ir­tæk­inu og er stjórn­ar­for­maður þess.

Spurður að því hvort til greina komi að end­ur­greiða hluta­bæt­urnar segir Sigþór það ekki hafa komið til tals. „Við höfum ekk­ert rætt það, það hefur ekk­ert komið upp. Ég held að það sé allt eðli­legt við það sem við erum að gera þarna,“ segir Sigþór.

Ekki ætlunin að stöndug fyrirtæki nýti úrræðið

Líkt og Kjarninn hefur fjallað um hafa fyr­ir­tæki sem standa traustum fótum og fóru klakk­laust í gegnum árið 2020 nýtt sér hluta­bóta­leið fyrir starfs­fólk sitt. Í áður­nefndri skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar var sér­stak­lega vikið að því að úrræðið væri hafi verið frekar opið þegar því var fyrst komið á. Skilyrði fyrir nýt­ingu hluta­bóta­leið­ar­innar voru hert þegar úrræðið var fram­lengt en þá var gerð rík­ari krafa um tekju­skerð­ingu fyr­ir­tækja auk þess sem girt var fyrir það að eig­endur fyr­ir­tækja sem nýttu leið­ina gætu greitt sér arð, lækkað hlutafé, greitt óum­samda kaupauka eða keypt eigin bréf til árs­ins 2023. [links]

Í skýrsl­unni segir einnig að nokkuð frjáls­ræði hafi verið á túlkun lag­anna. „Í hópi þeirra aðila sem hafa nýtt sér hluta­starfa­leið­ina eru fyr­ir­tæki og fyr­ir­tækja­sam­stæður sem búa að öfl­ugum rekstri og traustum efna­hag en ekki verður séð af lög­unum og lög­skýr­ing­ar­gögnum að slíkt hafi verið ætl­unin.“ Þar kom einnig fram að sum fyr­ir­tæki höfðu boðað end­ur­greiðslur á hluta­bótum. Í apríl síð­ast­liðnum höfðu 88 fyr­ir­tæki end­ur­greitt alls 380 millj­ónir króna sem greiddar höfðu verið í hluta­bætur.

Rík­is­end­ur­skoðun gaf út aðra skýrslu um vinnu­mark­aðsúr­ræði sem kom út í des­em­ber í fyrra en í henni kemur fram að nýt­ing hluta­bóta­leið­ar­innar hafi minnkað um 60 pró­sent milli maí og júní í fyrra eftir að skil­yrði fyrir nýt­ingu úrræð­is­ins voru hert. Í skýrsl­unni segir að sam­drátt­inn mátti að hluta til rekja til hert­ari reglna, að hluta til vegna nýs úrræðis um greiðslu launa á upp­sagn­ar­fresti og að hluta til vegna þess að atvinnu­lífið hafði, að ein­hverju marki, tekið við sér.

Í umfjöllun um úrræðið í síð­ari skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar kom meðal ann­ars fram að fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra hefði ekki úti­lokað að farið yrði fram á end­ur­greiðslu frá stönd­ugum fyr­ir­tækjum. Umræddur ráð­herra, Bjarni Bene­dikts­son, sagði í við­tali við Vísi í maí í fyrra að það væri eðli­legt að fyr­ir­tæki myndu greiða til baka þann stuðn­ing sem ríkið hefði veitt þeim þegar betur áraði. Hann sagði fyr­ir­tæki sem ekki þyrftu á slíkum stuðn­ingi að halda en nýttu hann samt „reka rýt­ing í sam­stöð­una“ sem stjórn­völd hefðu kallað eftir.