Frosti Sig­ur­jóns­son, fyrr­ver­andi þing­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins, telur að aðild Íslands að ECT-orku­samn­ingnum feli í sér brot á stjórn­ar­skrá í ljósi þess að samn­ing­ur­inn var ekki bor­inn undir Alþingi.

„Þar sem þessi samn­ingur leggur skyldur á opin­bera aðila sem geta hugs­an­lega leitt til fjár­út­láta og skaða­bóta þá á að sjálf­sögðu að bera samn­ing­inn undir Alþingi. Ég tel því blasa við að sam­þykki samn­ings­ins hafi verið brot á 21. gr. stjórn­ar­skrár­innar,“ skrifar hann á Facebook.

„Hvaða hags­muni hafði íslenskur almenn­ingur af þát­töku Íslands í þessum samn­ingi? Svar: Enga,“ skrifar Frosti enn fremur. „Með samn­ingnum skuld­batt Ísland sig til að vinna að mark­aðsvæð­ingu orku­kerfis sem var nán­ast alfarið í eigu almenn­ings.“ Þá segir hann það hneyksli að málið hafi verið keyrt í gegn án vit­undar Alþingis og að rann­saka þurfi nánar „hverjir hvöttu til þess að þannig var staðið að málum“. 

Eins og Stundin hefur fjallað um full­giltu íslensk stjórn­völd ECT-samn­ing­inn svo­kall­aða um orku­mál þann 7. júlí 2015 og sendu vörslu­að­ila samn­ings­ins bréf því til stað­fest­ingar. Á þeim tíma var Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son for­sæt­is­ráð­herra, Gunnar Bragi Sveins­son utan­rík­is­ráð­herra og Ragn­heiður Elín Árna­dóttir iðn­að­ar­ráð­herra.

Með full­gild­ing­unni er Ísland orðið skuld­bundið að þjóða­rétti til að stuðla að frjálsum við­skiptum, sam­keppni og mark­aðsvæð­ingu á sviði orku­mála, en samn­ing­ur­inn kveður meðal ann­ars á um að ríkið skuli grípa til allra nauð­syn­legra ráð­staf­ana til að liðka fyrir frjálsum flutn­ingi orku óháð upp­runa, áfanga­stað og eign­ar­haldi og án mis­mun­unar. 

Alls hafa 122 gerð­ar­mál fyr­ir­tækja gegn ríkjum verið höfðuð á grund­velli ECT-samn­ings­ins, þar af 40 gegn Spáni, 10 gegn Ítalíu og 6 gegn Tékk­landi, en margar mál­sókn­anna eru við­bragð við aðgerðum sem stjórn­völd hafa ráð­ist í til að halda niðri raf­orku­verði fyrir almenn­ing. Bæði Ísland og Bretland eiga aðild að ECT-samn­ingnum og er því hugs­an­legt að reyna muni á ákvæði hans ef upp koma deilur um lagn­ingu sæstrengs milli land­anna. 

Gunnar Bragi Sveins­son und­ir­rit­aði full­gild­ing­ar­skjal vegna samn­ings­ins árið 2015 þar sem því er heitið að Ísland muni virða og upp­fylla ákvæði samn­ings­ins í hví­vetna. Var málið hvorki borið undir Alþingi né kynnt almenn­ingi á upp­lýs­inga­vef stjórn­ar­ráðs­ins.

Stundin sendi Gunnari Braga fyr­ir­spurn um málið þann 5. sept­em­ber síð­ast­lið­inn en engin svör hafa borist. Hins vegar hefur Jón Pét­urs­son, aðstoð­ar­maður Sig­mundar Davíðs Gunn­laugs­sonar, sent bar­áttu­fólki gegn þriðja orku­pakk­anum skila­boð þar sem hann rétt­lætir full­gild­ingu samn­ings­ins og þýðir texta um hann af Wikipediu. „Þessi sátt­máli snýst fyrst og fremst um gagn­kvæma vernd fjár­fest­inga, að fjár­festar sitji við sama borð, að dreif­ing orku (líka yfir landa­mæri) sé heimil og hvatt til orku­sparn­aðar,“ skrifar Jón.