Sýn vill tilnefnt almannaþjónustuhlutverk og fá styrki úr ríkissjóði til að sinna því

Aug­lýs­inga­tekjur fjöl­miðla- og fjar­skipta­fé­lags­ins Sýnar hafa dreg­ist saman um 212 millj­ónir króna á fyrstu níu mán­uðum árs­ins, vaxta­ber­andi skuldir þess hafa hækkað um 401 milljón króna vegna veik­ingu krón­unnar og skuld­bind­ingar við erlenda birgja – einkum vegna efn­is­kaupa – hafa lækkað um 260 millj­ónir króna. Þá hafa reiki­tekjur félags­ins fallið um 235 millj­ónir króna, sem er um 60 pró­sent sam­dráttur miðað við sama tíma­bil í fyrra.Samtals metur Sýn því nei­kvæð áhrif heims­far­ald­urs­ins á rekstur sinn á 1,1 millj­arð króna.

Þetta kemur fram í umsögn sem Páll Ásgríms­son, sem situr í fram­kvæmda­stjórn Sýnar, hefur skilað inn um fjár­laga­frum­varpið fyrir hönd Sýnar.

Þar segir einnig að Sýn sé nú þegar að reka fjöl­miðla í almanna­þjón­ustu án þess að fá sér­stak­lega greitt fyrir það úr rík­is­sjóði líkt og RÚV fær. Ef það eigi að auka rík­is­stuðn­ing til fjöl­mið­ils sem rekin sé í almanna­þágu geti sú fjár­veit­ing allt eins runnið til fjöl­miðla sem reknir eru af Sýn.

Sýn, sem var upp­haf­lega fjar­skipta­fé­lag, keypti ýmsa fjöl­miðla af félag­inu 365 miðlum í lok árs­ins 2017. Um er að ræða ljós­vaka­miðla á borð við Stöð 2, Bylgj­una og tengdar útvarps­­­stöðvar og frétta­vef­inn Vísi. Félagið tap­aði alls 402 millj­ónum króna á fyrstu níu mán­uðum árs­ins og hefur tapað alls 2,1 millj­arði króna frá upp­hafi síð­asta árs.

Svar við umsögn RÚV

Ástæða þess að Sýn skil­aði inn umsögn er sú að Stefán Eiríks­son, útvarps­stjóri RÚV, gerði slíkt hið sama fyrir skemmstu. Þar kom fram að aug­lýs­inga­tekjur RÚV verði um 300 millj­ónum króna lægri á árinu 2020 en áætlað var, beinn auk­inn kostn­aður fyr­ir­tæk­is­ins vegna hlut­verks RÚV í COVID-19 far­aldr­inum væri hátt í 80 millj­ónir króna og geng­is­lækkun og aðrir liðir hafi hækkað fjár­magnsliði fyr­ir­tæk­is­ins um 90 millj­ónir króna.

Rekstr­ar­nið­ur­staða RÚV verði því 470 millj­ónum krónum verri í ár en stefnt var að.

Staðan á næsta ári, 2021, verður mun alvar­legri að sögn Stef­áns. Líkt og Kjarn­inn greindi frá í byrjun októ­ber er gert ráð fyrir því í fjár­laga­frum­varp­inu að fram­lög til RÚV úr rík­is­sjóði verði lækkuð um 310 millj­ónir króna milli ára og verði rúm­lega 4,5 millj­arðar króna. Þau voru rúm­lega 4,8 millj­arðar króna á yfir­stand­andi ári.

[adspot]Heild­­ar­fjár­­heim­ild til fjöl­miðla, sem fjár­mögnuð er með að mestu með inn­heimtu útvarps­gjalds, er áætluð fimm millj­­arðar króna. Það þýðir að 484 millj­­ónir króna munu fara í eitt­hvað annað RÚV. Þar af fara 92 millj­­ónir króna í rekstur Fjöl­miðla­­nefndar en það sem út af stend­­ur, 392 millj­­ónir króna, er ætl­­aður stuðn­­ingur við einka­rekna fjöl­miðla.

Stefán sagði í umsögn­inni að nettó áhrif af fram­an­greindri lækkun útvarps­gjalds­ins væru mun meiri en 310 millj­ónir króna í ljósi þess að RÚV líkt og aðrir standi frammi fyrir verð­lags­hækk­unum á næsta ári í sínum rekstri, þar á meðal vegna nýrra kjara­samn­inga. Því séu raunn­á­hrifin um 400 millj­ónir króna. Stefán sagði auk þess að áfram sé gert ráð fyrir veru­legum sam­drætti í aug­lýs­inga­tekjum á næsta ári. „Árið 2021 mun því í heild vanta yfir 600 m. kr. í fjár­mögnun RÚV,“ skrif­aði Stefán í umsögn sína.

