„Brestir í smáflokkakerfinu“ felldu ríkisstjórnina

„Þá liggur það fyrir. Við munum rjúfa þing 28. októ­ber og senda bolt­ann til kjós­enda,“ sagði Bjarni Bene­dikts­son, for­sæt­is­ráð­herra og for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þegar hann ávarp­aði full­trúa fjöl­miðla á Bessa­stöðum eftir fund sinn með Guðna Th. Jóhann­essyni, for­seta Íslands, í dag.

Bjarni hafði komið til Bessa­staða til þess að fá sam­þykkta til­lögu um að þing yrði rofið og að gengið yrði til kosn­inga 28. októ­ber næst­kom­andi. Guðni varð við þeirri til­lögu, eins og kom fram á Kjarn­anum.

Bjarni sagð­ist hafa lagt áherslu á að brugð­ist yrði hratt við þeim aðstæðum sem urðu eftir að Björt fram­tíð sagði sig frá stjórn­ar­sam­starf­inu aðfara­nótt föstu­dags­ins 15. sept­em­ber. Það hafi verið mik­il­vægt til þess að koma aftur á skipu­lagi.

Hann tók undir orð for­seta Íslanda um að það væri mik­il­vægt að end­ur­nýja traust og festu í íslenskum stjórn­málum. Sú staða sem upp væri komin væri „bein­línis fram­hald af þeirri stöðu sem við vorum í eftir kosn­ing­arnar í fyrra“. Eins og kunn­ugt er gekk mjög erf­ið­lega að mynda rík­is­stjórn eftir kosn­ing­arnar í októ­ber 2016. Rík­is­stjórn Bjarna Bene­dikts­sonar tók þess vegna ekki við fyrr en 11. jan­úar 2017.

Brestir í smáflokkakerfinu

Spurður um það hvort hann hafi borið ábyrgð á því að svona fór, ver­andi for­sæt­is­ráð­herra í rík­is­stjórn, sagði Bjarni að upp hafi komið aðstæður sem hann réð ekki við. „Brestir í smá­flokka­kerf­inu“ hafi valdið því að Björt fram­tíð sagði sig frá rík­is­stjórn­ar­sam­starf­inu.

„Veik­leiki stjórn­ar­innar var kannski með [rík­is­stjórn­inni] frá upp­hafi á vissan hátt. Það voru erf­ið­leikar frá upp­hafi frá síð­ustu kosn­ingum.“

„Með því að segja sig frá stjórn­ar­sam­starf­inu verður ákveðið upp­lausn­ar­á­stand sem ég réð ekki við,“ sagði Bjarni. Björt fram­tíð hafi litið þetta mál öðrum augum en Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn og Viðreisn. Það hafi hins vegar ekki orðið til þess að Bjarni hafi ekki faðmað ráð­herra Bjartar fram­tíðar, þau Óttarr Proppé og Björtu Ólafs­dóttur, að skiln­aði. „Lífið heldur áfram,“ sagði Bjarni um það.

Vill bara tveggja flokka stjórn

Bjarni ræddi svo hvaða stjórn­ar­mynstur hann myndi vilja sjá eftir kosn­ing­arnar, sem hann vonar að muni veita stjórn­mála­flokkum sterkara umboð til þess að mynda rík­is­stjórnir.

[links]„Ég sagði það opin­ber­lega að þriggja flokka stjórnir hafi aldrei haldið út heilt kjör­tíma­bil,“ sagði Bjarni og rifj­aði upp orð sín eftir kosn­ing­arnar í fyrra. Hann hafi hins vegar litið á það sem skyldu sína að reyna að mynda starf­hæfa rík­is­stjórn í erf­iðu ástandi.

„Ég held að eng­inn for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins hefði látið sér detta það í hug að láta Vinstri græna fá lyklana að fjár­mála­ráðu­neyt­inu. Það gerði ég,“ sagði Bjarni til þess að útskýra hversu alvar­lega hann hafi sinnt skyldu sinni.

Bjarna hugn­ast ekki að taka þátt í rík­is­stjórn­ar­sam­starfi þriggja flokka á ný. Rík­is­stjórn­ar­sam­starf tveggja sterkra flokka sé mun væn­legra til far­sældar en annað. Hann seg­ist þess vegna ætla að kapp­kosta við að mynda slíka stjórn ef það verður hægt eftir kosn­ingar.

Landsfundur eftir kosningar

Áætlað er að halda lands­fund Sjálf­stæð­is­flokks­ins fyrstu helg­ina í nóv­em­ber, þe. eftir kosn­ingar. Mið­stjórn flokks­ins á hins vegar eftir að koma saman og leggj­ast yfir hvort hægt verði að halda lands­fund fyrir kosn­ingar.

Bjarni telur það ólík­legt að hægt verði að breyta dag­setn­ingu lands­fund­ar­ins með svo skömmum fyr­ir­vara. Hann við­ur­kennir þó að sú ákvörðun sé ekki hans.

Á land­fundi Sjálf­stæð­is­flokks­ins er for­ysta flokks­ins valin. Bjarni hefur verið for­maður flokks­ins síðan árið 2009. Sem stendur er eng­inn vara­for­maður í Sjálf­stæð­is­flokknum, en Ólöf Nordal gengdi því emb­ætti. Hún lést í febr­úar á þessu ári.