Þremenningar hljóta Nóbelsverðlaun fyrir ljóserfðafræði

Banda­ríski vís­inda­mað­ur­inn Karl Deiss­er­oth og þýsku vís­inda­menn­irnir Peter Hegemann og Georg Nagel deila Nóbels­verð­laun­unum í líf­eðl­is­fræði eða lækn­is­fræði árið 2026 fyrir upp­götv­anir sínar á ljós­stýrðum jóna­göngum og sviði ljós­erfða­fræði.

Þrír
Þrír Vís­inda­menn­irnir þrír deila með sér verð­launum, sem meðal ann­ars fel­ast í 146 millj­óna króna verð­launafé. Mynd: JONATHAN NACKSTRAND / AFP

Nóbels­verð­launin í lækn­is­fræði í ár fá banda­ríski geð- og tauga­lækn­ir­inn Karl Deiss­er­oth og þýsku vís­inda­menn­irnir Peter Hegemann og Georg Nagel fyrir braut­ryðj­enda­starf á sviði ljós­erfða­fræði.

Með ljós­erfða­fræði er hægt að stýra tauga­boðum með ljósi. Hún hjálpar vís­inda­fólki að skilja hvernig til­teknar frumu­gerðir hafa áhrif á atferli á borð við nám, ótta, fíkn og hreyf­ingu.

Þre­menn­ing­arnir hlutu verð­launin „fyrir upp­götvun sína á sam­eindarofa fyrir tauga­frumur“, sagði Nóbels­nefndin þegar til­kynnt var um verð­launa­haf­ana í dag. 

Með ljósi getur vís­inda­fólk nú kveikt eða slökkt á ein­stökum taug­ar­ásum í heila. Þannig hefur því tek­ist að kort­leggja taug­ar­ásir sem stýra til­teknum minn­ingum, til­finn­ingum og atferli sem skipta máli fyrir tauga- og geð­sjúk­dóma.

Í lækn­is­fræði er aðferðin notuð í til­raunum til að end­ur­heimta sjón fólks með sjón­skerð­ingu og gæti síðar leitt til með­ferða við sjúk­dómum á borð við Park­in­sons­veiki og floga­veiki.

„Ljós­erfða­fræði gefur okkur mögu­leika á að kort­leggja heil­ann með …

Kjósa
8
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

6
Innlent

Konur í meiri­hluta í hóp­upp­sögnum en jafn­rétt­is­mat óþarft að mati Reykja­vík­ur­borgar

66 pró­sent þeirra sem misstu vinn­una hjá Reykja­vík­ur­borg í hóp­upp­sögnum und­an­farna mán­uði eru konur. Borgin taldi óþarft að gera jafn­rétt­is­mat og sagði gild­andi stefnur hald­ast óbreyttar. „Það að stefn­urnar hald­ist óbreyttar þýðir ekki að breyt­ing­arnar sem verið er að leggja til hafi ekki jafn­rétt­is­á­hrif,“ segir lektor í kynja­fræði.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
6
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið undanfarið ár