Þessu þyrfti að mæta með „breyt­ingum og sam­drætti í dag­skrár­gerð og frétta­þjón­ustu RÚV.“

Segjast reka fjölmiðla í almannaþágu

Í umsögn Sýnar segir að fyr­ir­tækið hafi mætt sínum sam­drætti með marg­vís­legum hag­ræð­ing­ar­að­gerðum sem hafi skert sam­keppn­is­stöðu þess gagn­vart RÚV.

Í heims­far­aldr­inum hafi að mati Sýnar komið í ljós hversu mik­il­vægir fjöl­miðlar félags­ins væru í sam­fé­lag­inu og ekki síður hlut­verk þeirra í almanna­vörnum þegar kæmi að miðlun upp­lýs­inga til lands­manna. “Þrátt fyrir breyttar aðstæður hafa fjöl­miðlar Sýnar haldið úti öfl­ugri frétta­þjón­ustu í sjón­varpi, útvarpi og á vefnum[...]Ekki er ofmælt að frétta­stofa Stöðvar 2, Vísis og Bylgj­unnar gegni ein­stæðu hlut­verki sem óháð og ókeypis frétta­veita á fjöl­miðlum sem þorri almenn­ings notar frá degi til dags. Einnig er sér­stök áhersla lögð á fram­leiðslu inn­lends dag­skrár­efnis, sem sýnt er á miðlum félags­ins, sem og gæða barna­efni. Þessu til við­bótar skal bent á að Sýn rekur eina lands­dekk­andi sjón­varps­dreifi­kerfi lands­ins og ann­ast sjón­varps­dreif­ingu m.a. fyrir RÚV. Með vísan til fram­an­greinds má færa fyrir því rök að Sýn reki nú þegar fjöl­miðil í almanna­þágu, þrátt fyrir að lögin um Rík­is­út­varpið byggi á að ein­ungis einn slíkur mið­ill sé rekin hér á landi.“

Vísa til fordæmis í Noregi

Þar sem sú upp­hæð sem fjár­lög ætla til stuðn­ing einka­rek­inna fjöl­miðla, alls 392 millj­ónir króna, sé fjarri því nægj­an­leg til að dekka tekju­tap þeirra vegna COVID-19 sé eðli­legt að fjár­fram­lög til RÚV skerð­ist líka. „Með vísan til þessa er með öllu óverj­andi ef RÚV verði bættur allur skað­inn eins og farið er á leit í umsögn RÚV enda myndi slík aðgerð ein­ungis auka á þá sam­keppn­is­röskun sem þegar leiðiraf tæp­lega 5 millj­arða árlegri með­gjöf frá rík­inu og um 2ja millj­arða aug­lýs­inga­tekna sem stofn­unin aflar sér ár hvert[...]í þessu sam­hengi skal bent á, að ef nið­ur­staðan verður sú að auka rík­is­stuðn­ing til fjöl­mið­ils sem rekin er í almanna­þágu getur sú fjár­veit­ing allt eins runnið til fjöl­miðla sem reknir eru af Sýn hf. í Noregi hefur TV 2 til að mynda verið útnefnt sem fjöl­mið­ill starf­andi í almanna­þágu. Á þeim grund­velli fær TV 2 rík­is­styrk, sem tal­inn er sam­ræm­ast rík­is­styrkja­reglum á Evrópska efna­hags­svæð­inu.“

[links]Í umsögn Sýnar segir ljóst að frétta­stofa Stöðvar 2, Bylgj­unnar og Vísis, haldi úti þjón­ustu sem sé sam­bæri­leg þeirri frétta­þjón­ustu sem TV2 ann­ast í Noregi og fær rík­is­stuðn­ing fyrir. „Á það einkum við frétta­þjón­ustu Stöðvar 2 og Bylgj­unnar, sem stuðlar að fjöl­breytni og fjöl­ræði í frétta­flutn­ingi á ljós­vaka­miðlum. Án hennar væri ein­göngu frétta­stofa RÚV starf­andi á ljós­vaka­miðli, sem væri afleitt fyrir lýð­ræð­is­lega umræðu og nauð­syn­legt aðhald fjöl­miðla. Virðist ekk­ert því til fyr­ir­stöðu að íslenska ríkið til­nefni Sýn með almanna­þjón­ustu­hlut­verk og geri í fram­hald­inu samn­ing við fyr­ir­tækið hlið­stæðan þeim sem gerður hefur verið við TV2 í Noregi. Myndi slíkur samn­ingur, að upp­fylltum til­teknum skil­yrðum, falla undir hópund­an­þágu SGEI ákvörð­unnar með sama hætti og í Noregi.“