Blikastaðaland á teikniborðinu með borgarlínuleið sem forsendu

Verk­efna­stofa Borg­ar­línu ætlar að kapp­kosta við að skil­grein­ing á legu Borg­ar­línu um Keldur, Keldna­holt og Blika­staða­land liggi fyrir næsta vor, ásamt frum­til­lögum að gatna­s­niðum. Þetta kemur fram í minn­is­blaði sem verk­efna­stofan sendi Mos­fellsbæ í októ­ber­mán­uði.

Mos­fells­bær hafði þá óskað eftir skýrum leið­bein­ingum frá verk­efna­stofu Borg­ar­línu, sem heyrir undir Vega­gerð­ina, um hvernig ætti að hanna þær götur sem Borg­ar­línan mun fara eftir í Blika­staða­landi, sem liggur á milli Graf­ar­vogs og Mos­fells­bæjar.

Meira en áratugur í að Borgarlína aki þarna um

Tilefnið að þess­ari beiðni Mos­fells­bæjar var yfir­stand­andi skipu­lags­vinna land­eig­enda sitt­hvoru megin við Korp­úlfs­staða­veg, en ekki er gert ráð fyrir því að Borg­ar­lína byrji að þjóna Mos­fell­ingum fyrr en undir lok þess tíma­bils sam­göngusátt­mála höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins sem upp­bygg­ing alls borg­ar­línu­kerf­is­ins á að taka, eða eftir árið 2030.

Þrátt fyrir að langt sé í að fram­kvæmdir við þessa sjöttu og síð­ustu lotu Borg­ar­línu hefj­ist er nán­ari grein­ing á akst­ur­leið Borg­ar­línu um Blika­staða­land, Keldna­holt og Keldur sam­kvæmt minn­is­blað­inu þó komin á dag­skrá í tengslum við þessa skipu­lags­vinnu í Mos­fellsbæ og athug­anir Betri sam­gangna ohf. á þróun Keldna­lands­ins.

„Í dag eru þetta óbyggð svæði og þó svo að dregnar hafa verið fram ákveðnar tengi­brautir má búast við að lega þeirra kunni að taka ein­hverjum breyt­ingum þegar skipu­lags­vinna og hönnun byggðar fer af stað. Það þarf einkum að huga að útfærslum sem hafa jákvæð­ust áhrif á akst­urs­tíma Borg­ar­lín­unnar til Mos­fells­bæjar þar sem við­bót­ar­stopp með nýrri byggð munu lengja ferða­tím­ann,“ segir í minn­is­blað­inu frá verk­efna­stof­unni.

Þar segir einnig að mik­il­vægt sé að góð sam­vinna verði um þetta á milli allra aðila, verk­efna­stofu Borg­ar­línu, land­eig­anda og svo sveit­ar­fé­lag­anna sem fara með skipu­lags­valdið. Sér­stakur verk­efna­stjóri verður skip­aður á verk­efna­stofu Borg­ar­línu sem á að kapp­kosta við að tryggja góða sam­ræm­ingu á milli ólíkra skipu­lags­reita og á milli sveit­ar­fé­laga.

Fari bak við Korputorgið

Í minn­is­blað­inu til Mos­fells­bæjar er ann­ars vísað til þeirrar vinnu sem fór fram fyrir nokkrum árum á vett­vangi sveit­ar­fé­lag­anna á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, varð­andi grein­ingu á bestu legu Borg­ar­línu.

Þar er lega borg­ar­línu­leið­ar­innar sem tengja mun Reykja­vík og Mos­fellsbæ teiknuð upp í gegnum Keldur, Keldna­holtið og svo sem leið liggur um veg­inn sem er við bak­hlið iðn­aðar- og versl­un­ar­kjarn­ans Korpu­torgs.

Þaðan er svo stefnan sett á beina línu yfir Blika­staða­landið og inn í núver­andi þétt­býli Mos­fells­bæjar í grennd við Lága­fells­laug, en gert er ráð fyrir borg­ar­línu­stöð þar í þeim áætl­unum sem þegar hafa verið settar fram um þessa lotu Borg­ar­lín­unnar.

Skipulagning landsins í fullum gangi

Blika­staða­landið skipt­ist í tvennt og eru þró­un­ar­að­ilar beggja vegna Korp­úlfs­staða­vegar að vinna að hug­myndum sínum um upp­bygg­ingu atvinnu­hús­næð­iskjarna ann­ars vegar og íbúða­byggðar hins­vegar, í sam­vinnu við bæj­ar­yf­ir­völd í Mos­fellsbæ.

