Hækkun eftirlitsgjaldsins mun hafa smávægileg áhrif á gjaldskrár

Samtök orku- og veitu­fyr­ir­tækja á Íslandi leggj­ast gegn því að raf­orku­eft­ir­lits­gjöld verði hækkuð vegna inn­leið­ingar þriðja orku­pakk­ans og segja að gert sé ráð fyrir því að „hægt verði að varpa umræddum kostn­aði út í verð þjón­ust­unnar“. 

Þetta kemur fram í umsögn sam­tak­anna, Samorku, um inn­leið­ingu þriðja orku­pakk­ans í íslenskan rétt. Jafn­framt lýsa þau áhyggjum af því að Orku­stofnun fái of rúmar heim­ildir til að leggja á stjórn­valds­sektir. 

Inn­leið­ingu þriðja orku­pakk­ans fylgja laga­breyt­ingar er varða sjálf­stæði Orku­stofn­unar og auknar vald­heim­ildir við fram­kvæmd raf­orku­eft­ir­lits. Þannig fær stofn­unin heim­ild til að áminna rekstr­ar­að­ila og leggja á stjórn­valds­sektir auk þess sem gjaldið sem stendur undir kostn­aði við raf­orku­eft­ir­lit er hækkað, meðal ann­ars vegna kostn­aðar af þátt­töku í ACER, hinni sam­evr­ópsku Sam­starfs­stofnun eft­ir­lits­að­ila á orku­mark­aði. 

„Ef starf­semi raf­orku­eft­ir­lits á að full­nægja þeim kröfum sem gerðar eru sam­kvæmt þriðju raf­orku­til­skip­un­inni þurfi að auka fjár­magn til starf­sem­innar til muna,“ segir í grein­ar­gerð sem fylgir frum­varpi Þórdísar Kol­brúnar Reyk­fjörð Gylfa­dóttur um breyt­ingar á raf­orku­lögum. „Til að Orku­stofnun geti sinnt lög­bundnu raf­orku­eft­ir­liti sínu með sjálf­stæðum og full­nægj­andi hætti, og mætt þeim nýju verk­efnum sem þriðja raf­orku­til­skip­unin kveður á um, er með frum­varpi þessu lagt til að raf­orku­eft­ir­lits­gjald skv. 31. gr. raf­orku­laga hækki um 45%, þ.e. í 0,58 aura á hverja kWst fyrir raf­orku mataða inn á flutn­ings­kerfið og í 1,45 aura á kWst fyrir raf­orku til dreifi­veitna.“  

Samtök orku­fyr­ir­tækja segj­ast ekki geta tekið undir nauð­syn þess að hækka eft­ir­lits­gjöldin. „Skiptir þá ekki máli þó gert sé ráð fyrir að hægt verði að varpa umræddum kostn­aði út í verð þjón­ust­unnar,“ segja þau.

Þá telja sam­tökin að for­sendur sekt­ar­heim­ilda séu ekki útskýrðar í grein­ar­gerð frum­varps­ins. „Þetta verður sýnu alvar­legra þegar haft er í huga að sekt­ar­heim­ildir geti numið allt að 10% af veltu við­kom­andi fyr­ir­tækis. Hér hlýtur að skipta máli t.d. hvort um er að ræða ganga­skil eða meint brots sem snúa að mögu­legu tjóni við­skipta­vina fyr­ir­tækj­anna. Sömu­leiðis hlýtur það að eiga skipta máli hvort um yfir­sjón er að ræða (gáleysi) eða beinan ásetn­ing við­kom­andi fyr­ir­tækis. Eru því gerðar alvar­legar athuga­semdir við hversu opið ákvæðið er og þar með hversu erfitt verður fyrir Orku­stofnun að fram­kvæma það.“

Samorka eru sam­tök orku- og veitu­fyr­ir­tækja á Íslandi en innan þeirra starfa frá­veitur, hita­veitur, vatns­veitur, raf­orku­fram­leið­endur, raf­orku­salar og flutn­ings- og dreif­ing­ar­að­ilar raf­orku. Þrátt fyrir ofan­greindar athuga­semdir við fyr­ir­hug­aðar laga­breyt­ingar hefur Samorka lýst yfir stuðn­ingi við inn­leið­ingu þriðja orku­pakk­ans. Er þetta áréttað í umsögn­inni og ánægju lýst með þær breyt­ingar sem gerðar hafa verið á skipu­lagi og umgjörð raf­orku­mála frá alda­mótum. Hér má lesa umsögn­ina í heild.

Uppfært 8. maí kl. 18:00:
Upp­haf­lega sagði fram í frétt­inni að Samorka gerði ráð fyrir að orku­fyr­ir­tækin gætu varpað kostn­aði vegna hækk­unar eft­ir­lits­gjalds­ins út í verð­lagið. Hið rétta er að Samorka bendir á að frum­varpið sjálft gerir ráð fyrir því að auk­inn kostn­aður vegna hækk­un­ar­innar sé bætt ofan á gjald­skrá. Er þar vísað til þess að flutn­ings­fyr­ir­tækið og dreifi­veit­urnar eru í sér­leyf­is­starf­semi og tekju­mörk (gjald­skrá) þeirra ákvörðuð sam­kvæmt lögum og undir eft­ir­liti Orku­stofn­unnar. Frétt­inni hefur verið breytt og beðist er vel­virð­ingar á þessu.