Heimild verði til að skikka alla frá áhættulöndum í sóttvarnahús

„Við erum öll að von­ast til þess að end­ur­heimta venju­legt líf sem fyrst,“ sagði Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra við upp­haf blaða­manna­fundar rík­is­stjórn­ar­innar í Hörpu í dag. Hann sagði það mikil von­brigði að afar fámennur hópur geti valdið jafn­mik­illi röskun á sam­fé­lag­inu og raun ber vitni. „Við teljum því nauð­syn­legt að bregð­ast við.“

Við­brögðin, sem Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra kynnti, fel­ast m.a. í því að seinka inn­leið­ingu lita­kóð­un­ar­kerfis við landa­mærin um mánuð eða til 1. júní. Þá er stefnt að því að um 65 pró­sent full­orð­inna lands­manna verði komin með að minnsta kosti fyrri sprautu bólu­efnis. Á stuttri glæru­kynn­ingu sem Katrín hélt kom fram að öllum tak­mörk­unum inn­an­lands verður aflétt þegar búið verður að verja stærsta hluta full­orð­inna með að minnsta kosti fyrri skammti af bólu­efni. Ekki kom fram hvaða fjölda er þar miðað við.

[links]Katrín nefndi í erindi sínu að mjög erfitt væri að tryggja alfarið að veiran leki ekki yfir landa­mærin. Í raun hefðu aðgerðir á landa­mærum verið hertar frá því að þær voru fyrst settar í ágúst og þær væru skil­virkar og góðar. Katrín sagði eðli­legt, eftir það sem gerst hefur und­an­farna daga, að kallað sé eftir því að varnir séu treystar á landa­mærum. Á meðan við værum að ná ákveðnum mark­miðum í bólu­setn­ingum væri mik­il­vægt að herða tak­mark­anir á landa­mærum.

Við upp­sveiflu í far­aldr­inum nú verði brugð­ist með laga­frum­vörpum sem ann­ars vegar heim­ila sótt­varna­lækni tíma­bundið að skikka alla sem eru að koma frá löndum þar sem nýgengi smita er meira en þús­und á hverja 100 þús­und íbúa í sótt­varn­ar­hús. Engar und­an­þágur verði veittar frá því. Sömu­leiðis verði dvöl í sótt­varna­húsi meg­in­reglan fyrir þá sem eru að koma frá löndum þar sem nýgengið er 750-1000 á hverja 100 þús­und íbúa, en geti við­kom­andi sýnt fram á við­un­andi aðstæður til að dvelja á meðan á sótt­kví stendur, sé hægt að veita und­an­þágu frá dvöl í sótt­varna­húsi.

Þá mun dóms­mála­ráð­herra, sam­kvæmt frum­varpi, fá heim­ild til að banna ónauð­syn­legar ferðir hingað til lands frá löndum þar sem nýgengi smita er umfram 1000 á hverja 100 þús­und íbúa. Með þessu tvennu, skyldu­dvöl í sótt­varna­húsi ann­ars vegar og bann við ónauð­syn­legum ferðum hins vegar, von­ast Katrín til að betur sé hægt að ná utan um stöð­una heldur en ef ein­ungis væri not­ast við sótt­varna­hús.

Sagði Katrín að sam­hliða bólu­setn­ingum verði hægt að breyta fyr­ir­komu­lag­inu hægt og bít­andi með útgáfu viku­legs áhættu­mats. Inn­leið­ingu lita­kóð­un­ar­kerfis á landa­mær­unum, sem átti að vera grunn­ur­inn að ákveð­inni aflétt­ingu reglna á landa­mærum, verður hins vegar frestað um mánuð.

Áfram er fyr­ir­hugað að byggja á lita­kóð­un­ar­kerfi ESB en einnig að gefa út íslenskt, svæð­is­bundið áhættu­mat frá og með 7. maí. Óbreyttar reglur munu hins vegar gilda á landa­mær­unum, um öll lönd, til 1. júní en áfram munu þeir sem eru bólu­settir eða hafa fengið COVID sæta einni skimun.

Katrín sagði fulla sam­stöðu um aðgerð­irnar innan rík­is­stjórn­ar­innar og vænti þess að laga­frum­vörp­unum yrði dreift á Alþingi þegar í kvöld. Með þessu væri verið að stíga var­færin skref, „ann­ars vegar að herða á landa­mær­unum tíma­bundið á meðan við komumst fyrir vind í bólu­setn­ingum og hins vegar með raun­hæfa áætlun um það hvernig við getum stigið skref inn í eðli­legt sam­fé­lag“.

Hér má lesa til­kynn­ingu stjórn­valda um hinar hertu aðgerðir á landa­mærum.