Settu 131 starfsmann á hlutabætur og greiða nú 100 milljónir í arð

Stjórn TK bíla, sem á og rekur Toyota í Kauptúni, leggur til að 100 millj­ónir króna verði greiddar í arð til hlut­hafa á árinu 2021 fyrir rekstr­ar­árið 2020 en félagið hagn­að­ist um 96,2 millj­ónir króna á því ári. Félagið er í jafnri eigu Úlfars Stein­dórs­sonar og Krist­jáns Þor­bergs­sonar í gegnum félög í þeirra eigu en Úlfar er stjórn­ar­for­maður félags­ins.

Við upp­haf kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins í fyrra fór 131 starfs­maður Toyota í Kauptúni í minnkað starfs­hlut­fall og þáði í kjöl­farið hluta­bætur frá Vinnu­mála­stofnun. Alls voru rúm­lega 26 millj­ónir greiddar í hluta­bætur til starfs­manna Toyota í Kauptúni í mars og apríl í fyrra, sam­kvæmt skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar um hluta­starfa­leið­ina sem kom út í maí í fyrra.

Í skýrslu stjórnar í árs­reikn­ingi félags­ins segir: „Áhrif af Covid-19 heims­far­aldri var mun minni á rekstur félags­ins en gera mátti ráð fyrir í upp­hafi far­ald­urs­ins, eins og sjá má af afkomu árs­ins. Í upp­hafi far­ald­urs­ins nýtti félagið að hluta þau úrræði stjórn­valda sem í boði voru, auk þess nýtti félagið að hluta fryst­ingu á afborg­unum lána í sex mán­uði. Sala nýrra bíla dróst saman á árinu, en um sum­arið varð aukn­ing á sölu not­aðra bíla og sú stað­reynd ásamt aðgerðum til að draga úr rekstr­ar­kostn­aði hefur skilað betri rekstr­ar­nið­ur­stöðu en árið áður.“

Greiðslur bárust starfsmönnum en ekki félaginu

Kjarninn sendi fyr­ir­spurn til Toyota í Kauptúni og spurði hvort komið hafi til tals að end­ur­greiða þær hluta­bætur sem starfs­fólk félags­ins þáði úr opin­berum sjóðum. Í skrif­legu svari frá Úlfari Stein­dórs­syni segir að í upp­hafi kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins hafi ríkt mikil óvissa um fram­vindu. „Fram­vinda sem snéri að því hvort að fyr­ir­tækjum þyrfti að loka að hluta eða öllu leyti.“

Hann segir rík­is­stjórn­ina hafa hvatt fyr­ir­tæki til að setja starfs­fólk á hluta­bóta­leið­ina til að við­halda ráðn­ing­ar­sam­bandi og að úrræðið hafi falið í sér að fólk var sett í hluta­starf í stað þess að vera sagt upp. Hjá Toyota í Kauptúni hafi hluti þess starfs­fólks sem lækk­aði í starfs­hlut­falli verið í 50 pró­sent starfi og hluti í 75 pró­sent starfi. [links]

„Tk bílar greiddu þessu fólki laun í sam­ræmi við það hlut­fall sem það mætti til vinnu. Þetta fólk fékk síðan bætur frá Atvinnu­leys­is­trygg­inga­sjóði að ákveðnu marki,“ segir Úlfar. Sjóð­ur­inn sé fjár­magn­aður með trygg­inga­gjaldi sem greiddur er af fyr­ir­tækjum. Samkvæmt Úlfari hafi félagið greitt vel á fjórða hund­rað millj­ónir í trygg­inga­gjald á síð­ustu fimm árum.

Úlfar segir að félagið geti ekki greitt til baka fjár­muni sem það aldrei fékk. „Að þessu sögðu, þá skil ég ekki hvernig við eigum að end­ur­greiða eitt­hvað sem að starfs­fólkið okkar fékk greitt frá Atvinnu­leys­is­trygg­inga­sjóði. Tk bílar fékk enga greiðslu til sín og varð að sjálf­sögðu af miklum tekjum þar sem að stór hluti starf­sem­innar er þjón­usta sem að felur í sér útselda vinnu.“

Um leið og létt var á sam­komu­tak­mörk­unum í maí fóru allir aftur í fullt starf og hafa verið síðan segir í svari Úlfars.

Nýting úrræðisins minnkaði með hertari skilyrðum

Líkt og Kjarninn hefur fjallað um segir í skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar að hluta­bóta­leiðin hafi verið frekar opið úrræði þegar það var sett á lagg­irnar. Skilyrði fyrir nýt­ingu úrræð­is­ins voru hert þegar úrræðið var fram­lengt og rík­ari krafa var gerð um tekju­skerð­ingu fyr­ir­tækja auk þess sem girt var fyrir það að vinnu­veit­endur gætu greitt sér arð, lækkað hlutafé, greitt óum­samda kaupauka eða keypt eigin bréf þangað til árið 2023.

Í síð­ari skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar sem kom út í des­em­ber kom fram að nýt­ing hluta­starfa­leið­ar­innar hafi minnkað um 60% á milli maí og júní eftir að skil­yrði fyrir nýt­ingu voru hert. Skýr­ing­una mátti að hluta til rekja til hert­ari reglna, að hluta til vegna nýs úrræðis um greiðslu launa á upp­sagn­ar­fresti og að hluta til vegna þess að hjólin fóru að snú­ast í atvinnu­líf­inu af aðeins meiri hraða.