Ungverjar bestir í almenningssamgöngum

Í Ung­verja­landi voru þriðj­ungur allra ferða með far­ar­tækjum farnar í almenn­ings­sam­göngum og fjölda­sam­göngum árið 2014. Flestar almenn­ings­sam­göngu­ferð­anna voru farnar með stræt­is­vögnum, rútum eða spor­vögnum eða um 22,6 pró­sent. Hlutfall lengri lesta­ferða var 9,9 pró­sent.

Þetta kemur fram í gögnum hag­stofu Evr­ópu­sam­bands­ins þar sem sam­göngu­máta í Evr­ópu­ríkjum hefur verið skipt upp í þrjá flokka: ferðir með einka­bíl, ferðir með lestum og ferðir með almenn­ings­vögnum.

Noregur og Portúgal reka lest­ina þegar kemur að hlut­falli almenn­ings­sam­gangna milli landa. Aðeins 10,3 pró­sent allra ferða með far­ar­tækjum voru farnar með almenn­ings­sam­göngum í Noregi og Portúgal árið 2014. Lang flestar ferðir voru farnar í einka­bíl, eða 89,8 pró­sent.

Ísland í þriðja neðsta sæti á undan Noregi og Portúgal. Hér á landi voru 88,6 pró­sent allra ferða með far­ar­tækjum farnar í einka­bíl árið 2014. Restin af ferð­unum, eða 11,4 pró­sent, voru farnar með stræt­is­vögnum eða rútum enda eru hér engar lestir eða spor­vagnar.

Ísland er þess vegna nokkuð langt á eftir með­al­tali Evr­ópu­sam­bands­ríkj­anna 28 þegar kemur að hlut­falli almenn­ings­sam­gangna. Það er 16,7 þvert á öll aðild­ar­ríki ESB og skipt­ist það nokkurn veg­inn jafnt milli lesta­ferða og ferða í almenn­ings­vögnum.

Hér að neðan má sjá hlut­fall ferða í hverju landi fyrir sig í öllum Evr­ópu­löndum. Þar með talin eru Ísland, Noregur, Sviss og Makedónía, sem ekki eiga aðild að ESB. Sam­göngur í Liechtenstein, sem á heldur ekki aðild að ESB, eru taldar með Aust­ur­ríki enda rekur aust­ur­ríska lesta­þjón­ustan lest­ar­kerfið í Liechtenstein.

[box]

Borgir leika lykilhlutverk

Borgar- og bæj­ar­yf­ir­völd á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hafa kynnt til­lögur um breyt­ingar á svæð­is­skipu­lagi sveit­ar­fé­lag­anna þar sem taka á frá rými fyrir öfl­ugri og skil­virk­ari almenn­ings­sam­göngur. Verk­efnið gengur undir heit­inu Borg­ar­lína. Borg­ar­lín­unni er ætlað að verða þunga­miðja sam­gangna á höf­uð­borg­ar­svæð­inu á næstu ára­tugum.

Í aðgerða­á­ætlun Evr­ópu­sam­bands­ins í lofts­lags­málum eru sam­göngur sá geiri sem talið er að hægt sé að minnka hvað mest og hvað hrað­ast. Útstreymi gróð­ur­húsa­loft­teg­unda vegna sam­gangna í ESB er tæp­lega fjórð­ungur alls útstreymis frá álf­unni. Bíla­um­ferð ber lang­mesta ábyrgð útstreymi í þessum flokki, eða ríf­lega 70 pró­sent.

Þessar tölur eru sam­bæri­legar við Ísland þar sem um fimmt­ungur útblást­urs­ins verður til við sam­göngur og nær allt útstreymið verður til í vega­sam­göngum.

Meðal til­lagna ESB er að hámarka nýtni staf­rænnar tækni til þess að draga úr mengun í sam­göngum, auk þess að hraða þróun vist­vænna orku­gjafa í sam­göngum. Mark­miðið verði að útblástur frá far­ar­tækjum verði eng­inn.

„Borgir og sveit­ar­fé­lög munu leika mik­il­vægt hlut­verk í fram­kvæmd þess­arar áætl­unar,“ segir jafn­framt í áætlun ESB. „Þar er nú þegar verið að inn­leiða hvata fyrir notkun vist­vænnar orku og vist­vænna far­ar­tækja, stuðlað að hjól­reiðum og göngu auk almenn­ings­sam­gangna til þess að minnka mengun og umferða­stíflur.