Sá hluti lands­ins sem liggur vestan Korp­úlfs­staða­vegar er í eigu fast­eigna­fé­lags­ins Reita, sem ætlar sér að byggja upp atvinnu­kjarna á svæð­inu og hefur kynnt skipu­lags­hug­myndir sínar á sér­stökum vef.

Gula brota­línan sýnir hér mögu­lega legu Borg­ar­línu­leiðar um land Blika­staða. Skyggða svæðið á mynd­inni markar svæðið þar sem Reitir eru að skipu­leggja.

Mynd: Arkís

Þar er því lýst hvernig Borg­ar­línan komi til með að marka miðju atvinnu­hverf­is­ins og í skipu­lags­til­lögu, sem unnin var af Arkís, er gert ráð fyrir því að aðal­gatan í þessu nýja atvinnu­hverfi verði ein­ungis ætluð undir umferð borg­ar­línu­vagna og svo gang­andi og hjólandi, á meðan að bíla­um­ferð verði ýtt út í jaðar hverf­is­ins.

Hinn helm­ingur lands­ins er svo í eigu fast­eigna­þró­un­ar­fé­lags sem heitir Landey, en það félag ætlar sér að skipu­leggja íbúða­byggð á 95 hekt­ara svæði sem liggur nær Mos­fellsbæ.

Fjallað var um áform félags­ins í bæj­ar­blað­inu Mos­fell­ingi í fyrra og sagði frá því þar að full­trúar Land­eyjar hefðu kynnt fyrstu hug­myndir sínar fyrir bæj­ar­full­trúum og óskað eftir því að hefja í sam­ein­ingu vinnu með sveit­ar­fé­lag­inu að þró­unar-, skipu­lags og upp­bygg­ing­ar­vinnu.

Í beiðni frá fast­eigna­þró­un­ar­fé­lag­inu sem tekin var fyrir í bæj­ar­ráði á snemm­sum­ars í fyrra sagði að mikil tæki­færi fælust í upp­bygg­ingu „mann­vænnar og sjálf­bærrar byggðar á Blika­staða­landi sem yrði í takti við inn­leið­ingu á borg­ar­línu á höf­uð­borg­ar­svæð­inu.“

Í Mos­fell­ingi var haft eftir bæj­ar­stjór­anum Haraldi Sverris­syni að Borg­ar­lína væri for­senda fyrir byggð­inni í Blika­staða­land­inu. „Þetta er auð­vitað lang­tíma­verk­efni og upp­bygg­ingin myndi eiga sér stað næsta ald­ar­fjórð­ung­inn og þá í takti við upp­bygg­ingu Borg­ar­línu sem er í raun for­senda fyrir bæði byggð­inni og því að Borg­ar­lína liggi að miðbæ Mos­fells­bæjar,“ sagði bæj­ar­stjór­inn.

Verðmætt land sem rataði úr hlutaeigu ríkisins fyrir slikk

Saga Blika­staða­lands­ins er um margt áhuga­verð. Það var í eigu Íslenskra aðal­verk­taka (ÍAV) fram til árs­ins 2008 er það var selt á heila 11,8 millj­arða króna, til félags sem síðar fór á haus­inn með þeim afleið­ingum að landið rataði í eigu Arion banka.

Einungis fimm árum áður en ÍAV seldi landið, eða árið 2003, höfðu helstu stjórn­endur ÍAV keypt 40 pró­sent hlut íslenska rík­is­ins í ÍAV á ein­ungis tæpa tvo millj­arða króna.

Eigendur ÍAV greiddu rík­inu þannig ein­ungis einn sjötta hluta af sölu­verði einnar af helstu eignum fyr­ir­tæk­is­ins þegar þeir keyptu um 40 pró­sent hlut í því fimm árum áður. Morg­un­blaðið sagði frá þessu árið 2009.

Í dóms­máli sem var höfðað vegna útboðs rík­is­ins vegna sölu ÍAV, sem fór alla leið upp í Hæsta­rétt þar sem einka­væð­ing­ar­ferli félags­ins var dæmt ólög­mætt, sök­uðu stefn­endur eig­endur ÍAV um að hafa vís­vit­andi van­metið virði Blika­staða­lands­ins.

Samkvæmt því sem kemur fram í frétt Morg­un­blaðs­ins létu eig­endur ÍAV end­ur­meta Blika­staða­landið eftir að þeir keyptu hlut rík­is­ins og var það þá metið á um þrjá millj­arða króna. Í kjöl­farið greiddu nýju eig­end­urnir sér 2,3 millj­arða króna í upp­safn­aðan arð. Sú arð­greiðsla var þannig hærri en upp­hæðin sem þeir greiddu fyrir allan hlut rík­is­ins ári áður.