Samráðherrar ósáttir vegna stuðnings Gunnars Braga við Rússaaðgerðir

Sam­ráð­herrar Gunnars Braga Sveins­son utan­rík­is­ráð­herra eru ósáttir með hversu afdrátt­ar­lausar yfir­lýs­ingar hans hafa verið um áfram­hald­andi þátt­töku Íslands í refsi­að­gerðum gegn Rússum vegna inn­rásar þeirra á Krím­skaga, en Gunnar Bragi sagði í við­tali við DV fyrir helgi að sá stuðn­ingur hafi þegar verið end­ur­nýj­aður. Í Frétta­blað­inu í dag segir að bæði Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son for­sæt­is­ráð­herra og Bjarni Bene­dikts­son, efna­hags- og fjár­mála­ráð­herra, vilji fara sér hægt í yfir­lýs­ingar um afstöðu Íslands gagn­vart áfram­hald­andi banni.

Ráð­herrar í rík­is­stjórn­inni eru einnig ósáttir vegna þess að íslensk stjórn­völd hafi ekki tekið neina form­lega ákvörðun um að fram­lengja stuðn­ing sinn við við­skipta­þving­an­irnar og þurfi ekki að gera það fyrr en í jan­úar. Auk þess er for­sæt­is­ráðu­neytið að láta vinna fyrir sig skýrslu um þessar mundir um við­skipta­sögu Íslend­inga og Rússa og áhrif við­skipta­banns­ins á íslenskt efna­hags­líf.

Samtök fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi (SFS) hafa mjög látið heyra í sér vegna ákvörð­un­ar­innar á und­an­förnum dögum. Í gær birt­ust greinar eftir Kolbein Árnason, fram­kvæmda­stjóra SFS, og Hauk Þór Hauksson, aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóra þeirra, í Morg­un­blað­inu ann­ars vegar og Frétta­blað­inu hins vegar, þar sem afstaðan var gagn­rýnd og sagt að stuðn­ingur Íslands í aðgerð­unum væri ein­ungis tákn­rænn. Undir væru hins vegar tug­millj­arða mark­aðir með upp­sjáv­ar­fisk. Kolbeinn end­ur­tók þessa afstöðu í beinni útsend­ingu í fréttum Stöðvar 2 í gær.

Getum ekki látið prinsippafstöðu víkja fyrir stundarhagsmunum

Gunnar Bragi Sveins­son sagði í við­tali við DV fyrir helgi að við­skipta­bannið sem Rússar settu á vörur frá Íslandi hafi verið erf­ið­asta mál sem hann hafi tek­ist á við í emb­ætti. Hann sagð­ist einnig hafa saknað þess að skynja ekki meiri stuðn­ing við mik­il­vægi þeirra sjón­ar­miða sem Íslend­ingar hefðu lagt upp með í mál­inu. „Auðvitað eru miklir hags­munir undir á Íslandi. Þetta kemur illa við ákveðin byggð­ar­lög að ein­hverju leyti en er samt ekki jafn slæmt og hags­muna­að­ilar í sjáv­ar­út­vegi vildu meina í upp­hafi. Það er bara þannig að við getum ekki látið prinsippaf­stöðu víkja fyrir stund­ar­hags­munum, þó þeir séu verð­miklir. Við erum smá­ríki og leggjum okkar upp úr því að alþjóð­legir sátt­málar og samn­ingar haldi."

Útgerð­ar­menn héldu því fram síð­asta sumar að tjón Íslands vegna ákvörð­un­ar­innar yrði gríð­ar­legt og mik­ill þrýst­ingur skap­að­ist, bæði póli­tískt og úr við­skipta­líf­inu, um að taka við­skipta­lega hags­muni íslenskra sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja fram yfir þann mál­stað sem Ísland var að sýna samtöðu í mál­inu.

Gunnar Bragi brást við hart við slíkum mál­flutn­ingi og í við­tali við Sprengisand í ágúst sagði hann það óheið­ar­legt hvernig sumir útgerð­ar­menn hafa talað um ákvörðun Íslands um að styðja við­skipta­þving­anir gegn Rússum. Ef menn taki eig­in­hags­muni fram yfir heild­ar­hags­muni þá velti hann því óneit­an­lega fyrir sér hvort þeir séu bestu menn­irnir til að fara með auð­lind­ina.

Aldrei upplifað annan eins þrýsting

Gunnar Bragi segir í við­tal­inu við DV að hann hafi aldrei upp­lifað neitt í lík­ingu við þann þrýst­ing sem hann var beittur í mál­inu. „Það er óhætt að segja að þrýst­ing­ur­inn sé af ýmsum toga og úr ýmsum áttum. En það hafa engin rök verið færð fram þannig að ástæða sé til að breyta þessu. Þetta hefur verið mjög þungt og ég hef fundið að það voru alltof margir í sam­fé­lag­inu sem eru reiðu­búnir til að taka til fót­anna þegar svona þrýst­ingur mynd­ast. En þá verður maður sjálfur að setj­ast niður og hugsa hvað er rétt og hvað er rangt, hvað er eðli­legt og hvað er óeðli­legt.[...]Þetta er umdeilt innan flokks­ins[Fram­sókn­ar­flokks­ins)[...]Það eru vissu­lega aðilar innan flokks­ins sem hafa ekki verið hrifnir af þessu. Þeir hafa sín rök, þó ég sé ekki sam­mála þeim."