Ný rannsókn bendir til að örvunarskammtur fyrir Janssen-þega sé óþarfur

Einn skammtur af bólu­efni Janssen veitir mikla vörn gagn­vart alvar­legum veik­indum og dauða af völdum Delta og Beta afbrigðum kór­ónu­veirunnar, gögn úr nýrri klínískri rann­sókn sem fram­kvæmd var í Suður-Afríku benda til þess. Hún er fyrsta stóra klíníska lyfja­rann­sóknin sem kannar virkni bólu­efnis Janssen gegn Delta-afbrigð­inu. Frá þessu er greint á vef New York Times en taka ber fram að gögn rann­sókn­ar­innar hafa ekki enn verið rit­rýnd og þau hafa enn ekki birst í vís­inda­ritum. Vest­an­hafs er talað um bólu­efni Janssen sem Johnson & Johnson.

Um það bil hálf milljón heil­brigð­is­starfs­manna í Suður-Afríku tók þátt í rann­sókn­inni, sem eru í miklum áhættu­hópi gagn­vart því að smit­ast af COVID-19. Einn skammtur af bólu­efn­inu er sagður veita 95 vörn gegn dauða af völdum Delta-afbrigð­is­ins og 71 pró­sent vörn gegn spít­ala­inn­lögnum. Virkni bólu­efn­is­ins gegn Beta-afbrigð­inu var aðeins lak­ari, en það afbrigði er talið eiga auð­veld­ara með að leika á ónæm­is­kerfið. Í þeim til­fellum þegar þátt­tak­endur í rann­sókn­inni smit­uð­ust þá fengu um 96 pró­sent þeirra væg ein­kenni. Hluti þeirra þátt­tak­enda í rann­sókn­inni sem smit­uð­ust af COVID-19 og glímdu við mjög alvar­leg veik­indi eða dóu af völdum veirunnar var innan við 0,05 pró­sent.

„Að okkar mati er bólu­efnið að gera það sem það var hannað til að gera, koma í veg fyrir að fólk legg­ist inn á spít­ala og að koma í veg fyrir að það fari í önd­un­ar­vél og lát­ist,“ segir lækn­ir­inn Linda-Gail Bekker í umfjöllun New York Times, en hún er meðal þeirra sem stýrir rann­sókn­inni. Hún segir nið­ur­stöð­urnar benda til þess að fólk sem hafi fengið einn skammt af bólu­efni Jansen þurfi ekki örv­un­ar­skammt.

Þessi rann­sókn ætti því að hljóma vel í eyrum þeirra millj­óna sem fengið hafa bólu­efni frá Janseen, sér­stak­lega í ljósi þess að fyrri rann­sóknir sem fram­kvæmdar voru á til­rauna­stofum bentu til þess að þau sem fengu bólu­efnið gætu verið ber­skjald­aðri gagn­vart Delta-afbrigð­inu en þau sem fengu önnur bólu­efni sem gefin eru í tveimur skömmtum.

Engar vísindarannsóknir birtar um örvun bólusetningar

Ísland er í hópi þeirra landa sem hafa ákveðið að gefa full­bólu­settum örv­un­ar­skammta, ásamt meðal ann­ars Ísrael, Sam­ein­uðu arab­ísku fursta­dæm­unum og Þýska­landi. Hér á landi hafa rúm­lega 53 þús­und fengið bólu­efni Janssen og nú þegar hefur fólki í þeim hópi verið gef­inn örv­un­ar­skammtur.

Í skrif­legu svari við fyr­ir­spurn Kjarnans frá því í síð­ustu viku sagði Kamilla Jós­efs­dóttir, stað­geng­ill sótt­varna­læknis, að „engar vís­inda­rann­sóknir“ hefðu verið birtar um örvun Janssen-bólu­setn­ingar en rök fyrir ákvörð­un­inni kæmu fram í minn­is­blaði. Rökin eru þau að vörn eftir einn skammt af bólu­efni Janssen sé svipuð og vörn eftir einn skammt af öðrum bólu­efnum. „En Janssen er með mark­aðs­leyfi sem eins skammts bólu­efni og var því notað þannig.“ [links]

Kamilla benti á í svari sýnu að „mjög litlar upp­lýs­ingar“ liggi fyrir um virkni Janssen-bólu­efnis gegn delta-afbrigði veirunnar sem nú hefur náð yfir­hönd­inni hér eins og víðar. Hins vegar liggi fyrir upp­lýs­ingar „um ágæta virkni bólu­efnis Pfizer/BioNTech gegn þessu afbrigði“.

Þegar minn­is­blaðið var skrifað, þar sem mælt var með örvun Janssen bólu­setn­ingar höfðu um 40 pró­sent bólu­settra sem greinst höfðu með veiruna verið bólu­settir með Janssen. „Það ber þó að túlka með varúð,“ skrifar Kamilla. „Ald­urs­hópur sá sem nú er mest áber­andi hvað smit varðar, 18-49 ára, var að miklu leyti bólu­settur með Janssen, um 36%, en 21% af öllum bólu­settum fengu Janssen.“